arnon.onlineSign inAsk AI

๗. กามสูตร

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

Text layerBuddha’s wordsข้อ ๗7 of 368 in ปัญจก-ฉักกนิบาตพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ 2 items3 editionsCompare editions verse by verse

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

๗. กามสูตร ว่าด้วยกาม

Item ๗

ภิกษุทั้งหลาย โดยมาก สัตว์ทั้งหลายหมกมุ่นอยู่ในกาม กุลบุตรผู้ละเคียวและคานหาบหญ้าออกบวชเป็นบรรพชิต ควรเรียกว่า ‘กุลบุตรผู้มีศรัทธาออกบวช’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเขาควรได้กามด้วยความเป็นหนุ่ม และกามเหล่านั้นก็มีระดับ คือ กามเลว กามปานกลาง และกามประณีต แต่กามทั้งหมดก็นับว่า ‘กาม’ ทั้งนั้น เปรียบเหมือนเด็กอ่อนนอนหงาย เอาชิ้นไม้หรือชิ้นกระเบื้องใส่เข้าไปในปากเพราะความพลั้งเผลอของพี่เลี้ยง พี่เลี้ยงพึงใส่ใจในเด็กนั้นทันที รีบนำชิ้นไม้หรือชิ้นกระเบื้องออกโดยเร็ว ถ้าไม่สามารถนำออกโดยเร็วได้ ก็เอามือซ้ายจับโดยเร็วงอนิ้วมือข้างขวาแล้วแยงเข้าไปนำออกมาทั้งที่ยังมีโลหิต ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะความลำบากนั้นจะมีแก่เด็ก เราไม่กล่าวว่า ‘ไม่มีความลำบาก’ และพี่เลี้ยงผู้หวังประโยชน์เกื้อกูลอนุเคราะห์ พึงทำอย่างนั้นด้วยความอนุเคราะห์ แต่เมื่อใด เด็กนั้นเจริญวัย มีปัญญาสามารถ เมื่อนั้น พี่เลี้ยงก็วางใจในเด็กนั้นว่า ‘บัดนี้ เด็กมีความสามารถรักษาตนเองได้ ไม่ประมาท’ ฉันใด ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ที่เราต้องรักษาตลอดเวลาที่เธอยัง ๑. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยศรัทธา ๒. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยหิริ ๓. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยโอตตัปปะ ๔. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยวิริยะ ๕. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยปัญญา แต่เมื่อใด ภิกษุ ๑. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยศรัทธา ๒. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยหิริ ๓. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยโอตตัปปะ ๔. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยวิริยะ ๕. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยปัญญา เมื่อนั้น เราก็วางใจในภิกษุนั้นได้ว่า ‘บัดนี้ ภิกษุมีความสามารถรักษาตนได้ไม่ประมาท’ กามสูตรที่ ๗ จบ

กาม หมายถึงความใคร่, ความอยาก, สิ่งที่น่าปรารถนา น่าใคร่ มี ๒ อย่าง คือ (๑) กิเลสกาม กิเลสที่ทำให้ใคร่ ได้แก่ ราคะ โลภะ อิจฉา(ความอยากได้) เป็นต้น (๒) วัตถุกาม วัตถุอันน่าใคร่ ได้แก่กามคุณ ๕ (รูป, เสียง, กลิ่น, รส, โผฏฐัพพะ (สัมผัสทางกาย) ที่น่าใคร่ น่าพอใจ) (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๗/๒) กามเลว หมายถึงกามของตระกูลชั้นต่ำซึ่งทุกข์ยากขัดสน ๕ ตระกูล คือ (๑) จัณฑาละ ตระกูลจัณฑาล(๒) เวณะ ตระกูลช่างสาน (๓) เนสาทะ ตระกูลนายพราน (๔) รถการะ ตระกูลช่างรถ (๕) ปุกกุสะตระกูลคนขนขยะ (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๗/๓) และดู สํ.ส. ๑๕/๑๓๒/๑๑๒, องฺ.ติก. (แปล) ๒๐/๑๓/๑๕๑กามปานกลาง หมายถึงกามของชนชั้นกลาง กามประณีต หมายถึงกามของชนชั้นปกครอง (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๗/๓)

Royal edition

Text layerBuddha’s words

The unit at the same position in this volume — item numbers are this edition’s own · both editions give the same title

Open this edition’s own page

Front matter of the printed edition

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๔ อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต ๗. กามสูตร

Item ๗

เยภุยฺเยน ภิกฺขเว สตฺตา กาเมสุ ลฬิตา อสิตพฺยาภงฺคึ ภิกฺขเว กุลปุตฺโต โอหาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ สทฺโธ ปพฺพชิโต กุลปุตฺโตติ อลํ วจนาย ตํ กิสฺส เหตุ ลพฺภา หิ ภิกฺขเว โยพฺพเนน กามา เต จ โข ยาทิสา วา ตาทิสา วา เย จ ภิกฺขเว หีนา กามา เย จ มชฺฌิมา กามา เย จ ปณีตา กามา สพฺเพ กามาเตฺวว สงฺขํ คจฺฉนฺติ เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว กุมาโร มนฺโท อุตฺตานเสยฺยโก ธาติยา ปมาทมนฺวาย กฏฺฐํ วา กถลํ วา มุเข อาหเรยฺย ตเมนํ ธาตี สีฆํ สีฆํ มนสิกเรยฺย สีฆํ สีฆํ มนสิกริตฺวา สีฆํ สีฆํ อาหเรยฺย {๗.๑} โน เจ สกฺกุเณยฺย สีฆํ สีฆํ อาหริตุํ วาเมน หตฺเถน สีฆํ ปริคฺคเหตฺวา ทกฺขิเณน หตฺเถน วงฺกงฺคุลํ กริตฺวา สโลหิตํปิ อาหเรยฺย ตํ กิสฺส เหตุ อตฺเถสา ภิกฺขเว กุมารสฺส วิเหสา เนสา นตฺถีติ วทามิ กรณียญฺจ โข เอวํ ภิกฺขเว ธาติยา อตฺถกามาย หิเตสินิยา อนุกมฺปิกาย อนุกมฺปํ อุปาทาย ฯ ยโต จ โข ภิกฺขเว โส กุมาโร วุฑฺโฒ โหติ อลํปญฺโญ อนเปกฺขา ปน ภิกฺขเว ธาตี ตสฺมึ กุมารสฺมึ โหติ อตฺตคุตฺโตทานิ กุมาโร นาลํ ปมาทายาติ {๗.๒} เอวเมว โข ภิกฺขเว ยาวกีวญฺจ ภิกฺขุโน สทฺธาย อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ หิริยา อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โอตฺตปฺเปน อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ วิริเยน อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ ปญฺญาย อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ อนุรกฺขิตพฺโพ ตาว เม โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ โหติ ยโต จ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ โน สทฺธาย กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ หิริยา กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ โอตฺตปฺเปน กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ วิริเยน กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ ปญฺญาย กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ อนเปกฺโข ปนาหํ ภิกฺขเว ตสฺมึ ภิกฺขุสฺมึ โหมิ อตฺตคุตฺโตทานิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ นาลํ ปมาทายาติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โดยมากสัตว์ทั้งหลาย หมกมุ่นอยู่ในกาม กุลบุตรผู้ละเคียวและคานหาบหญ้าออกบวชเป็นบรรพชิต ควรเรียกว่าเป็นกุลบุตรผู้มีศรัทธาออกบวช ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเขาควรได้กามด้วยความเป็นหนุ่มและกามเหล่านั้นก็มีอยู่ตามสภาพ คือ เลว ปานกลางและประณีต กามทั้งหมดก็ถึงการนับได้ว่าเป็นกามทั้งนั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนเด็กอ่อนนอนหงาย พึงเอาชิ้นไม้หรือชิ้นกระเบื้องใส่เข้าไปในปาก เพราะความพลั้งเผลอของพี่เลี้ยง พี่เลี้ยงพึงสนใจในเด็กนั้นทันที แล้วรีบนำเอาชิ้นไม้หรือชิ้นกระเบื้องออกโดยเร็ว ถ้าไม่สามารถนำออกโดยเร็วได้ ก็พึงเอามือซ้ายจับ งอนิ้วมือข้างขวาแล้วแยงเข้าไปนำออกมาทั้งที่มีโลหิต ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าจะมีความลำบากแก่เด็ก เราไม่กล่าวว่า ไม่มีความลำบาก และพี่เลี้ยงผู้หวังประโยชน์ มุ่งความสุขอนุเคราะห์ พึงกระทำอย่างนั้นด้วยความอนุเคราะห์ แต่เมื่อใด เด็กนั้นเจริญวัย มีปัญญาสามารถ เมื่อนั้น พี่เลี้ยงก็วางใจในเด็กนั้นได้ว่า บัดนี้ เด็กมีความสามารถรักษาตนเองได้แล้ว ไม่ควรพลั้งพลาด ฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ที่เราต้องรักษาเธอ ตลอดเวลาที่เธอยังไม่กระทำด้วยศรัทธาในกุศลธรรม ไม่กระทำด้วยหิริในกุศลธรรม ไม่กระทำด้วยโอตตัปปะในกุศลธรรม ไม่กระทำด้วยวิริยะในกุศลธรรม ไม่กระทำด้วยปัญญาในกุศลธรรม แต่เมื่อใด ภิกษุกระทำด้วยศรัทธาในกุศลธรรม กระทำด้วยหิริในกุศลธรรม กระทำด้วยโอตตัปปะในกุศลธรรมกระทำด้วยวิริยะในกุศลธรรม กระทำด้วยปัญญาในกุศลธรรม เมื่อนั้น เราก็ย่อมวางใจในเธอได้ว่า บัดนี้ ภิกษุมีความสามารถรักษาตนเองได้แล้ว ไม่ควรประมาท ฯ จบสูตรที่ ๗

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ · evidence checked 25 Aug 2026

ผู้ดำเนินการแจ้ง ๒๕ ส.ค. ๖๙ ว่าได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยให้เผยแพร่ตัวบทฉบับนี้ · **เป็นคำยืนยันด้วยวาจา ยังไม่มีหนังสืออนุญาตประกอบ** ⇒ ฐานของการเผยแพร่คือวินิจฉัยของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่หลักฐานเอกสารและไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย · ข้อเท็จจริงที่ยังเป็นจริง: จัดพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๓๙ งานที่นิติบุคคลเป็นเจ้าของคุ้มครอง ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา (พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒) ถึงราว พ.ศ. ๒๕๘๙ — การอนุญาตจึงจำเป็นและต้องเก็บเอกสารไว้ให้ได้ — docs/legal/PERMISSIONS.md#มจร

พระไตรปิฎกบาลี อักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 25 Aug 2026

ฉบับสยามรัฐ จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๔๖๘–๒๔๗๑ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/pali/ (external site)

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 24 Aug 2026

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/ (external site)