พระวินัยปิฎก จุลวรรค · ปัญจสติกขันธกะ
เรื่องสิกขาบทเล็กน้อย
เล่ม ๗Text layerBuddha’s wordsItems ๖๒๐ (Royal Thai)4/9 in ปัญจสติกขันธกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระวินัยปิฎก จุลวรรค ปัญจสติกขันธกะ เรื่องสิกขาบทเล็กน้อย (Royal Thai Volume 7 · Mahachula Volume 7 · Mahamakut Volume 9 · Chaloem Phrakiat Volume 7)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 7, pp. 419–420
พระอานนท์ตอบว่า “ตรัสที่พระตำหนักในพระราชอุทยานอัมพลัฏฐิกา ระหว่างพระนครราชคฤห์และเมืองนาลันทาต่อกัน ขอรับ”
“ทรงปรารภใคร”
“ทรงปรารภสุปปิยปริพาชกและพรหมทัตตมาณพ”
ลำดับนั้น ท่านพระมหากัสสปะได้ถามถึงนิทานและบุคคลแห่ง พรหมชาลสูตรกะท่านพระอานนท์ แล้วถามต่อไปว่า “ท่านอานนท์ สามัญญ ผลสูตรพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสที่ไหน”พระอานนท์ตอบว่า “ที่วิหารชีวกัมพวัน ใกล้พระนครราชคฤห์ขอรับ”
“ตรัสกับใคร”
“กับพระเจ้าอชาตศัตรูเวเทหิบุตร”
ลำดับนั้น ท่านพระมหากัสสปะได้ถามถึงนิทานและบุคคลแห่ง สามัญญผลสูตรกะท่านพระอานนท์ แล้วถามตลอดนิกาย ๕ นิกาย โดย อุบายนั้นแล ท่านพระอานนท์ผู้อันท่านพระมหากัสสปะถามแล้ว ๆ ก็ได้ วิสัชนาแล้ว
๒. ขุททานุขุททกสิกขาปทกถา
ว่าด้วยเรื่องสิกขาบทเล็กน้อย
{๖๒๐} [๔๔๑] ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์ได้ชี้แจงต่อพระเถระทั้งหลายว่า “ท่านเจ้าข้า เมื่อจวนจะปรินิพพาน พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะกระผม
- ๑สามัญญผลสูตร ดูรายละเอียดใน ที.สี. (แปล) ๙/๑๕๐-๒๕๓
- ๒นิกาย ๕ นิกาย คำว่า นิกาย หมายถึงหมวดตอนใหญ่แห่งพระพุทธพจน์ในพระสุดตันตปิฎก ซึ่ง แยกเป็น ๕ นิกาย คือ (๑) ทีฆนิกาย (๒) มัชฌิมนิกาย (๓) สังยุตตนิกาย (๔) อังคุตตรนิกาย (๕) ขุททกนิกาย (วิ.อ. ๑/๒๕)
ว่า ‘ดูก่อนอานนท์ เมื่อเราล่วงไป สงฆ์ต้องการอยู่จะพึงถอนสิกขาบท เล็กน้อยเสียก็ได้”
พระเถระทั้งหลายถามว่า “ท่านพระอานนท์ ก็ท่านทูลถามพระผู้มี พระภาคเจ้าหรือเปล่าว่า ‘พระพุทธเจ้าข้า สิกขาบทเหล่าไหนเป็นสิกขาบท เล็กน้อย”ท่านพระอานนท์ตอบว่า “กระผมไม่ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ‘พระพุทธเจ้าข้า ก็สิกขาบทเหล่าไหนเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เสีย นอกนั้นเป็น สิกขาบทเล็กน้อย”
พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”
พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”
พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เว้นปาจิตตีย์ ๙๒ เสีย นอกนั้น เป็นสิกขาบทเล็กน้อย”พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เว้นปาจิตตีย์ ๙๒ เว้นปาฏิเทสนียะ ๔ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”
ไม่บัญญัติและไม่ถอนพระบัญญัติ
{๖๒๑} [๔๔๒] ครั้งนั้น ท่านพระมหากัสสปะประกาศให้สงฆ์ทราบด้วย ญัตติทุติยกรรมวาจา ว่าดังนี้
End of เรื่องสิกขาบทเล็กน้อย