arnon.onlineSign inAsk AI

พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ · ฉัตตุปาหนวรรค

สิกขาบทที่ ๓ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง

เล่ม ๓

Text layerBuddha’s wordsItems ๔๕๔–๔๕๖ (Royal Thai)3/11 in ฉัตตุปาหนวรรค4 editions

พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ ฉัตตุปาหนวรรค สิกขาบทที่ ๓ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง (Royal Thai Volume 3 · Mahachula Volume 3 · Mahamakut Volume 5 · Chaloem Phrakiat Volume 3)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 3, pp. 342–344

Page 342

อนาปัตติวาร

{๔๕๓} [๑๑๘๙] ภิกษุณีผู้อาพาธ ๑ ภิกษุณีเดินทางเมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณี ผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๒

สิกขาบทที่ ๓

เรื่องภิกษุณีใช้เครื่องประดับเอว

{๔๕๔} [๑๑๙๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งเป็นกุลุปิกาของสตรีคนหนึ่ง จึงสตรีนั้นได้กล่าวขอร้องภิกษุณี รูปนั้นว่า“ข้าแต่แม่เจ้าขอท่านได้ไปรดนำเครื่องประดับเอวนี้ไปให้แก่ หญิงชื่อโน้นด้วย” ภิกษุณีนั้นคิดว่า “ถ้าเราจะใส่บาตรนำไป ความอื้อฉาว จักมีแก่เรา” จึงได้สวมไป เมื่อด้ายขาด เครื่องประดับเอวตกเรี่ยราดลงบน ถนน ชาวบ้านจึงพากันเพ่งโทษ ติเตียนโพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลาย จึงได้ใช้เครื่องประดับเอวเหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีจึงได้ใช้เครื่องประดับเอวเล่า”

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีใช้เครื่องประดับเอวกัน จริงหรือ”

Page 343

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า,’

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีจึงได้ใช้เครื่องประดับเอวเล่า การกระทำของภิกษุณีนั้นนั่นไม่เป็นไป เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๑๙๑] อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้เครื่องประดับเอว เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๔๕๕} [๑๑๙๒] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้ที่ชื่อว่าเครื่องประดับเอว ได้แก่เครื่องประดับสะเอวชนิดใด ชนิดหนึ่ง

คำว่า ใช้ คือ ใช้แม้ครั้งเดียว ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๔๕๖} [๑๑๙๓] ภิกษุณีผู้ใช้ด้ายรัดเอวเพราะเหตุอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๓

Page 344

สิกขาบทที่ ๔

เรื่องภิกษุณีใช้เครื่องประดับสำหรับสตรี

{๔๕๗} [๑๑๙๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรี ชาวบ้านจึงพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้เครื่องประดับสำหรับ สตรีกันเหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรีกันเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรีกัน จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรีกันเล่า การกระทำ ของภิกษุณีฉัพพัคคีย์เหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่ เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๑๙๕] อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้เครื่องประดับสำหรับสตรี เป็นปาจิตตีย์