พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ · ฉัตตุปาหนวรรค
สิกขาบทที่ ๓ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง
เล่ม ๓Text layerBuddha’s wordsItems ๔๕๔–๔๕๖ (Royal Thai)3/11 in ฉัตตุปาหนวรรค4 editions
พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ ฉัตตุปาหนวรรค สิกขาบทที่ ๓ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง (Royal Thai Volume 3 · Mahachula Volume 3 · Mahamakut Volume 5 · Chaloem Phrakiat Volume 3)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 3, pp. 342–344
อนาปัตติวาร
{๔๕๓} [๑๑๘๙] ภิกษุณีผู้อาพาธ ๑ ภิกษุณีเดินทางเมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณี ผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๒
สิกขาบทที่ ๓
เรื่องภิกษุณีใช้เครื่องประดับเอว
{๔๕๔} [๑๑๙๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งเป็นกุลุปิกาของสตรีคนหนึ่ง จึงสตรีนั้นได้กล่าวขอร้องภิกษุณี รูปนั้นว่า“ข้าแต่แม่เจ้าขอท่านได้ไปรดนำเครื่องประดับเอวนี้ไปให้แก่ หญิงชื่อโน้นด้วย” ภิกษุณีนั้นคิดว่า “ถ้าเราจะใส่บาตรนำไป ความอื้อฉาว จักมีแก่เรา” จึงได้สวมไป เมื่อด้ายขาด เครื่องประดับเอวตกเรี่ยราดลงบน ถนน ชาวบ้านจึงพากันเพ่งโทษ ติเตียนโพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลาย จึงได้ใช้เครื่องประดับเอวเหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีจึงได้ใช้เครื่องประดับเอวเล่า”
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีใช้เครื่องประดับเอวกัน จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า,’
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีจึงได้ใช้เครื่องประดับเอวเล่า การกระทำของภิกษุณีนั้นนั่นไม่เป็นไป เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
[๑๑๙๑] อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้เครื่องประดับเอว เป็นปาจิตตีย์
สิกขาบทวิภังค์
{๔๕๕} [๑๑๙๒] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...
คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้ที่ชื่อว่าเครื่องประดับเอว ได้แก่เครื่องประดับสะเอวชนิดใด ชนิดหนึ่ง
คำว่า ใช้ คือ ใช้แม้ครั้งเดียว ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
{๔๕๖} [๑๑๙๓] ภิกษุณีผู้ใช้ด้ายรัดเอวเพราะเหตุอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๓
สิกขาบทที่ ๔
เรื่องภิกษุณีใช้เครื่องประดับสำหรับสตรี
{๔๕๗} [๑๑๙๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรี ชาวบ้านจึงพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้เครื่องประดับสำหรับ สตรีกันเหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรีกันเล่า” ...
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรีกัน จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ใช้เครื่องประดับสำหรับสตรีกันเล่า การกระทำ ของภิกษุณีฉัพพัคคีย์เหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่ เลื่อมใส ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
[๑๑๙๕] อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้เครื่องประดับสำหรับสตรี เป็นปาจิตตีย์
End of สิกขาบทที่ ๓ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง