arnon.onlineSign inAsk AI

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ · นิสสัคคิยกัณฑ์

บทสรุป

เล่ม ๒

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๒ (Royal Thai)4/4 in นิสสัคคิยกัณฑ์4 editions

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ นิสสัคคิยกัณฑ์ บทสรุป (Royal Thai Volume 2 · Mahachula Volume 2 · Mahamakut Volume 3 · Chaloem Phrakiat Volume 2)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 2, pp. 216–217

Page 216

หัวข้อประจำหมวด

ปัตตสิกขาบท ว่าด้วยบาตร ๑

อูนปัญจพันธนสิกขาบท ว่าด้วยบาตรมีรอยซ่อมต่ำกว่า ๕ แห่ง ๑

เภสัชชสิกขาบท ว่าด้วยเภสัช ๑

วัสสิกสาฏิกสิกขาบท ว่าด้วยผ้าอาบนํ้าฝน ๑

จีวรอัจฉินทนสิกขาบท ว่าด้วยการชิงจีวรคืน ๑

สุตตวิญญัตติสิกขาบท ว่าด้วยการขอด้ายเอง ๑

มหาเปสการสิกขาบท ว่าด้วยการสั่งให้ช่างหูกทอจีวร ๑

อัจเจกจีวรสิกขาบท ว่าด้วยอัจเจกจีวร ๑

สาสังกสิกขาบท ว่าด้วยเสนาสนะป่าที่น่าหวาดระแวง ๑

ปริณตสิกขาบท ว่าด้วยการน้อมลาภของสงฆ์มาเพื่อตน ๑

รวม ๑๐ สิกขาบทเหล่านี้พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้แล้วดังนี้แล

บทสรุป

{๑๗๒} [๖๖๒] “ท่านทั้งหลาย ธรรมคือนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ สิกขาบท ข้าพเจ้ายกขึ้นแสดงแล้วแล ข้าพเจ้าขอถามท่านทั้งหลายในธรรมคือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ สิกขาบทเหล่านั้นว่า ‘ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ’ ข้าพเจ้าขอถามแม้ครั้งที่ ๒ ว่า ‘ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ’ ข้าพเจ้าขอถามแม้ครั้งที่ ๓ ว่า ‘ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ’ ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วในธรรมคือนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ สิกขาบทเหล่านี้ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้

จบ นิสสัคคิยกัณฑ์

Page 217

๕. ปาจิตติยกัณฑ์

ท่านทั้งหลาย อนึ่ง ธรรมคือปาจิตตีย์ ๙๒ สิกขาบทเหล่านี้แลมาสู่อุทเทส

๑. มุสาวาทวรรค

หมวดว่าด้วยการพูดเท็จ

๑. มุสาวาทสิกขาบท

ว่าด้วยการพูดเท็จ

เรื่องพระหัตถกศากยบุตร

{๑๗๓} [๑] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น พระหัตถกศากยบุตรเป็นคนพูดจากลับกลอก ท่านเมื่อเจรจาอยู่กับพวก เดียรถีย์ปฏิเสธแล้วรับ รับแล้วปฏิเสธ เอาเรื่องหนึ่งมากลบเกลื่อนเรื่องหนึ่ง กล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ พูดนัดหมายไว้แล้วทำให้คลาดเคลื่อนพวกเดียรถีย์พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพระหัตถกศากยบุตรเจรจาอยู่กับพวกเราจึงได้ปฏิเสธแล้วรับ รับแล้วปฏิเสธ เอา

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ปาจิตติยกัณฑ์ ตอนหรือส่วนว่าด้วยอาบัติปาจิตตีย์ล้วนๆ (สุทธิกปาจิตตีย์) มี ๙๒ สิกขาบท แบ่งเป็น ๙ วรรค คือ (๑) มุสาวาทวรรค (๒) ภูตคามวรรค (๓) โอวาทวรรค (๔) โภชนวรรค (๕) อเจลกวรรค (๖) สุราปานวรรค (๗) สัปปาณวรรค (๘) สหธัมมิกวรรค (๙) รตนวรรค แต่ละวรรคมี ๑๐ สิกขาบท เว้นวรรคที่ ๘ มี ๑๒ สิกขาบท จัดเป็นลหุกาบัติ คืออาบัติเบา และเป็นสเตกิจฉา คือยังพอแก้ไขได้ เมื่อภิกษุต้องเข้าแล้วสามารถพ้นได้ด้วยเทสนาวิธิ คือ แสดงความผิดต่อหน้าสงฆ์ คณะ หรือบุคคล
  2. ๒เดียรถีย์ หมายถึงพวกนักบวชอื่น ๆ ภายนอกพระพุทธศาสนา มีชื่อเรียกต่าง ๆ ในสมัยนั้น เช่น นิครนถ์ อาชีวก ดาบส ปริพาชก ปัณฑรงค์ ซึ่งเป็นผู้บวชถือลัทธิของศาสดาเจ้าลัทธิผู้สร้าง ทิฏฐิความเห็นผิดอันเป็นดุจท่านํ้า ๖๒ ประการ (นัย วิ.อ. ๑/๒๗๑, ม.มู.อ . ๑/๓๒๗)