arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · กณิการวรรค

๙. ตาลผลิยเถราปทาน

เล่ม ๓๓

Text layerBuddha’s wordsItems ๙๙ (Royal Thai)9/10 in กณิการวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการวรรค ตาลผลิยเถราปทาน (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 72 · Chaloem Phrakiat Volume 33)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 33, pp. 163–164

Page 163

๙. ตาลผลิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระตาลผลิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกตาล

(ท่านพระตาลผลิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๙๙} [๘๕] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สยัมภูพระนามว่าสตรังสีผู้ไม่ทรงพ่าย แพ้อะไร ๆ เสด็จออกจากที่สงัดแล้วออกโคจรบิณฑบาต[๘๖] เราถือผลไม้อยู่ได้เห็นเข้าจึงได้เข้าไปเฝ้าสมเด็จพระนราสภเจ้า เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้ถวายลูกตาล[๘๗] ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๘๘-๙๐] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระตาลผลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ตาลผลิยเถราปทานที่ ๙

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สตรังสี แปลว่า ผู้มีร้อยรัศมี หมายถึงผู้มีรัศมีซ่านออกจากกายประมาณหนึ่งร้อยลํารัศมี เป็นคุณบทของพระพุทธเจ้า หมายถึงว่าพระพุทธเจ้าทรงมีรัศมีแผ่ออกจากพระวรกายหลายร้อยหลายแสน เปรียบเหมือนรัศมีดวงอาทิตย์ที่แผ่ออกไปทั่วทุกทิศ ในเรณุปูชกเถราปทาน ข้อที่ ๖๒ แห่งภิกขาทายิกวรรค เถราปทาน ภาค ๑ {ขุ.อป. (แปล) ๓๒/๖๒/๒๕๐} เป็นคุณบทของพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี (ดู ขุ.อป.อ. ๒/๑๕๔) ตามพระบาลีพุทธวงศ์ ไม่ปรากฏพระพุทธเจ้าพระนามว่า สตรังสี ในที่จึงน่าจะหมายถึงพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี อนึ่ง บางฉบับสันนิษฐานว่า ได้แก่พระปัจเจกพุทธเจ้านามว่าสตรังสี
Page 164

๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระนาลิเกรผลทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายมะพร้าว

(ท่านพระนาลิเกรผลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๐๐} [๙๑] ครั้งนั้น เราเป็นคนเฝ้าสวนอยู่ในพระนครพันธุมดี ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลีกำลังเหาะอยู่ในอากาศ[๙๒] เราได้ถือผลมะพร้าวไปถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระยศใหญ่พระองค์นั้นประทับยืนอยู่ในอากาศได้ทรงรับไว้แล้ว[๙๓] ทำปีติให้เกิดแก่เรา ทรงนำความสุขมาให้ในปัจจุบัน เรามีจิตผ่องใส ครั้นถวายผลมะพร้าวแด่พระพุทธเจ้าแล้ว[๙๔] ได้ประสบปีติอันไพบูลย์และอุดมสุข รัตนะย่อมบังเกิดแก่เรา ผู้เกิดในภพนั้น ๆ

[๙๕] ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๙๖] ทิพยจักษุของเราสะอาดหมดจด เราเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๙๗-๙๙] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล