พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ตุวรทายิวรรค
๑๐. อุททาลทายกเถราปทาน (๒๕๐)
เล่ม ๓๒Text layerBuddha’s wordsItems ๒๕๒ (Royal Thai)10/10 in ตุวรทายิวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ตุวรทายิวรรค อุททาลทายกเถราปทาน (๒๕๐) (Royal Thai Volume 32 · Mahachula Volume 32 · Mahamakut Volume 71 · Chaloem Phrakiat Volume 32)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 71, pp. 672–674
อุททาลทายกเถราปทานที่ ๑๐ (๒๕๐)
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกคูน
[๒๕๒] พระสยัมภูผู้ไม่ทรงแพ้อะไร ๆ มีพระนามชื่อว่า กุกกุธะ
เสด็จออกจากป่าชัฏ เสด็จถึงแม่น้ำใหญ่.
ในกาลนั้นเรามีใจเลื่อมใส ได้ถือเอาดอกคูนมาถวาย
แด่พระสยัมภู ผู้สำรวมอินทรีย์เป็นอันดี ผู้ซื่อตรง.
ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้บูชาด้วยดอกไม้ใด ด้วยการ
บูชานั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายดอกไม้.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอุททาลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอุททาลทายกเถราปทาน
๒๕๐. อรรถกถาอุททาลทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อุทฺทาลกํ คเหตฺวาน ความว่า เราได้เก็บเอาดอกคูนที่เกิดใกล้ชาตสระ มาบูชาพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า กกุสันธะ.๑ คำที่เหลือมีเนื้อความพอจะรู้ได้ง่ายทีเดียวแล.
จบอรรถกถาอุททาลทายกเถราปทาน
จบอรรถกถาตุวรทายิวรรคที่ ๒๕
๑. บาลี กุกกุธะ.
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ตุวรัฏฐิทายกเถราปทาน ๒. นาคเกสริยเถราปทาน ๓.นฬิน-เกสริยเถราปทาน ๔. วิรวิปุปผิยเถราปทาน ๕. กุฏิธูปกเถราปทาน๖. ปัตตทายกเถราปทาน ๗. ธาตุปูชกเถราปทาน ๘. สัตตสัตตลิปุปผปูชก-เถราปทาน ๙. พิมพิชาลปุปผิยเถราปทาน ๑๐. อุททาลทายกเถราปทาน.
บัณฑิตทั้งหลายนับคาถาได้ ๓๗ คาถาฉะนี้แล.
จบตุวรทายิวรรคที่ ๒๕
โถมกวรรคที่ ๒๖
โถมกเถราปทานที่ ๑ (๒๕๑)
ว่าด้วยผลแห่งการสรรเสริญ
[๒๕๓] เราอยู่ในเทวโลก ได้ฟังธรรมของพระพุทธเจ้าพระนาม
ว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่หลวงแล้วเบิกบานใจ ได้กล่าวคำนี้ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้าพระองค์ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษสูงสุด พระ-องค์ทรงแสดงอมฤตบท ทรงยังชนเป็นมากให้ข้ามได้.
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้กล่าวาจาใดในกาลนั้น ด้วย
การกล่าววาจานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสรรเสริญ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโถมกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบโถมกเถราปทาน
อรรถกถาโถมกวรรคที่ ๒๖
อปทานที่ ๑ ในวรรคที่ ๒๖ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.
End of ๑๐. อุททาลทายกเถราปทาน (๒๕๐)