พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สุภูติวรรค
๘. อุตติยเถราปทาน (๒๘)
เล่ม ๓๒Text layerBuddha’s wordsItems ๓๐ (Royal Thai)8/10 in สุภูติวรรค4 editions
_______
๘. อุตฺติยตฺเถราปทาน
๘. อุตติยเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระอุตติยเถระ
(พระอุตติยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุภูติวรรค อุตติยเถราปทาน (๒๘) (Royal Thai Volume 32 · Mahachula Volume 32 · Mahamakut Volume 71 · Chaloem Phrakiat Volume 32)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 32, pp. 113–114 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 32, pp. 145–146
จนฺทภาคานทีตีเร สุํสุมาโร <431> อหํ ตทา
สโภชนปสุตาหํ <432> นทีติตฺถํ อคญฺฉหํ.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นจระเข้อาศัยอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ข้าพเจ้าขวนขวายหาเหยื่อของตนจึงได้ไปยังท่าน้ำ
สิทฺธตฺโถ ตมฺหิ สมเย สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล
นทึ ตริตุกาโม โส นทีติตฺถํ อุปาคมิ.
สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระสยัมภู ผู้ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ พระนามว่าสิทธัตถะ พระองค์ประสงค์จะเสด็จข้ามแม่น้ำ จึงเสด็จเข้ามายังท่าน้ำ
โอปาคเต จ สมฺพุทฺเธ อหํปิ ตตฺถุปาคมึ
อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ อิมํ วาจํ อุทีรยึ.
เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาถึงแล้ว แม้ข้าพเจ้าก็เข้าไปถึงที่ท่าน้ำนั้น ข้าพเจ้าเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วกราบทูลคำนี้ว่า
อภิรุยฺห มหาวีร ตาริสฺสามิ อหํ ตุวํ
เปตฺติกํ วิสยํ มยฺหํ อนุกมฺป มหามุนิ.
ข้าแต่พระองค์ผู้มีความเพียรมาก ขอเชิญพระองค์เสด็จขึ้น(หลังข้าพระองค์)เถิด ข้าพระองค์จักพาพระองค์ข้าม นั้นเป็นวิสัยของบิดาและปู่ของข้าพระองค์ ข้าแต่พระมหามุนี ขอพระองค์ทรงอนุเคราะห์ด้วยเถิด
มม อุคฺคชฺชนํ สุตฺวา อภิรูหิ มหามุนิ
หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน ตาเรสึ โลกนายกํ.
พระผู้มีพระภาคผู้มหามุนี ทรงสดับคำทูลเชิญของข้าพเจ้าแล้วเสด็จขึ้น(หลัง) ข้าพเจ้ามีจิตร่าเริงเบิกบาน จึงพาพระผู้มีพระภาคผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกข้ามไป
นทิยา ปาริเม ตีเร สิทฺธตฺโถ โลกนายโก
อสฺสาเสสิ มมํ ตตฺถ อมตํ ปาปุณิสฺสสิ.
ที่ฝั่งแม่น้ำฝั่งโน้น พระผู้มีพระภาค พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ทรงทำให้ข้าพเจ้าพอใจ ณ ที่นั้นว่า ท่านจักได้บรรลุอมตธรรม
ตมฺหา กายา จวิตฺวาน เทวโลกํ อคญฺฉหํ
ทิพฺพํ สุขํ อนุภวึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต.
ข้าพเจ้าจุติจากกายนั้นแล้วได้ไปเกิดยังเทวโลก มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม ได้เสวยทิพยสุข
สตฺตกฺขตฺตุญฺจ เทวินฺโท เทวรชฺชํ อกาสหํ
ตีณิกฺขตฺตุํ จกฺกวตฺตี มหิยา อิสฺสโร อหุํ. <433>
ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพ ได้ครองเทวสมบัติ ๗ ชาติ และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ๓ ชาติ
วิเวกมนุยุตฺโตหํ นิปโก จ สุสํวุโต
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.
ข้าพเจ้าประกอบวิเวกอยู่เนือง ๆ มีปัญญารักษาตนและสำรวมดีแล้ว ทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้ายอยู่ในศาสนา ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
จตุนวุเต อิโต <434> กปฺเป ตาเรสึ ยํ นราสภํ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตรณาย อิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้พาพระผู้มีพระภาคผู้องอาจกว่านรชนข้ามแล้ว จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพาพระผู้มีพระภาคข้าม
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุตฺติโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อุตฺติยตฺเถรสฺส อปทานํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอุตติยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
อุตติยเถราปทานที่ ๘ จบ
End of ๘. อุตติยเถราปทาน (๒๘)