พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สุเมธาวรรค
๙. ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน
เล่ม ๓๓Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๙ (Royal Thai)9/10 in สุเมธาวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุเมธาวรรค ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 72 · Chaloem Phrakiat Volume 33)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 72, pp. 518–522
ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้เอาดอก
ไม้บูชาใด ด้วยการบูชานั้น ดิฉันจึงไม่รู้จักทุคติ
เลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา
ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระสัตตอุปลมาลิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบสัตตอุปลมาลิกาเถรีอปทาน
ปัญจทีปิกาเถรีอปทานที่ ๙ (๙)
ผลของการถวายประทีป ๕ ดวง
[๑๔๙] ครั้งนั้น ดิฉันเป็นหญิงท่อง-
เที่ยวอยู่ในพระนครหังสวดี ดิฉันต้องการกุศลจึงเที่ยวไปสู่อารามหนึ่งจากอารามหนึ่ง ได้พบไม้โพธิ์อันอุดมในวันกาฬปักษ์ ยังจิตให้เลื่อมใสในไม้โพธิ์นั้นแล้ว นั่งลงที่โคนไม้โพธิ์
ดิฉันตั้งจิตเคารพประนมอัญชลีเหนือ
เศียรเกล้า สำแดงความโสมนัสแล้วคิดอย่างนี้ในขณะนั้นว่า
ถ้าพระพุทธเจ้ามีพระคุณนับไม่ได้ ไม่มี
บุคคลเปรียบเสมอไซร้ ก็ขอให้ทรงแสดงปาฎิ-
หาริย์แก่เราเถิด ขอไม้โพธิ์จงเปล่งรัศมี ทันใดนั้นเอง ไม้โพธิ์ก็ได้โพลงไปทั่วพร้อมกับที่ดิฉันนึก รัศมีสำเร็จด้วยสีทองล้วนไพโรจน์ไปทั่วทิศ
ดิฉันนั่งลงอยู่ที่โคนโพธิ์นั้น ๗ คืน ๗ วัน
เมื่อถึงวันเป็นวันคำรบ ๗ ดิฉันได้ทำการบูชาด้วยประทีป
ประทีป ๕ ดวงลุกโพลงย่อมล้อมรอบอาสนะครั้งนั้น ประทีปของดิฉันลุกโพลงอยู่ จนถึงเวลาพระอาทิตย์อุทัย.
เพราะกรรมทีทำไว้ดีนั้น และเพราะการ
ตั้งเจตน์จำนงไว้ ดิฉันละร่างมนุษย์แล้ว ได้ไป
สวรรค์ชั้นดาวดึงส์
วิมานที่บุญกรรมสร้างให้ดิฉันอย่างสวย-
งามในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้น เรียกว่า "ปัญจทีป-วิมาน" ปัญจทีปวิมานนั้นสูง ๑๐๐ โยชน์ กว้าง๖๐ โยชน์
ประทีปนับไม่ถ้วนส่องสว่างล้อมดิฉัน อยู่
ทั่วเทพพิภพโชติช่วงด้วยแสงประทีป
คนที่หันหน้าไปทางทิศบูรพา ถ้าดิฉัน
ปรารถนาที่จะดู ดิฉันย่อมเห็นได้ด้วยจักษุทุกคนทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง และเบื้องขวาง
ดิฉันปรารถนาจะเห็นกรรมดีและกรรมชั่ว
ที่คนทำในที่มีประมาณเท่าใด ที่มีประมาณเท่านั้นย่อมไม่มีต้นไม้หรือภูเขามากั้นกาง
ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าว
สักรินทเทวราช ๘๐ พระองค์ ได้เป็นอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๐๐ พระองค์
ดิฉันเข้าถึงกำเนิดนั้น ๆ ประทีปตั้ง
แสน ๆ ส่องแสงล้อมดิฉัน
ดิฉันจุติจากเทวโลกแล้ว เกิดในครรภ์
มารดา เมื่อดิฉันอยู่ในครรภ์มารดา จักษุของดิฉันไม่หลับ
ประทีปทั้งจำนวนแสนดวง ส่องสว่าง
อยู่ในเรือนประสูติของดิฉันผู้พร้อมเพรียงด้วยบุญกรรม นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง
เมื่อถึงภพสุดท้าย ดิฉันกลับฉันทะที่มี
ในใจ เห็นนิพพานอันเป็นสภาวะเยือกเย็น ไม่มีชราและมรณะ
พอเกิดได้อายุ ๗ ขวบ ดิฉันได้บรรลุ
อรหัต พระพุทธเจ้าพระนามว่า โคดม ทรงทราบถึงคุณของดิฉัน จึงให้ดิฉันอุปสมบท
ดิฉันเข้าฌานอยู่ในมณฑป โคนไม้
ปราสาท ถ้ำ หรือเรือนอันว่างเปล่าก็ดี ประทีป
๕ ดวงส่องแสงสว่างให้ดิฉัน
ทิพยจักษุของดิฉันบริสุทธิ์ ดิฉันฉลาด
ในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผล
แห่งประทีป ๕ ดวง
ดิฉันเป็นผู้อยู่จบพรหมจรรย์ทั้งปวง ทำ
กิจเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ข้าแต่พระมหาวีระผู้มี
พระจักษุ หม่อมฉันชื่อว่าปัญจทีปา ขอถวาย
ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ ดิฉันได้ถวาย
ประทีปใด ในครั้งนั้น ด้วยการถวายประทีปนั้น
ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕
ดวง
ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระปัญจทีปิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านั้น ด้วยประการฉะนี้แล.
จบปัญจทีปิกาเถรีอปทาน.
อุทกทายิกาเถรีอปทานที่ ๑๐ (๑๐)
ผลของการถวายน้ำ
[๑๕๐] ดิฉันเป็นหญิงหาบน้ำขายอยู่ใน
พระนครพันธุมดี เลี้ยงชีพด้วยการหาบน้ำ เลี้ยงดูเด็ก ๆ ก็ด้วยการหาบน้ำนั้น
ก็ดิฉันไม่มีไทยธรรม ดิฉันเข้าไปยังซุ้ม
น้ำแล้ว ตั้งน้ำไว้ถวายในบุญเขตอันยอดเยี่ยม
เพราะกรรมที่ได้ทำไว้ดีแล้วนั้น ดิฉันจึง
ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมสร้าง
ให้แก่ดิฉันอยู่สวยงาม ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้นถูกนิรมิตรขึ้นก็เพราะการหาบน้ำ
ครั้งนั้น ดิฉันประเสริฐกว่าพวกนาง
อัปสรตั้งพัน ดิฉันครอบงำนางอัปสรเหล่านั้นทั้งหมดด้วยฐานะ ๑๐ ประการ
ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสัก-
รินทเทวราช ๕๐ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๐ พระองค์
ดิฉันท่องเที่ยวอยู่แต่ในสองภพ คือ
เทวดาและมนุษย์ ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำ.
End of ๙. ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน