พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · หัตถิวรรค
๑. หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑)
เล่ม ๓๒Text layerBuddha’s wordsItems ๒๑๓ (Royal Thai)1/10 in หัตถิวรรค4 editions
๒๒. หตฺถิวคฺค
๑. หตฺถิทายกตฺเถราปทาน
มีคาถา ๔๘ คาถา
๒๒. หัตถิวรรค
หมวดว่าด้วยพระหัตถิเป็นต้น
๑. หัตถิทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระหัตถิทายกเถระ
(พระหัตถิทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน หัตถิวรรค หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑) (Royal Thai Volume 32 · Mahachula Volume 32 · Mahamakut Volume 71 · Chaloem Phrakiat Volume 32)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 32, pp. 283–283 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 32, pp. 378–379
สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน
นาคเสฏฺโฐ มยา ทินฺโน อีสาทนฺโต อุรูฬฺหโว.
ข้าพเจ้าได้ถวายช้างเชือกซึ่งประเสริฐ มีงางอนงาม ควรเป็นราชพาหนะแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่
อุตฺตมตฺถํ อนุโภมิ สนฺติปทมนุตฺตรํ
นาคทานํ <942> มยา ทินฺนํ สพฺพโลกหิเตสิโน.
ข้าพเจ้าบรรลุสันติบทอันเป็นประโยชน์สูงสุดซึ่งยอดเยี่ยม เพราะข้าพเจ้าได้ถวายช้างแด่พระผู้มีพระภาค ผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง
จตุนฺนวุเต อิโต กปฺเป ยํ นาคมททึ <943> ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ นาคทานสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายช้างไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายช้าง
อฏฺฐสตฺตติกปฺปมฺหิ โสฬสาสึสุ ขตฺติยา
สมนฺตปาสาทิกา นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
ในกัปที่ ๗๘ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ ชาติ พระนามว่าสมันตปาสาทิกะ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา หตฺถิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
หตฺถิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ ปฐมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระหัตถิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
หัตถิทายกเถราปทานที่ ๑ จบ
End of ๑. หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑)