arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เอกนิบาต · วรรคที่ ๑

๒. โทสสูตร

เล่ม ๒๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๘๐ (Royal Thai)2/10 in วรรคที่ ๑4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เอกนิบาต วรรคที่ ๑ โทสสูตร (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 45 · Chaloem Phrakiat Volume 25)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 331–332

Page 331

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ผู้ที่เห็นแจ้งรู้เท่าทันโลภะซึ่งเป็นเหตุให้เหล่าสัตว์

ผู้ละโมบต้องถึงทุคติ ย่อมละโลภะนั้นได้ เมื่อละได้แล้ว

ย่อมไม่หวนกลับมายังโลกนี้อีกตลอดกาล

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๒. โทสสูตร

ว่าด้วยการละโทสะได้เป็นพระอนาคามี

{๑๘๐} [๒] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. บ้าง น้อยบ้าง ดังนี้ (๑) เอกกนิบาต มี ๓ วรรค ๒๗ สูตร (๒) ทุกนิบาต มี ๒ วรรค ๒๒ สูตร (๓) ติกนิบาต มี ๕ วรรค ๕๐ สูตร ส่วนนิบาตที่ ๔ คือ จตุกกนิบาต มี ๑๓ สูตร จึงไม่จัดเป็นวรรคทุกพระสูตรในอิติวุตตกะนี้มีรูปแบบการดำเนินเนี้อหาเป็นลักษณะเดียวกัน คือ เริ่มต้น (นิทานวจนะ) ด้วยการยกเอาพระพุทธพจน์ประเภทเวยยากรณะ (ความร้อยแก้ว) มากล่าวอ้างอิง แล้วกล่าวสรุปข้อความ (นิคมวจนะ) ด้วยพระพุทธพจน์ประเภทคาถา (ความร้อยกรอง) ซึ่งใช้คำเชื่อมว่า “เอตมตฺถํ ภควา อโวจ ตตฺเถตํ อิติ วุจฺจติ : ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัส เนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์อย่างนี้ว่า” มีลักษณะนี้ไปทุกสูตร อิติวุตตกะจัด เป็นองค์ที่ ๖ ในนวังคสัตถุศาสน์ (คำสอนของพระศาสดามีองค์ ๙) จัดเป็นคัมภีร์ที่ ๔ ในบรรดา ๑๕ คัมภีร์ของขุททกนิกายและจัดอยู่ในเล่มที่ ๒๕ ในบรรดาพระไตรปิฎก ๔๕ เล่ม
  2. ๑ผู้ที่เห็นแจ้ง ในที่นี้หมายถึงผู้พิจารณาเห็นอุปาทานขันธ์ ๕ โดยอาการต่าง ๆ มีอาการไม่เที่ยงเป็นต้น รู้เท่าทัน หมายถึงรู้ด้วยเหตุด้วยปัญญาที่กำหนดรู้ทันตามอาการเหล่านี้คือ ตามสภาวะเหตุเกิด ความดับ ข้อดี ข้อเสีย วิธีสลัดออก (ขุ.อิติ.อ. ๔๙)
Page 332

๑. ปฐมวรรค ๓. โมหสูตร

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอละอกุศลธรรมอย่างหนึ่งเสียได้ เรา ขอรับรองว่าพวกเธอจะได้เป็นอนาคามีแน่นอน อกุศลธรรมอย่างหนึ่งนั้นคือ อะไร คือ พวกเธอละอกุศลธรรมอย่างหนึ่งคือโทสะเลียได้ เราขอรับรองว่า พวกเธอจะได้เป็นอนาคามีแน่นอน”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ผู้ที่เห็นแจ้งเท่าทันโทสะซึ่งเป็นเหตุให้เหล่าสัตว์

ผู้โหดร้ายต้องถึงทุคติ ย่อมละโทสะนั้นได้ เมื่อละได้แล้ว

ย่อมไม่หวนกลับมายังโลกนี้อีกตลอดกาล

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนื้

๓.โมหสูตร

ว่าด้วยการบรรเทาโมหะได้เป็นพระอนาคามี

{๑๘๑} [๓] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอละอกุศลธรรมอย่างหนึ่งเสียได้ เราขอรับรองว่าพวกเธอจะได้เป็นอนาคามีแน่นอน อกุศลธรรมอย่างหนึ่งนั้นคือ อะไร คือ พวกเธอละอกุศลธรรมอย่างหนึ่งคือโมหะเสียได้ เราขอรับรอง ว่าพวกเธอจะได้เป็นอนาคามีแน่นอน”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า