arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · ชัจจันธวรรค

๓. อาหุสูตร

เล่ม ๒๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๕ (Royal Thai)3/10 in ชัจจันธวรรค4 editions

๓. ปัจจเวกขณสูตร

ว่าด้วยการพิจารณาอกุศลธรรมและกุศลธรรม

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน ชัจจันธวรรค อาหุสูตร (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 44 · Chaloem Phrakiat Volume 25)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 25, pp. 288–288

The Mahachula Pali of this passage is not in the e-tipitaka data.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคประทับนั่งพิจารณาบาป อุกศลธรรมจำนวนมากที่พระองค์ทรงละได้ขาดแล้ว และกุศลธรรมจำนวนมากที่ พระองค์ให้ถึงความเจริญบริบูรณ์แล้วลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบบาปอกุศลธรรมจำนวนมากที่พระองค์ ทรงละได้ขาดแล้ว และกุศลธรรมจำนวนมากที่พระองค์ให้ถึงความเจริญบริบูรณ์แล้ว จึงทรงเปล่งอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

พุทธอุทาน

ในกาลก่อน หมู่กิเลสได้มีแล้ว

แต่ในกาลนั้น หมู่กิเลสไม่มี

ในกาลก่อน ธรรมอันปราศจากโทษไม่มี

แต่ในกาลนั้น ธรรมอันปราศจากโทษได้มีแล้ว

ในอดีต อริยมรรคไม่มี ในอนาคตก็จักไม่มี และในปัจจุบันก็ไม่มี

ปัจจเวกขณสูตรที่ ๓ จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ความหมายของพุทธอุทานนี้ คือ ก่อนการบรรลุอรหัตตมัคคญาณยังมีกิเลส เช่น ราคะ เป็นต้นเหลืออยู่ และธรรมที่ปราศจากโทษก็ยังไม่เจริญบริบูรณ์ แต่เมื่อบรรลุอรหัตตมัคคญาณแล้ว กิเลสทั้งหลายก็ถูกละได้สิ้นเชิง ธรรมที่ปราศจากโทษก็เจริญบริบูรณ์ อนึ่ง ในอดีตก่อนตรัสรู้ อริยมรรคที่เป็นเหตุละกิเลสยังไม่เกิดแก่พระองค์ แม้ในปัจจุบันและอนาคต อริยมรรคนั้นก็ไม่เกิดแก่พระองค์เช่นกัน เพราะไม่มีกิเลสที่จะต้องใช้อริยมรรคนั้นเป็นเครื่องละอีกต่อไป (ขุ.อุ.อ. ๕๓/๓๖๒)