พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · ปาฏลิคามิยวรรค
๕. จุนทสูตร
เล่ม ๒๕Text layerBuddha’s wordsItems ๑๖๒–๑๖๘ (Royal Thai)5/10 in ปาฏลิคามิยวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน ปาฏลิคามิยวรรค จุนทสูตร (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 44 · Chaloem Phrakiat Volume 25)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 308–315
๘. ปาฏลิคามิยวรรค ๕. จุนทสูตร
๕. จุนทสูตร
ว่าด้วยการเสวยพระกระยาหารที่บ้านนายจุนทะ
{๑๖๒} [๗๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้นมัลละ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ได้เสด็จถึงเมืองปาวาแล้ว นัยว่าในที่นั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ อัมพวันของนายจุนทกัมมารบุตร ใกล้เมีองปาวา
นายจุนทะได้ทราบข่าวว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้น มัลละพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ เสด็จมาถึงเมืองปาวาแล้ว ประทับอยู่ ณ อัมพวันของเรา ใกล้เมืองปาวา ครั้งนั้น นายจุนทะจึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงชี้แจงนายจุนทกัมมารบุตรผู้นั่งเรียบร้อยแล้วให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาแล้วลำดับนั้น นายจุนทกัมมารบุตรผู้อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาแล้ว ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคเจ้า พร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ทรงโปรดรับนิมนต์ฉันภัตตาหารของข้าพระองค์เพื่อเจริญบุญกุศลและปีติปราโมทย์ในวันพรุ่งนี้ด้วยเถิด” พระผู้มีพระภาคเจ้า
- ๑อัมพวันของจุนทกัมมารบุตร หมายถึงวิหารสวนมะม่วงของนายจุนทะผู้เป็นบุตรขายของช่างทอง ซึ่งเป็นมหาเศรษฐีผู้มั่งคั่ง ได้สำเร็จเป็นโสดาบันบุคคลเมื่อเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นครั้งแรก ทีเดียว ได้สร้างพระคันธกุฎีสำหรับเป็นที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า พร้อมจัดสถานที่อำนวยความสะดวกด้านที่อยู่อาศัยสำหรับภิกษุทั้งหลายในสวนมะม่วงของตนเสร็จแล้วจึงสร้าง วิหารที่ประกอบด้วยซุ้มประตูมีกำแพงเป็นรั้วล้อมมอบถวายพระภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข วิหารนั้นจึงชื่อว่าอัมพวันของจุนทกัมมารบุตร (ขุ.อุ.อ. ๔๒๖-๔๒๗)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน
ทรงรับอาราธนาโดยดุษุณีภาพ ครั้นนายจุนทกัมมารบุตรทราบว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับอาราธนาแล้วจึงลุกจากอาสนะ ถวายบังคมพระผู้มีพระ ภาคเจ้า กระทำประทักษิณแล้วกลับไป
นายจุนทกัมมารบุตรให้ตระเตรียมของเคี้ยวของฉันอันประณีตและสูกรมัททวะเป็นอันมากในนิเวศน์ของตนตลอดราตรีนั้น แล้วให้คนไปกราบทูลกาลแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ได้เวลาแล้ว ภัตตาหารสำเร็จแล้ว”
ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงครองอันตรวาสกแล้วทรงถือบาตรและจีวรพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์เสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของนายจุนทะกัมมารบุตร ประทับนั่งเหนืออาสนะที่เขาจัดถวาย ครั้นแล้วได้รับสั่งกะนายจุนทกัมมารบุตรว่า “ดูก่อนจุนทะ ท่านจงอังคาสเราด้วยสูกร มัททวะ ที่ท่านตระเตรียมไว้ จงอังคาสภิกษสงฆ์ด้วยของเคี้ยวของฉันอย่างอื่นที่ท่านตระเตรียมไว้”
- ๑สูกรมัททวะ ในมหาอรรกถากล่าวว่า หมายถึงเนื้อสันของสุกรที่อ่อนนุ่ม นอกจากนี้ยังมีมติ
- ของอาจารย์ทั้งหลายวินิจฉัย คำว่า ‘สูกรมัททวะ’ ไว้ต่าง ๆ กันดังนี้ อาจารย์บางพวก (เกจิอาจารย์) กล่าวว่า ‘สูกรมัททวะ ไม่ใช่เนื้อสุกร แต่เป็นหน่อไม้ชนิดหนึ่งที่เหล่าสุกรแทะดุน’ อาจารย์พวกอื่น (อัญเญอาจารย์) กล่าวว่า ‘หมายถึงเห็็ดชนิดหนึ่งที่เกิดตรงที่ที่เหล่าสุกรเดินหยียบยํ่า อาจารย์พวกอื่นอีก (อปเรอาจารย์) กล่าวว่า “หมายถึงวิธีปรุงยาบำรุงกำลัง (รสายนวิธี) ชนิดหนึ่งซึ่งนายจุนทะตั้งใจปรุงเป็นพิเศษด้วยหวังว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าจะไม่พึงปรินิพพาน” (ขุ.อุ.อ. ๔๒๗) สูกรมัททวะ หมายถึงเนื้อสันของสุกรที่เจริญเติบโตอยูในวัยเจริญพันธุ์ ซึ่งกล่าวกันว่าอ่อนนุ่ม
- และอุดมด้วยไขมัน ได้รับการจัดแจงปรุงรสอย่างดี มีมติของอาจารย์พวกหนึ่งกล่าวว่า “คำว่า ‘สูกรมัททวะ’ หมายถึงชื่อของวิธีปรุงน้ำซุ๊ปเบญจโครสผสมด้วยข้าวสุกนุ่ม” นอกจากนี้ยังมีเกจิอาจารย์ทั้งหลายกล่าวว่า "ชื่อว่าสูกรมัททวะ ได้แก่ วิธีปรุงยาบำรุงกำลัง (รสายนวิธี) ชนิดหนึ่งซึ่งนายจุนทะตั้งใจปรุงเป็นพิเศษด้วยหวังว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าจะไม่พึงปรินิพพาน” อนึ่งในสูกรมัททวะนั้น เหล่าเทวดาในมหาทวีปทั้ง ๔ ซึ่งมีทวีปเล็กจำนวน ๒,๐๐๐ ทวีปเป็นบริวารต่างพากันใส่โอชารสเข้าไป (นัย ที.ม.อ. ๑๗๒)
- ๒อังคาส หมายถึงถวายอาหารเลี้ยงดูอย่างดีเลิศ
๘. ปาฏลิคามิยวรรค ๕. จุนทสูตร
นายจุนทกัมมารบุตรทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว จึงอังคาสพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยสูกรมัททวะที่ตระเตรียมไว้ อังคาสภิกษุสงฆ์ ด้วยของเคี้ยวของฉันอย่างอื่นที่ตระเตรียมไว้
ลำดับนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะนายจุนทกัมมารบุตรว่า “ดูก่อนจุนทะ ท่านจงฝั่งสูกรมัททวะที่ยังเหลือเสียในหลุม นอกจากตถาคตแล้ว เรายังไม่เห็นผู้ใดในโลก ตลอดทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณะ พราหมณ์ เทพ และมนุษย์ผู้บริโภคสูกรมัททวะนั้นแล้วจะพึงให้ย่อยตามปกติได้” นายจุนทกัมมารบุตรทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วจึงฝั่งสูกรมัททวะที่ยังเหลือเสียในหลุม แล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงชี้แจงนายจุนทกัมมารบุตรผู้นั่ง เรียบร้อยแล้วให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาแล้วทรงลุกจากอาสนะเสด็จกลับ
{๑๖๓} ลำดับนั้นเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าเสวยภัตตาหารของนายจุนทกัมมารบุตรแล้วก็เกิดอาพาธอย่างหนัก ทรงมีเวทนากล้าเกิดแต่การประชวรลงพระโลหิตถึงใกล้จะปรินิพพาน นัยว่าในครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระสติสัมปชัญญะทรงอดกลั้นเวทนาเหล่านั้นไว้มิได้ทรงพรั่นพรึง ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกท่านพระอานนท์มารับสั่งว่า “มาไปกันเถิด อานนท์ เราจักไปยังเมืองกุสินารากัน” ท่านพระอานนท์ทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว
- ๑หรือเรียกว่า โลหิตปักขันทิกาพาธ พระอาการประชวรลงพระโลหิตอย่างร้ายแรง คือทำให้พระองค์ทรงถ่าย (ลงพระบังคนหนัก) เป็นเลือดบ่อย ๆ (นัย ที.ม.อ. ๑๗๓, ขุ.อุ.อ. ๔๒๙)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน
ข้าพเจ้าได้สดับมาว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรง
พระปรีชาเสวยภัตตาหารของนายจุนทกัมมารบุตรแล้ว
ทรงพระประชวรอย่างหนักถึงใกล้ปรินิพพาน
เมื่อพระศาสดาเสวยสูกรมัททวะแล้วได้เกิดประชวร
อย่างหนักขึ้น พระผู้มีพระภาคเจ้าลงพระบังคนพลาง
ตรัสว่าเราจะไปยังเมืองกุสินารา
รับสั่งให้นำน้ำมาถวาย
{๑๖๔} ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จแวะจากหนทางแล้วเสด็จเข้าไปยังโคนไม้ต้นหนึ่ง รับสั่งกะท่านพระอานนท์ว่า “ดูก่อนอานนท์ เธอช่วย ปูผ้าสังฆาฏิซ้อนกันเป็นสี่ชั้นให้เรา เราเหนื่อย จักนั่งพัก” ท่านพระอานนท์ทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ปูผ้าสังฆาฏิซ้อนกันเป็นสี่ชั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งบนอาสนะที่พระอานนท์ปูถวายแล้ว ครั้นประทับนั่งแล้วได้รับสั่งกะท่านพระอานนท์ว่า “ดูก่อนอานนท์ เธอช่วยนำน้ำมาให้เรา เรากระหาย จักดื่มนํ้า”เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระอานนท์ได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อกี้นี้เอง เกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่มเพิ่งข้ามไป ธารนํ้านั้นมีขนาดเล็กถูกล้อเกวียนบดทับจนขุ่นมัวไหลไป แม่นํ้ากกุธานทีนี้อยู่ไม่ไกล มีนํ้าใส เย็นสนิท สะอาด มีท่าขึ้นลงสะดวก น่ารื่นรมย์ พระผู้มีพระภาคเจ้าจักทรงดื่มนํ้าและจักทรงสรงสนานพระองค์ให้เย็นสบายได้ที่แม่นํ้านี้”
- ๑ข้าพเจ้า ในที่นี้หมายถึงท่านพระอานนท์
๘. ปาฏลิคามิยวรรค ๕. จุนทสูตร
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับสั่งท่านพระอานนท์เป็นครั้งที่ ๒ ว่า “ดูก่อน อานนท์ เธอช่วยนำนํ้ามาให้เรา เรากระหาย จักดื่มนํ้า”
แม้ครั้งที่ ๒ ท่านพระอานนท์ก็ได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อกี้นี้เอง เกวียนประมาณ ๕๐๐ เล่มเพิ่งข้ามไป ธารน้ำนั้นมีขนาดเล็กถูกล้อเกวียนบดหับจนข้นมัวไหลไป แม่นํ้ากกุธานทีนี้อยู่ไม่ไกล มีนํ้าใส เย็นสนิท สะอาด มีท่าขึ้นลงสะดวก น่ารื่นรมย์ พระผู้มีพระภาคเจ้าจักทรงดื่มนํ้าและจักทรงสรงสนานพระองค์ให้เย็นสบายได้ที่แม่นํ้านี้”พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับสั่งท่านพระอานนท์เป็นครั้งที่ ๓ ว่า “ดูก่อน อานนท์ เธอช่วยนำนํ้ามาให้เรา เรากระหาย จักดื่มนํ้า” ท่านพระอานนท์ทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วถือบาตรไปยังแม่นํ้านั้น
{๑๖๕} ทันทีนั้นเอง แม่นํ้าขนาดเล็กที่ถูกล้อเกวียนบดทับจนขุ่นมัวไหลไปอยู่ เมื่อท่านพระอานนท์เข้าไปใกล้ ๆ กลับใสสะอาด ไม่ขุ่นมัวไหลไปอยู่ ลำดับ นั้น ท่านพระอานนท์จึงคิดว่า “เจ้าข้าเอ๋ย น่าอัศจรรย์จริงหนอ เจ้าข้าเอ๋ย น่าแปลกใจจริงหนอ ที่พระตกาคตทรงมีพระฤทธานุภาพมาก ขนาดแม่นํ้าขนาดเล็กที่ถูกล้อเกวียนบดทับจนขุ่นมัวไหลไปอยู่ เมื่อเราเข้าไปใกล้ ๆ กลับใสสะอาด ไม่ขุ่นมัว ไหลไปอยู่ได้”ท่านพระอานนท์ตักนํ้าด้วยบาตรแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กราบทูลว่า “พระพุทธเจ้าข้า น่าอัศจรรย์จริง พระพุทธเจ้าข้า น่าแปลกใจจริง ที่พระตถาคตทรงมีพระฤทธานุภาพมากคือ เมื่อกี้นี้เองแม่นํ้าขนาดเล็กที่ถูกล้อเกวียนบดทับจนขุ่นมัวไหลไปอยู่เมื่อข้าพระองค์เข้าไปใกล้ ๆ กลับใสสะอาด ไม่ขุ่นมัว ไหลไปอยู่ ขอพระผู้มีพระภาคเจ้าจงเสวยนํ้าเถิดขอพระสุคตจงเสวยนํ้าเถิด” ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเสวยนํ้าแล้ว
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน
{๑๖๖} ต่อมา พระผู้มีพระภาคเจ้าพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่เสด็จไปยังแม่นํ้ากกุธานที ครั้นแล้วเสด็จลงแม่นํ้ากกุธนที ทรงสรงและเสวยนํ้าแล้วเสด็จขึ้นไปยังอัมพวัน ตรัสเรียกท่านพระจุนทกะมารับสั่งว่า “ดูก่อน จุนทกะ เธอช่วยปูผ้าสังฆาฏิซ้อนกันเป็นสี่ชั้นให้เรา เราเหนื่อย จักนอนพัก” ท่านพระจุนทกะทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ปูผ้าสังฆาฏิ ซ้อนกันเป็นสี่ชั้น ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสำเร็จสีหไสยาโดยพระปรัศว์เบื้องขวา ทรงซ้อนพระบาทเหลื่อมพระบาท ทรงมีพระสติ สัมปชัญญะ ทรงมนสิการอุฏฐานสัญญา (ความกำหนดพระทัยว่าจะลุกขึ้น) ส่วนท่านพระจุนทกะนั่งเฝ้าอยู่เบื้องพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าในที่นั้นแหละ
{๑๖๗} พระพุทธเจ้าผู้ศาสดาตถาคต หาผู้เปรียบมิได้ในโลก
ทรงเหน็ดเหนื่อยมากเสด็จไปยังแม่น้ำกกุธานทีซึ่งมีนํ้าใส
จืดสนิท สะอาด แล้วเสด็จลง
ทรงสรงและเสวยนํ้าแล้วเสด็จขึ้น มีหมู่ภิกษุ
แวดล้อมเสด็จไปในท่ามกลาง พระผู้มีพระภาคเจ้า
ผู้ศาสดาผู้ทรงแสวงหาคุณยันยิ่งใหญ่ ทรงประกาศ
พระธรรมไว้ในพระศาสนานี้ เสด็จถึงอัมพวันแล้ว
ทรงรับสั่งกะภิกษุชื่อจุนทกะว่า ‘เธอจงช่วยปูผ้าสังฆาฏิ
ซ้อนกันเป็นสี่ชั้นให้เป็นที่นอนของเรา’
- ๑สำเร็จสีหไสยา หมายถึงการบรรทมอย่างราขสีห์ สีหไสยาจัดว่าเป็นการนอนชั้นสูงในบรรดาการนอน ๔ ประเภท (๑) กามโภคิไสยา การนอนอย่างคนเสพกาม (คนทั่วไป) ซึ่งมักนอนตะแคงซ้ายเป็นส่วนใหญ่ (๒) เปตไสยา การนอนอย่างเปรต คือนอนหงายประจำ เพราะเปรตมีเลือดและเนื้อน้อย เต็มไปด้วยร่างกระดูก จึงนอนตะแคงไม่ได้ (๓) ตถาคตไสยา การบรรทมของพระตถาคดเจ้า คือการพักพระทัยอยูในจตุตถฌาน (๔) สีหไสยา การนอนอย่างราซสีห์ คือนอน ตะแคงขวาเป็นส่วนใหญ่ เพราะแสดงถึงความเรืองเดช (ขุ.อุ.อ. ๔๓๑)
๘. ปาฏลิคามิยวรรค ๕. จุนทสูตร
พระจุนทกะนั้นถูกพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้อบรม
พระองค์ทรงเตือนแล้ว รีบปูผ้าสังฆาฏิซ้อนกันเป็นสี่ชั้น
ถวาย พระศาสดาบรรทมแล้ว ทรงหายเหน็ดเหนื่อย
ฝ่ายพระจุนทกะนั้งเฝ้าอยู่เฉพาะพระพักตร์ที่นั้น
ผลแห่งบิณฑบาต ๒ คราว
{๑๖๘} ต่อมา พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกท่านพระอานนท์มารับสั่งว่า “ดูก่อนอานนท์ อาจจะมีบางคนทำให้นายจุนทกัมมารบุตรเกิดความเดือดร้อนใจว่า ‘ท่านจุนทะ มิใช่ลาภของท่าน ท่านได้ไม่ดีแล้ว ที่พระตถาคตเสวยบิณฑบาตของท่านเป็นครั้งสุดท้ายแล้วเสด็จปรินิพพาน’ เธอ จงช่วยบรรเทาความเดือดร้อนใจของนายจุนทกัมมารบุตรเสียอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนท่านจุนทะ เป็นลาภของท่าน ท่านได้ดีแล้ว ที่พระตถาคตเสวย บิณฑบาตของท่านเป็นครั้งสุดท้ายแล้วเสด็จปรินิพพาน เรื่องนี้เราได้ฟังมาได้รับมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ‘บิณฑบาต ๒ คราวนี้มีผลเสมอกัน มีวิบากเสมอกัน มีผลมากกว่ามีอานิสงส์มากกว่าบิณฑบาตอื่น
ๆ ยิ่งนัก บิณฑบาต ๒ คราวคืออะไรบ้าง คือ บิณฑบาตที่พระตถาคตเสวยแล้วได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณอย่างหนึ่งกับบิณฑบาตที่พระตถาคตเสวยแล้วเสด็จปรินิพพานด้วยอนุปาทิเสสนิพพานธาตุอย่างหนึ่ง บิณฑบาต ๒ คราวนี้มีผลเสมอกัน มีวิบากเสมอกัน มีผลมากกว่า มีอานิสงส์มากกว่าบิณฑบาตอื่นจุ ยิ่งนัก กรรมที่ท่านจุนทกัมมารบุตรสั่งสมแล้ว เป็นเหตุให้มีอายุ ให้มีวรรณะ ให้มีความสุข ให้มียศศักดิ์ ให้บังเกิดในสวรรค์ ให้เป็นใหญ่ยิ่ง’ ดูก่อนอานนท์ เธอพึงช่วยบรรเทาความเดือดร้อนใจของนายจุนทกัมมารบุตรตามที่กล่าวมานี้”
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า
ผู้ให้ทาน บุญย่อมเจริญ ผู้สำรวมระวัง เวร
ย่อมไม่ก่อขึ้น และคนฉลาดย่อมละบาปได้ เพราะราคะ
โทสะ โมหะสิ้นไป เขาจึงนิพพานแล้ว
๖. ปาฏลิคามิยสูตร
ว่าด้วยโทษแห่งศีลวิบัติและคุณแห่งศีลสมบัติ
{๑๖๙} [๗๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด้จพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่จาริกไปในแคว้นมคธ ได้เสด็จถึงปาฏลิคามแล้ว อุบาสกอุบาสิกาชาวปาฏลิคามได้ทราบข่าวว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกมาในแคว้นมคธพร้อมด้วย ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ได้เสด็จมาถึงปาฏลิคามแล้ว จึงพากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ขอพระผู้มี พระภาคเจ้าพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ทรงโปรดรับอาคารพักแรมของพวก ข้าพระพุทธเจ้าด้วยเถิด พระพุทธเจ้าข้า” พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับโดยดุษณีภาพครั้นอุบาสกอุบาสิกาชาวบ้านปาฏลิคามทราบการทรงรับอาราธนาของ พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว จึงลุกจากที่นั่งถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ทำประทักษิณแล้วพากันเดินไปทางอาคารพักแรม ปูลาดดาดเพดานทั่วอาคาร
- ๑ผู้สำรวมระวัง ในที่นี้หมายถึงผู้สำรวมเคร่งครัดในศีล (ขุ.อุ.อ. ๔๓๔)
End of ๕. จุนทสูตร