พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · เมฆิยวรรค
๖. ปิณโฑลภารทวาชสูตร
เล่ม ๒๕Text layerBuddha’s wordsItems ๑๐๐ (Royal Thai)6/10 in เมฆิยวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน เมฆิยวรรค ปิณโฑลภารทวาชสูตร (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 44 · Chaloem Phrakiat Volume 25)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 224–225
๔. เมฆิยวรรค ๖. ปิณโฑลภารทวาชสูตร
จิตของพญาช้างที่มีงางามดุจงอนรถนี้ เสมอด้วย
พระหฤทัยของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ เพราะยินดี
ในป่าตามลำพังเช่นเดียวกัน
๖. ปิณโฑลภารทวาชสูตร
ว่าด้วยคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย
{๑๐๐} [๓๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระปิณโฑลภารทวาชะผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร การเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร การนุ่งห่มผ้าบังสุกุลเป็นวัตร การนุ่งห่มผ้าไตรจีวรเป็นวัตร มีความปรารถนาน้อย สันโดษ ชอบสงัด ไม่คลุกคลีกับหมู่คณะ บำเพ็ญความเพียร เป็นธุตวาท ประกอบอธิจิตอยู่เนือง ๆ นั่งขัดสมาธิตั้งกายตรงอยู่ ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงเห็นท่านพระปิณโฑลภารทวาชะผู้ถือการ อยู่ป่าเป็นวัตร การเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร การนุ่งห่มผ้าบังสุกุลเป็นวัตร การนุ่งห่มผ้าไตรจีวรเป็นวัตร มีความปรารถนาน้อย สันโดษ ชอบสงัด ไม่คลุกคลีกับหมู่คณะ บำเพ็ญความเพียร เป็นธุตวาท ประกอบอธิจิตอยู่เนือง ๆ นั่งขัดสมาธิตั้งกายตรงอยู่อย่างนั้น
- ๑เป็นธุตวาท หมายถึงเป็นทั้งผู้กำจัดกิเลสและเป็นผู้ชอบพูดแต่เรื่องกำจัดกิเลส โดยเหตุที่บางรูป เป็นผู้กำจัดแต่ไม่ชอบพูดก็มี บางรูปไม่เป็นผู้กำจัดแต่ชอบพูดก็มี บางรูปทั้งไม่เป็นผู้กำจัด ทั้งไม่ชอบพูดก็ม็ บางรูปทั้งเป็นผู้กำจัดและชอบพูดแต่เรื่องกำจัดกิเลสก็มี (ขุ.อุ.อ. ๒๖๙-๒๗๐)
- ๒อธิจิต จิตที่มีสภาพยิ่งใหญ่ ได้แก่ สมาบัติ ๘ และอรหัตตผลสมาบัติ (ขุ.อุ.อ. ๒๗๐)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า
การไม่ว่าร้ายใคร ๑ การไม่ทำร้ายใคร ๑ การสำรวม
ในพระปาติโมกข์ ๑ การรู้จักประมาณในอาหาร ๑
การนอนการนั่งในที่สงัด ๑ การประกอบความเพียร
ในอธิจิต ๑ นี้เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย
๗. สารีปุตตสูตร
ว่าด้วยพระมุนีผู้ไม่มีความโศก
{๑๐๑} [๓๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรผู้มีความปรารถนาน้อย สันโดษ ชอบสงัด ไม่คลุกคลีกับหมู่คณะ บำเพ็ญความเพียร ประกอบอธิจิตอยู่เนือง ๆ นั่งขัดสมาธิตั้งกายตรงอยู่ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตรเห็นท่านพระสารีบุตรผู้มีความปรารถนาน้อย สันโดษ ชอบสงัด ไม่คลุกคลีกับหมู่คณะ บำเพ็ญความเพียรประกอบอธิจิตอยู่เนือง ๆ นั่งขัดสมาธิตั้งกายตรงอยู่อย่างนั้นลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า
End of ๖. ปิณโฑลภารทวาชสูตร