arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · จูฬวรรค

๑. อภิชชมานเปตวัตถุ

เล่ม ๒๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๑ (Royal Thai)1/10 in จูฬวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ จูฬวรรค อภิชชมานเปตวัตถุ (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 49 · Chaloem Phrakiat Volume 26)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 252–255

Page 252

๓. จูฬวรรค

๑. อภิชชมานเปตวัตถุ

ว่าด้วยบุพกรรมของเปรตเปลือย

(โกสิยมหาอำมาตย์ของพระเจ้าพิมพิสารถามเปรตตนหนึ่งว่า)

{๑๑๑}[๓๘๗] ดูก่อนเปรต ท่านเป็นผู้เปลือยกาย มีร่างกายเป็นเปรตครึ่งตัว ทัดทรงดอกไม้ ตกแต่งร่างกาย เดินอยู่บนนํ้า อย่างไม่ทำให้แตกกระจายในแม่นํ้าคงคานี้ ท่านจักไปไหน ที่อยู่ของท่านอยู่ที่ไหน(เพื่อจะแสดงเนื้อความที่เปรตนั้นและโกสิยมหาอำมาตย์กล่าวแล้ว พระสังคีติกาจารย์จึงกล่าวคาถา ความว่า)

[๓๘๘] เปรตนั้นกล่าวว่า ‘ข้าพเจ้าจักไปยังบ้านจุนทัฏฐิละซื่งอยู่ระหว่างบ้านวาสภคาม ใกล้กับพระนครพาราณสี

[๓๘๙] ก็มหาอำมาตย์ผู้มีชื่อว่าโกสิยะเห็นเปรตนั้นแล้ว ได้ให้ข้าวตู ภัตตาหาร และผ้าสืเหลืองคู่หนึ่งแก่เปรตนั้น

[๓๙๐] คือ เมื่อเรือหยุดเดิน ได้สั่งให้ข้าวตูเป็นต้นแก่ช่างกัลบก (ผู้เป็นอุบาสกคนหนึ่ง) เมื่อให้แก่ช่างกัลบกแล้ว ผ้านุ่ง ผ้าห่มนั้นก็ปรากฏแก่เปรตทันที

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ข้าวตู (สัตตุ ขนมแห้งที่ไม่บูด) ทำด้วยข้าวสาลี ข้าวจ้าว หรือข้าวเหนียว โดยเด็ดรวงธัญชาติ ๓ อย่าง คือ ข้าวฟ่าง ลูกเดือย หญ้ากับแก้ มาตำเล็กน้อยแล้วฝัดแกลบออกแล้วตำซํ้าอีกจนป่น ถ้ายังชุ่มอยู่ จะจับกันเป็นก้อน เรียกว่าข้าวตูก้อนหรือสัตตุก้อน ส่วนที่เขาตำข้าวสารจากข้าว เปลือกแก่จนป่น เรียกว่าข้าวตูผงหรือสัตตุผง (นัย วิ.อ. ๒/๓๖๐) ข้าวตากคั่วแล้วตำเป็นผงเคล้า กับนํ้าตาลและมะพร้าว (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๑๔๓ )
Page 253

[๓๙๑] ภายหลัง เปรตนั้นจึงได้นุ่งห่มผ้าดีแล้ว ทัดทรงดอกไม้ ตบแต่งร่างกายเรียบร้อย ทักษิณาทานย่อมสำเร็จแก่เปรตผู้อยู่ในที่นั้น เพราะฉะนั้น ผู้มีปัญญาพึงให้ทักษิณาทานบ่อย ๆ เพื่ออนุเคราะห์แก่เปรตทั้งหลาย[๓๙๒] เปรตอื่น ๆ บางพวกนุ่งผ้าเก่าขาดรุ่งริ่ง บางพวกปกปิดร่างด้วยผม แยกย้ายกันไปยังทิศน้อยใหญ่เพื่อหาอาหาร

[๓๙๓] บางพวกวิ่งไปตั้งไกล แต่ก็ไม่ได้อะไรกลับมา บางพวกหิวจัดจนตาลาย ถึงสลบล้มกลิ้งอยู่บนพื้นดิน

[๓๙๔] บางพวกล้มกลิ้งอยู่บนพื้นดินในที่นั้น พลางร้องไห้ คร่ำครวญว่า ‘เมื่อก่อนพวกเราไม่ได้ทำบุญกุศลไว้ จึงได้ถูกความหิวกระหายแผดเผาเสวยทุกข์อยู่เหมือน ถูกไฟเผาอยู่ในเตาอบ[๓๙๕] เมื่อก่อน พวกเรามีบาปธรรม เป็นแม่เรือน เป็นมารดา ในตระกูล ทั้งที่ไทยธรรมทั้งหลายก็มีอยู่ แต่ไม่ทำ ที่พึ่ง ให้แก่ตน

[๓๙๖] แท้จริง ข้าวและนํ้าก็มีมาก เราน่าจะแจกจ่ายไปบ้าง แต่ ก็ไม่ได้ให้อะไรแก่บรรพชิตทั้งหลายผู้ปฏิบัติชอบเลย

[๓๙๗] อยากทำแต่กรรมที่คนดีเขาไม่ทำ เป็นคนเกียจคร้าน ชอบแต่ความสำราญและของที่อร่อย กินมาก ให้แต่เพียงโภชนะก้อนหนึ่ง ด่าว่าผู้รับ

[๓๙๘] ทั้งเรือน ทั้งพวกทาสทาลี และเสื้อผ้าอาภรณ์ของพวกเราเหล่านั้นก็อยู่อย่างนั้น ไม่สำเร็จประโยชน์อะไรแก่พวกเราเลย กลายเป็นของคนอื่นไปหมด เรามีแต่ส่วนแห่งทุกข์,

Page 254

[๓๙๙] เหล่าสัตว์ผู้จุติจากเปรตนี้แล้ว เมื่อไปเกิดในหมู่มนุษย์ เป็นช่างจักสานที่ถูกดูหมิ่นบ้าง เป็นช่างรถบ้าง เป็นนายพรานบ้าง เป็นคนจัณฑาลบ้าง เป็นคนกำพร้าบ้าง เป็นช่างกัลบกบ้าง[๔๐๐] ตระกูลใด ๆ ที่ต่ำต้อยและตกทุกข์ได้ยากอย่างยิ่ง ย่อมเกิดในตระกูลนั้นๆ ต่อเนื่องกันไป นี้เป็นคติทางไปของคน ตระหนี่

[๔๐๑] ส่วนทายกทั้งหลายผู้ทำบุญกุศลไว้แล้วในชาติก่อน ปราศจากความตระหนี่ ย่อมยังสวรรค์ให้บริบูรณ์ และย่อมยังนันทนวันให้สว่างไสว

[๔๐๒] รื่นรมย์แล้วในเวชยันตปราสาท สำเร็จความปรารถนา ครั้นจุติจากเทวโลกนั้นแล้ว ย่อมเกิดในตระกูลสูง มีโภคะมาก

[๔๐๓] คือ เกิดในตระกูลที่มีเรือนยอดและปราสาท มีบัลลังก์ที่แล้วด้วยผ้าโกเชาว์ เป็นผู้มียศศักดิ์ที่เหล่าบุรุษสตรีถือพัดหางนกยูงคอยพัดวีตัวอยู่[๔๐๔] ตอนเป็นเด็ก ก็ทัดทรงดอกไม้ ตบแต่งร่างกาย พวกญาติและพี่เลี้ยงนางนมผลัดกันอุ้ม เข้าไปบำรุงอยู่ทั้งเช้า และเย็นหวังจะให้ได้รับความสุขสำราญ[๔๐๕] สวนนันทนวันซึ่งเป็นสวนใหญ่ของพวกเทวดาชั้นไตรทศ อันเป็นที่ร่มรื่นไม่มีความเศร้านี้ มิใช่เป็นที่สำหรับพวกคนที่ไม่ได้ทำบุญกุศลไว้ เป็นที่สำหรับพวกคนที่ทำบุญกุศลไว้เท่านั้น

Page 255

[๔๐๖] ความสุขในโลกนี้และในโลกหน้าย่อมไม่มีแก่พวกคนที่ไม่ได้ทำบุญกุศลไว้ ความสุขในโลกนี้และโลกหน้าย่อมมี เฉพาะแก่พวกคนที่ได้ทำบุญกุศลไว้แล้วเท่านั้น[๔๐๗] ผู้ปรารถนาความเป็นสหายแห่งเทวดาชาวไตรทศ พึงทำบุญกุศลไว้ให้มาก เพราะว่าบุคคลผู้ทำบุญกุศลไว้แล้ว ย่อมบันเทิงใจอยู่ในสวรรค์ เพียบพร้อมไปด้วย โภคสมบัติ

จบ อภิชชมานเปตว้ตถุที่ ๑

๒. สานุวาสีเถรเปตวัตถุ

ว่าด้วยเปรตญาติของพระสานุวาสีเถระ

{๑๑๒}[๔๐๘] พระเถระชาวกุณฑินครรูปหนึ่งอยู่ที่ภูเขาสานุวาสี เป็นสมณะผู้อบรมอินทรีย์ดีแล้ว มีนามว่าโปฏฐปาทะ

[๔๐๙] มารดาบิดาและพี่ชายของท่านถึงทุคติเกิดอยู่ในยมโลก เพราะทำบาปกรรมเข้าไว้ จึงต้องจากโลกนี้เข้าถึงเปตโลก

[๔๑๐] เปรตเหล่านั้นได้วับความทุกข์ทรมาน มีช่องปากเท่ารูเข็ม ลำบากยิ่งนัก เปลือยกาย ซูบผอม มีความสะดุ้ง กลัวหวาดเสียวเป็นอย่างมาก มีการงานที่หนัก ไม่อาจแสดงตัวแก่พระเถระได้[๔๑๑] เปรตเปลือยผู้เป็นพี่ชายของท่านตนเดียว รีบคลานไปแสดงตัวแก่พระเถระที่ทางคนเดิน