พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ทิฏฐิสังยุต · ทุติยเปยยาล
๑. นวาตสูตร
เล่ม ๑๗Text layerBuddha’s wordsItems ๔๔๕–๔๔๖ (Royal Thai)1/10 in ทุติยเปยยาล4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ทิฏฐิสังยุต ทุติยเปยยาล นวาตสูตร (Royal Thai Volume 17 · Mahachula Volume 17 · Mahamakut Volume 27 · Chaloem Phrakiat Volume 17)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 17, pp. 309–310
๒. ทุติยเปยยาล
๑. วาตสูตร
ว่าด้วยเหตุเกิดมิจฉาทิฏฐิ
{๔๔๕} [๒๒๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรหนอ
มีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘ลมย่อมไม่พัด แม่นํ้าย่อมไม่ไหล สตรีมีครรภ์ย่อมไม่คลอด ดวงจันทร์และ
ดวงอาทิตย์ย่อมไม่ขึ้นหรือไม่ตก ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’ ดังนี้,’
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ‘‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมทั้งหลายของ
พวกข้าพระองค์มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นหลัก ...”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป
จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘ลมย่อมไม่พัด ... ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’เมื่อเวทนามีอยู่ ... เมื่อสัญญามีอยู่ ... เมื่อสังขารทั้งหลายมีอยู่ ... เมื่อวิญญาณมีอยู่ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า‘ลมย่อมไม่พัด ... ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’
{๔๔๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง’
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”
“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา เพราะไม่
ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงมีทิฎฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘ลมย่อมไม่พัด... ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’ ดังนี้ได้ไหม”
"ไม่ได้อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ
ถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘ลมย่อมไม่พัด ...
ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’
เวทนา... สัญญา... สังขาร... วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”
“เป็นทุกข์ พระพุทธ เจ้าข้า”
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปผันไปเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘ลมย่อมไม่พัด … ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’ ดังนี้ได้ไหม”
“ไม่ได้อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะถือ
มั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงมีทิฏฐิเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า ‘ลมย่อมไม่พัด แม่นํ้าย่อมไม่ไหล สตรีมีครรภ์ย่อมไม่คลอด ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ย่อมไม่ขึ้นหรือไม่ตก ตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระเนียด’ ดังนี้”
[๒๒๕-๒๔๐]สูตรที่ ๒ ถึงสูตรที่ ๑๗ พึงขยายความเหมือนใน
โสดาปัตติวรรค (ข้อ ๒๐๖-๒๒๒)
๑๘. เนวโหตินนโหติตถาคโตสูตร
ว่าด้วยความเห็นว่าสัตว์ตายไปเกิดอีกก็ไม่ใช่ ไม่เกิดอีกก็ไม่ใช่
{๔๔๗} [๒๔๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
End of ๑. นวาตสูตร