พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธสังยุต จุลปัณณาสก์ · อันตวรรค
๑๐. ฉันทปหีนสูตร ที่ ๒
เล่ม ๑๗Text layerBuddha’s wordsItems ๒๙๙ (Royal Thai)10/10 in อันตวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ขันธสังยุต จุลปัณณาสก์ อันตวรรค ฉันทปหีนสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 17 · Mahachula Volume 17 · Mahamakut Volume 27 · Chaloem Phrakiat Volume 17)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 17, pp. 211–212
๑๐. ทุติยฉันทัปปหีนสูตร
ว่าด้วยการละความพอใจในขันธ์ ๕ สูตรที่ ๒
{๒๙๙} [๑๑๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก ความเข้าถึง และความยึดมั่น อันเป็นที่ตั้ง ที่อยู่อาศัย ที่นอนแนบแห่งจิตในรูปเสีย ด้วยอาการอย่างนี้ รูปนั้นก็จักเป็นอันเธอทั้งหลายละได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ไม่ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลายจงละความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก ความเข้าถึง และความยึดมั่น อันเป็นที่ตั้ง ที่อยู่อาศัย ที่นอนแนบแห่งจิตในเวทนา... ในสัญญา... ในสังขารทั้งหลาย... ในวิญญาณเสีย ด้วยอาการอย่างนี้ วิญญาณนั้นก็จักเป็นอันเธอทั้งหลายละได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ไม่ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา”
จบ อันตวรรคที่ ๑
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อันตสูตร ๒. ทุกขสูตร
๓. สักกายสูตร ๔. ปริญเญยยสูตร
๕. สมณสูตร ๖. ทุติยสมณสูตร
๗. โสตาปันนสูตร ๘. อรหันตสูตร
๙. ฉันทัปปหีนสูตร ๑๐. ทุติยฉันทัปปหีนสูตร
๒. ธัมมกถิกวรรค
๑. อวิชชาสูตร
ว่าด้วยความหมายของอวิชชา
{๓๐๐} [๑๑๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีคำที่กล่าวกันว่า ‘อวิชชา อวิชชา’ ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ ปุถุชนผู้มิได้สดับแล้วในโลกนี้ ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งรูป ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งเหตุเกิดแห่งรูป ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งความดับแห่งรูป ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งรูป ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งเวทนา ... ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งสัญญา ... ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งสังขารทั้งหลาย ... ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งวิญญาณ ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งเหตุเกิดแห่งวิญญาณ ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งความดับแห่งวิญญาณ ไม่รู้ประจักษ์ซึ่งข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งวิญญาณ ดูก่อนภิกษุ นี้เรียกว่า ‘อวิชชา’ และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”
๒. วิชชาสูตร
ว่าด้วยความหมายของวิชชา
{๓๐๑} [๑๑๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ภิกษุรูปนั้นนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีคำที่กล่าวกันว่า ‘วิชชา วิชชา’ ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลชื่อว่าเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร”
End of ๑๐. ฉันทปหีนสูตร ที่ ๒