arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ลาภสักการสังยุตต์ · ตติยวรรค

๙. รัชชุสูตร

เล่ม ๑๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๕๗๘–๕๗๙ (Royal Thai)9/10 in ตติยวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ลาภสักการสังยุตต์ ตติยวรรค รัชชุสูตร (Royal Thai Volume 16 · Mahachula Volume 16 · Mahamakut Volume 26 · Chaloem Phrakiat Volume 16)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 26, pp. 669–670

Page 669

อรรถกถาฉวิสูตรที่ ๘

พึงทราบวินิจฉัยในฉวิสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้.

เพราะว่าลาภสักการะและความสรรเสริญให้เกิดในนรกเป็นต้น ให้อัตภาพนี้แม้ทั้งสิ้นฉิบหาย ความตายก็ดี ความเกือบตายก็ดี นำทุกข์มาให้แม้ในอัตภาพนี้ ฉะนั้น ท่านกล่าวคำเป็นต้นว่า ฉวึ ฉินฺทติ ดังนี้.

จบอรรถกถาฉวิสูตรที่ ๘

๙. รัชชุสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะเป็นอันตรายเหมือนเชือกหางสัตว์

[๕๗๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระ-ภาคเจ้า. . .ได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรร-เสริญ ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญ ย่อมตัดผิว แล้วตัดหนัง แล้วตัดเนื้อ แล้วตัดเอ็น แล้วตัดกระดูก แล้วตั้งอยู่จดถึงเยื่อในกระดูก.

[๕๗๙] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษแข็งแรง เอาเชือกหางสัตว์อย่างเหนียว พันแข้ง แล้วสีไปสีมา เชือกนั้นพึงบาดผิวแล้วบาดหนัง แล้วบาดเนื้อ แล้วตัดเอ็น แล้วตัดกระดูก แล้วตั้งอยู่จดถึงเหยื่อในกระดูก ฉันใด ลาภสักการะและสรรเสริญ ย่อมตัดผิว แล้ว

Page 670

ตัดหนัง แล้วตัดเนื้อ แล้วตัดเอ็น แล้วตัดกระดูก แล้วตั้งอยู่จดถึงเยื่อในกระดูก ฉันนั้นเหมือนกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญ ทารุณอย่างนี้แล ฯลฯ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ.

จบรัชชุสูตรที่ ๙

อรรถกถารัชชุสูตรที่ ๙

พึงทราบวินิจฉัยในรัชชุสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้.

บทว่า พาลรชฺชุยา ได้แก่ เชือกทำด้วยด้ายเป็นต้น อ่อน เชือกทำด้วยหางสัตว์ แข็ง หยาบ เพราะฉะนั้น ท่านถือเอาเชือกนี้แล.

จบอรรถกถารัชชุสูตรที่ ๙

๑๐. ภิกขุสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะเป็นอันตรายแก่พระอรหันตขีณาสพ

[๕๘๐] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระ-ภาคเจ้า. . .ได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรร-เสริญ ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมมากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมกล่าวถึงลาภสักการะและความสรรเสริญว่า เป็นอันตรายแม้แก่ภิกษุผู้เป็นอรหันตขีณาสพ เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้ ท่านพระอานนท์