arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ลาภสักการสังยุตต์ · ทุติยวรรค

๓. สุวัณณนิกขสูตร

เล่ม ๑๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๕๖๔ (Royal Thai)3/3 in ทุติยวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ลาภสักการสังยุตต์ ทุติยวรรค สุวัณณนิกขสูตร (Royal Thai Volume 16 · Mahachula Volume 16 · Mahamakut Volume 26 · Chaloem Phrakiat Volume 16)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 26, pp. 657–661

Page 657

อรรถกถารูปิยปาติสูตร

รูปิยปาติสูตรที่ ๒ ง่ายทั้งนั้นแล.

จบอรรถกถารูปิยปาติสูตร

๓. สุวัณณนิกขสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

[๕๖๔] . . . ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้วย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะแท่งทองคำเป็นเหตุ. . .

จบสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓

อรรถกถาสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓ เป็นต้น

พึงทราบวินิจฉัยในสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓ เป็นต้น.

บทว่า สุวณฺณนิกฺขสฺส คือแท่งทองแท่งหนึ่ง. บทว่า สิงฺคินิกฺขสฺสคือแท่งทองสิงคี. บทว่า ปฐวิยา คือแผ่นดินใหญ่ภายในจักรวาล.

บทว่า อานิสกิญฺจิกฺขเหตุ ได้แก่เพราะเหตุแห่งอามิสเล็กน้อยเท่านั้น คือแม้โดยที่สุดรำข้าวกำหนึ่ง. บทว่า ชีวิตเหตุ ความว่าเมื่อถูกโจรในดงจับปลงชีวิต เพราะเหตุแห่งชีวิตนั้น. บทว่า ชนปทกลฺยาณิยา คือหญิงงามเลิศในชนบท.

จบอรรถกถาสุวัณณนิกขสูตรที่ ๓ เป็นต้น

Page 658

๔. สุวัณณนิกขสตสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . .ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะร้อยแห่งแท่งทองคำเป็นเหตุ. . .

จบสุวัณณนิกขสตสูตรที่ ๔

๕. สิงคินิกขสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . .ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะแท่งทองสิงคิเป็นเหตุ. . .

จบสิงคินิกขสูตรที่ ๕

๖. สิงคินิกขสตสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . .ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะร้อยแห่งแท่งทองสิงคิเป็นเหตุ. . .

จบสิงคินิกขตสูตรที่ ๖

Page 659

๗. ปฐวีสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . .ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะแผ่นดินที่เต็มด้วยทองเป็นเหตุ. . .

จบปฐวีสูตรที่ ๗

๘. อามิสกิญจิกขสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . .ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะเห็นแก่ของกำนัลเพียงเล็กน้อยเป็นเหตุ. . .

จบอามิสกิญจิกขสูตรที่ ๘

๙. ชีวิตสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . . ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะเหตุแห่งชีวิตเป็นเหตุ. . .

จบชีวิตสูตรที่ ๙

Page 660

๑๐. ชนปทกัลยาณีสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะ

. . .ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดรู้ใจด้วยใจแล้ว ย่อมรู้บุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า แม้เพราะนางงามประจำชนบทเป็นเหตุ ท่านผู้นี้ก็ไม่จงใจพูดมุสา แต่สมัยต่อมา เราเห็นเจาถูกลาภสักการะและความสรรเสริญครอบงำย่ำยีจิตแล้ว ก็กล่าวมุสาทั้งที่รู้ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญ ทารุณ ฯ ล ฯ อย่างนี้แลเธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ.

จบชนปทกัลยาณีสูตรที่ ๑๐

จบทุติยวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุวัณณปาติสูตร ๒. รูปิยปาติสูตร

๓. สุวัณณนิกขสูตร ๔. สุวัณณนิกขสตสูตร๕. สิงคินิกขสูตร ๖. สิงคินิกขสตสูตร๗. ปฐวีสูตร ๘. อามิสกิญจิกขสูตร๙. ชีวิตสูตร ๑๐. ชนปทกัลยาณีสูตร.

อรรถกถาสูตรที่ ๔ เป็นต้น

สุวัณณนิกขสตสูตรที่ ๔ เป็นต้น ไม่มีอรรถกถาอธิบาย.

จบอรรถกถาทุติยวรรคที่ ๒

Page 661

ตติยวรรคที่ ๓

๑. มาตุคามสูตร

ว่าด้วยมาตุคามเป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรม

[๕๖๕] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระ-ภาคเจ้า. . . ได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญ ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า.

[๕๖๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตุตามคนเดียวย่อมไม่อาจย่ำยีจิตของภิกษุรูปหนึ่งได้ แต่ลาภสักการะและความสรรเสริญย่อมอาจย่ำยีจิตได้ฯ ล ฯ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและความสรรเสริญ ทารุณฯ ล ฯ อย่างนี้แล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ.

จบมาตุคามสูตรที่ ๑

ตติยวรรคที่ ๓

อรรถกถามาตุคามสูตรที่ ๑

พึงทราบวินิจฉัยในมาตุคามสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๓ ดังต่อไปนี้.

บทว่า น ตสฺส ภิกฺขเว มาตุคาโม ความว่า ลาภสักการะและ