พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อานาปานสังยุต · ทุติยวรรค
ภิกขุสูตร ที่ ๒
เล่ม ๑๙Text layerBuddha’s wordsItems ๑๔๐๔–๑๔๐๕ (Royal Thai)6/10 in ทุติยวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อานาปานสังยุต ทุติยวรรค ภิกขุสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 19 · Mahachula Volume 19 · Mahamakut Volume 31 · Chaloem Phrakiat Volume 19)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 19, pp. 500–501
ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอย่างหนึ่งอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๔ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๔ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๗ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๗ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๒ ข้อให้บริบูรณ์ มีอยู่หรือหนอ”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “มีอยู่ ภิกษุทั้งหลาย”
{๑๔๐๓} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ธรรมอย่างหนึ่งอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๔ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๔ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๗ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๗ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๒ ข้อให้บริบูรณ์ คืออะไร
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนั้น คือ อานาปานสติสมาธิ อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังสติปัฏฐาน ๔ ให้บริบูรณ์ สติปัฏฐาน ๔ อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังโพชฌงค์ ๗ ให้บริบูรณ์ โพชฌงค์ ๗ อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังวิชชาและวิมุตติให้บริบูรณ์”
๖. ทุติยภิกขุสูตร
ว่าด้วยปัญหาของภิกษุหลายรูป สูตรที่ ๒
{๑๔๐๔} [๙๙๒] ครั้งนั้น ภิกษุมากรูปเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามภิกษุเหล่านั้นว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๔ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๔ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๗ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๗ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๒ ข้อให้บริบูรณ์ มีอยู่หรือหนอ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของพวกข้าพระองค์มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นหลัก ... ภิกษุทั้งหลายได้สดับแล้วจักทรงจำไว้”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๔ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๔ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๗ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๗ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๒ ข้อให้บริบูรณ์ มีอยู่{๑๔๐๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมอย่างหนึ่ง อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๔ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๔ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๗ ข้อให้บริบูรณ์ ธรรม ๗ ข้ออันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังธรรม ๒ ข้อให้บริบูรณ์ คืออะไรดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนั้น คือ อานาปานสติสมาธิอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังสติปัฏฐาน ๔ ให้บริบูรณ์ สติปัฏฐาน ๔ อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังโพชฌงค์ ๗ ให้บริบูรณ์ โพชฌงค์ ๗ อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังวิชชาและวิมุตติให้บริบูรณ์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้วอย่างไร ย่อมยังสติปัฏฐาน ๔ ให้บริบูรณ์ ...
(เนื้อความต่อไปพึงขยายให้พิสดารเหมือนในปฐมอานันทสูตรข้างต้นแล)
๗. สัญโญชนปหานสูตร
ว่าด้วยเจริญอานาปานสติสมาธิเพื่อละสังโยชน์
{๑๔๐๖} [๙๙๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อละสังโยชน์
End of ภิกขุสูตร ที่ ๒