พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อิทธิปาทสังยุต · ปาวาลวรรค
นิพพุตสูตร
เล่ม ๑๙Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๑๑ (Royal Thai)4/10 in ปาวาลวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อิทธิปาทสังยุต ปาวาลวรรค นิพพุตสูตร (Royal Thai Volume 19 · Mahachula Volume 19 · Mahamakut Volume 31 · Chaloem Phrakiat Volume 19)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 19, pp. 395–396
๓. อริยสูตร
ว่าด้วยเจริญอิทธิบาท ๔ เพื่อความสิ้นทุกข์
{๑๑๑๐} [๘๑๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อิทธิบาท ๔ เหล่านี้อันบุคคลเจริญแล้วทำให้มากแล้วจัดเป็นอริยะ เป็นนิยยานิกะ (นำออกจากทุกข์) ย่อมนำไปเพื่อความสิ้นทุกข์โดยชอบแก่ผู้เจริญอิทธิบาทนั้น อิทธิบาท ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร
(๒) เจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร
(๓) เจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยจิตตสมาธิและปธานสังขาร
(๔) เจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิมังสาสมาธิและปธานสังขาร
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อิทธิบาท ๔ เหล่านี้แลอันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้วจัดเป็นอริยะ เป็นนิยยานิกะ ย่อมนำไปเพื่อความสิ้นทุกข์โดยชอบแก่ผู้เจริญอิทธิบาทนั้น
๔. นิพพุตสูตร
ว่าด้วยเจริญอิทธิบาท ๔ เพื่อความเบื่อหน่าย
{๑๑๑๑} [๘๑๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อิทธิบาท ๔ เหล่านี้อันบุคคลเจริญแล้วทำให้มากแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่ายโดยส่วนเดียว เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน อิทธิบาท ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร ...วิริยสมาธิ ...จิตตสมาธิ ...วิมังสาสมาธิและปธานสังขาร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อิทธิบาท ๔ เหล่านี้แล
อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่ายโดยส่วนเดียว เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับ เพื่อความสงบ เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน”
๕. อิทธิปเทสสูตร
ว่าด้วยฤทธิ์สำเร็จได้เพราะเจริญอิทธิบาท
{๑๑๑๒} [๘๑๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาล ที่ยังส่วนแห่งฤทธิ์ ให้สำเร็จได้แล้ว ทั้งหมดนั้นยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอนาคตกาล ที่จักยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จ ทั้งหมดนั้นจักยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จได้ก็เพราะเจริญ เพราะทำให้มาก ซึ่งอิทธิบาท ๔ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในปัจจุบัน ที่ยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จได้อยู่ ทั้งหมดนั้นย่อมยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จได้ก็เพราะเจริญเพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔อิทธิบาท ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญอิทธิบาท อันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร ...วิริยสมาธิ ...จิตตสมาธิ ...วิมังสาสมาธิและปธานสังขาร
{๑๑๑๓} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาล ที่ยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จได้แล้ว ทั้งหมดนั้นยังส่วนแห่งฤทธิ์ให้สำเร็จได้ก็เพราะเจริญเพราะทำให้มากซึ่งอิทธิบาท ๔ เหล่านี้แล สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอนาคตกาล ที่จักยังส่วนแห่งฤทธิ์
- ๑ส่วนแห่งฤทธิ์ ในที่นี้หมายถึงอริยมรรค ๓ คือ โสดาปัตติมรรค สกทาคามิมรรค อนาคามิมรรค อริยผล ๓ คือ โสดาปัตติผล สกทาคามิผล และอนาคามิผล (สํ.ม.อ. ๓๒๗)
End of นิพพุตสูตร