arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สัจจสังยุต · โกฏิคามวรรค

วัชชีสูตร ที่ ๒

เล่ม ๑๙

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๐๐–๑๗๐๒ (Royal Thai)2/10 in โกฏิคามวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค สัจจสังยุต โกฏิคามวรรค วัชชีสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 19 · Mahachula Volume 19 · Mahamakut Volume 31 · Chaloem Phrakiat Volume 19)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 31, pp. 439–441

Page 439

นำไปสู่ภพถอนขึ้นได้แล้ว มูลแห่งทุกข์

ตัดขาดแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มี.

จบปฐมวัชชีสูตรที่ ๑

อรรถกถาโกฏิคามรรคที่ ๓

อรรถกถาวัชชีสูตร

พึงทราบอธิบายในวัชชีสูตรที่ ๑ แห่ง โกฏิคามวรรคที่ ๓.

คำว่า เพราะไม่ได้ตรัสรู้ ได้แก่ เพราะไม่รู้ตาม. คำว่า ไม่ได้แทงตลอด คือ เพราะไม่มีการแทงตลอด.

จบอรรถกถาวัชชีสูตรที่ ๑

๒. ทุติยวัชชีสูตร

ว่าด้วยการรู้ชัดและไม่รู้ชัดอริยสัจ ๔

[๑๗๐๐] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเล่าหนึ่ง ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์.... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาสมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นไม่นับว่าเป็นสมณะในพวกสมณะ หรือว่าเป็นพราหมณ์ในพวกพราหมณ์ และท่านเหล่านั้นยังไม่กระทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์แห่งความเป็นสมณะหรือประโยชน์แห่งความเป็นพราหมณ์ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง ในปัจจุบัน เข้าถึงอยู่.

Page 440

[๑๗๐๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนสมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งย่อมรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา สมณะหรือพราหมณ์พวกนั้น นับว่าเป็นสมณะในพวกสมณะ และนับว่าเป็นพราหมณ์ในพวกพราหมณ์ และท่านเหล่านั้นกระทำให้แจ้งแล้วซึ่งประโยชน์แห่งความเป็นสมณะ และประโยชน์แห่งความเป็นพราหมณ์ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง ในปัจจุบัน เข้าถึงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณ-ภาษิตนี้จบลงแล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า

[๑๗๐๒] ชนเหล่าใดย่อมไม่รู้ชัดซึ่งทุกข์ เหตุ

เกิดแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ โดยประการ

ทั้งปวงไม่มีเหลือ และไม่รู้ชัดซึ่งทางให้

ถึงความสงบทุกข์ ชนเหล่านั้นเสื่อมแล้ว

จากเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ ไม่ควร

เพื่อกระทำที่สุดทุกข์ เข้าถึงชาติและชรา

โดยแท้.

ส่วนชนเหล่าใด ย่อมรู้ชัดซึ่งทุกข์

เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ โดย

ประการทั้งปวงไม่มีเหลือ และรู้ชัดซึ่งทาง

ให้ถึงความสงบทุกข์ เหล่านั้นถึงพร้อม

แล้วด้วยเจโตวิมุตติ และปัญญาวิมุตติ

ควรเพื่อกระทำที่สุดทุกข์ ไม่เข้าถึงชาติ

และชรา.

จบทุติยวัชชีสูตรที่ ๒

Page 441

อรรถกถาวัชชีสูตร

พึงทราบอธิบายใน วัชชีสูตรที่ ๒.

คำว่า เจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ เป็นชื่อแห่งผลสมาบัติและผลปัญญา.

จบอรรถกถาวัชชีสูตรที่ ๒

๓. สัมมาสัมพุทธสูตร

ว่าด้วยความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

[๑๗๐๓] กรุงสาวัตถี. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสัจ ๔ ประการนี้ ๔ประการเป็นไฉน คือ ทุกขอริยสัจ ฯลฯ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ อริย-สัจ ๔ ประการนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะได้ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ประการนี้แล ตามความเป็นจริง ตถาคต เขาจึงกล่าวว่า เป็นพระอรหันตสัมมา-สัมพุทธเจ้า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแหละ เธอทั้งหลายกระทำความเพียร เพื่อรู้ชัดตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินี-ปฏิปทา.

จบสัมมาสัมพุทธสูตรที่ ๓