พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สักกสังยุต · ทุติยวรรค
๕. อักโกธสูตร
เล่ม ๑๕Text layerBuddha’s wordsItems ๙๕๖–๙๕๗ (Royal Thai)15/15 in ทุติยวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค สักกสังยุต ทุติยวรรค อักโกธสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 25 · Chaloem Phrakiat Volume 15)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 25, pp. 525–526
อย่ามี. บทว่า อครหิยํ มา ครหิตฺถ ความว่า อย่าติเตียนผู้ไม่ควรติเตียนคือบุคคลผู้เป็นขีณาสพ.
จบอรรถกถาอัจจยสูตรที่ ๔
๕. อักโกธสูตร
ว่าด้วยความไม่โกรธ
[๙๕๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :-
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี ในกาลครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย ฯลฯ
[๙๕๗] พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ท้าวสักกะจอมเทพ เมื่อจะทรงยังเทวดาชั้นดาวดึงส์ให้พลอยยินดี ณ สุธรรมาสภา จึงได้ตรัสพระคาถานี้ในเวลานั้นว่า
ความโกรธ อย่าได้ครอบงำท่าน
ทั้งหลาย และท่านทั้งหลายอยู่ได้โกรธ
ตอบต่อบุคคลผู้โกรธ ความไม่โกรธและ
ความไม่เบียดเบียน ย่อมมีในท่านผู้ประ-
เสริฐทุกเมื่อ ก็ความโกรธเปรียบปานดัง
ภูเขา ย่อมย่ำยีคนลามก ฉะนี้แล.
จบอักโกธสูตรที่ ๕
จบสักกปัญจกะ
อรรถกถาอักโกธสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในอักโกธสูตรที่ ๕ ต่อไปนี้ :-
บทว่า มา โว โกโธ อชฺฌภวิ ความว่า ความโกรธอย่าได้ครอบงำพวกท่าน พวกท่านนั่นแหละ จงครอบงำความ โกรธ. บทว่า มา จ กุชฺฌิตฺถกุชฺฌตํ ความว่า เมื่อเขาโกรธ อย่าโกรธตอบ. บทว่า อโกโธ ได้แก่เมตตาและธรรมเป็นบุพภาคของเมตตา. บทว่า อหึสา ได้แก่ กรุณาและธรรมเป็นบุพภาคของกรุณา. บทว่า อถ ปาปชนํ โกโธ ปพฺพโตวา-ภิมทฺทติ ความว่า ความโกรธ ย่อมย่ำยีคนลามก เหมือนภูเขาขยี้ฉะนั้น.
จบอรรถกถาอักโกธสูตรที่ ๕ ตติยวรรค
จบอรรถกถาสักกสังยุต ด้วยประการฉะนี้
จบวรรณนาสารัตถปกาสินี อรรถกถาสังยุตตนิกาย สคาถวรรค
ด้วยประการฉะนี้.
รวมพระสูตรที่มีในวรรคที่ คือ
๑. ฆัตวาสูตร ๒. ทุพัณณิยสูตร ๓. มายาสูตร ๔. อัจจยสูตร๕. อักโกธสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา สักกสูตร ๕ สูตรนี้ พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐทรงแสดงไว้แล้ว.
จบสักกสังยุตบริบูรณ์
รวมสังยุตที่มีในสคาถวรรคนี้ ๑๑ สังยุต คือ
๑. เทวตาสังยุต ๒. เทวปุตตสังยุต ๓. โกศลสังยุต ๔ มารสังยุต๕.ภิกขุนีสังยุต ๖.พรหมสังยุต ๗.พราหมณสังยุต ๘.วังคีสสังยุต ๙.วนสังยุต๑๐. ยักขสังยุต ๑๑. สักกสังยุต
จบสคาถวรรค
End of ๕. อักโกธสูตร