arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวปุตตสังยุต · นานาติตถิยวรรค

๑. สิวสูตร

เล่ม ๑๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๒๗๘–๒๘๐ (Royal Thai)1/10 in นานาติตถิยวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวปุตตสังยุต นานาติตถิยวรรค สิวสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 24 · Chaloem Phrakiat Volume 15)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 24, pp. 365–367

Page 365

นานาติตถิยวรรคที่ ๓

๑. สิวสูตร

ว่าด้วยการสมาคมกับสัตบุรุษ

[๒๗๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้ว อย่างนี้ :-

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี ครั้งนั้น เมื่อล่วงปฐมยามแล้วสิวเทวบุตร มีวรรณะงามยิ่งนัก ทำพระวิหารเชตวันให้สว่างทั่วแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว จึงถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง.

[๒๗๙] สิวเทพบุตร ครั้นยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษ

เท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวก

สัตบุรุษ บุคคลรู้ทั่วถึงพระสัทธรรมของ

พวกสัตบุรุษแล้ว ก็เป็นคนดี ไม่เป็น

คนชั่ว บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษ

เท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวก

สัตบุรุษ บุคคลรู้ทั่วถึงพระสัทธรรมของ

พวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมได้ปัญญา ไม่ได้

อย่างอื่น บุคคลควรสมาคมกับพวกสัต-

Page 366

บุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับ

พวกสัตบุรุษ บุคคลรู้ทั่วถึงพระสัทธรรม

ของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมไม่เศร้าโศก

ท่ามกลางความเศร้าโศก บุคคลควร

สมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำ

ความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ บุคคลรู้

ทั่วถึงพระสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว

ย่อมรุ่งโรจน์ท่ามกลางหมู่ญาติ บุคคลควร

สมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำ

ความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ เหล่าสัตว์

รู้ทั่วถึงพระสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว

ย่อมถึงสุคติ บุคคลควรสมาคมกับพวก

สัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับ

พวกสัตบุรุษ เหล่าสัตว์รู้ทั่วถึงพระสัทธรรม

ของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมดำรงอยู่ได้

ยั่งยืน.

[๒๘๐] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสตอบสิวเทวบุตรด้วยพระคาถาว่า

บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษ

เท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวก

สัตบุรุษ บุคคลรู้ทั่วถึงสัทธรรมของพวก

สัตบุรุษแล้ว ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวง

Page 367

นานาติตถิยวรรคที่ ๓

อรรถกถาสิวสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๓ มีเนื้อความกล่าวมาแล้วทั้งนั้น.

๒. ขมสูตร

[๒๘๑] เขมเทพบุตร ครั้นยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้วได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

คนพาลผู้มีปัญญาทราม ย่อมประ-

พฤติกับตัวเองดังศัตรู ย่อมทำกรรมชั่วที่

มีผลเผ็ดร้อน บุคคลทำกรรมใดแล้ว ย่อม

เดือดร้อนภายหลัง มีหน้านองด้วยน้ำตา

ร้องไห้อยู่ เสวยผลแห่งกรรมใด กรรม

นั้นทำแล้วไม่ดีเลย บุคคลทำกรรมใดแล้ว

ไม่เดือดร้อนในภายหลัง มีหัวใจแช่มชื่น

เบิกบานเสวยผลแห่งกรรมใด กรรมนั้น

ทำแล้วเป็นการดี บุคคลรู้กรรมใดว่าเป็น

ประโยชน์แก่ตน ควรลงมือกระทำกรรม

นั้นก่อนทีเดียว อย่างพยายามเป็นนักปราชญ์

เจ้าความรู้ ด้วยความคิดอย่างพ่อค้าเกวียน

พ่อค้าเกวียนละหนทางสายใหญ่ที่เรียบเสีย