arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สักกสังยุต · ปฐมวรรค

๑๐. สมุททกสูตร

เล่ม ๑๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๘๙๙–๙๐๔ (Royal Thai)10/10 in ปฐมวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค สักกสังยุต ปฐมวรรค สมุททกสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 25 · Chaloem Phrakiat Volume 15)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 15, pp. 386–389

Page 386

{๘๙๘} ท้าวสักกะตรัสว่า

ถึงกลิ่นของพวกฤๅษีผู้บำเพ็ญพรตมานานจะออกจากกายฟุ้งไปตามลม ท่านเจ้าข้า พวกข้าพเจ้าต่างก็ยังมุ่งหวังกลิ่นนี้ เหมือนหญิงสาวมุ่งหวังพวงมาลัยซึ่งมีดอกไม้ งามวิจิตรไว้บนศีรษะฉะนั้น เทวดาทั้งหลายมิได้มีความสำคัญในกลิ่นนี้ว่าเป็นของปฏิกูลเลย

๑๐. สมุททกสูตร

ว่าด้วยท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูรถูกสาป

{๘๙๙} [๒๕๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว{๙๐๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรม หลายรูปด้วยกันอาศัยอยู่ในกุฎีที่มุงบังด้วยใบไม้แทบฝั่งสมุทร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ได้มีสงครามระหว่างพวกเทพกับพวกอสูรประชิดกันแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล พวกฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้นต่างมีความเห็นว่า ‘พวกเทพตั้งอยู่ในธรรม พวกอสูรไม่ตั้งอยู่ในธรรม ภัยจากพวกอสูร พึงมีแก่พวกเราได้ อย่ากระนั้นเลย พวกเราควรไปหาท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูรแล้ว ขออภัยทานท่านเถิด’{๙๐๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้น ได้อันตรธานไปในบรรณกุฎีแทบฝั่งสมุทร ไปปรากฏตัวอยู่ตรงหน้าท้าวสมพร ผู้เป็นจอมอสูร เหมือนคนที่แข็งแรงเหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยียดเข้า ฉะนั้น ครั้นแล้วได้กล่าวกะท้าวสมพรผู้จอมอสูรด้วยคาถาว่า

Page 387

พวกฤๅษีมาขออภัยทานกะท่านท้าวสมพร การให้ภัยหรืออภัย ท่านทำได้โดยแท้

{๙๐๒} ท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูรได้กล่าวว่า

สำหรับพวกฤๅษีผู้ชั่วช้าคบหาท้าวสักกะ จะไม่มีการให้อภัย เราจะให้เฉพาะภัยเท่านั้นแก่พวกท่านที่มาขออภัย

{๙๐๓} พวกฤๅษีกล่าวว่า

ท่านจะให้เฉพาะภัยเท่านั้นแก่พวกเราผู้มาขออภัย พวกเราขอรับเอาแต่อภัยอย่างเดียว ส่วนภัยจงเป็นของท่านเถิด

บุคคลหว่านพืชเช่นใดย่อมได้ผลช่นนั้น คนทำดีย่อมได้ดี ทำชั่วย่อมได้ชั่ว แน่ะพ่อ ท่านหว่านพืชลงไปแล้ว ท่านจักต้องเสวยผลของมัน

{๙๐๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ฤๅษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้นได้ สาปท้าวสมพรผู้เป็นจอมอสูร แล้วอันตรธานหายไปในที่ซึ่งหน้าท้าวสมพร ผู้เป็นจอมอสูรแล้วไปปรากฏตัวอยู่ในบรรณกุฎีแทบฝั่งสมุทร เปรียบเหมือนคนที่แข็งแรงเหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยียดเข้าฉะนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวสมพรผู้เป็นจอมแห่งอสูรถูกฤๅษี ผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านั้นสาปแล้ว ว่ากันว่า ในตอนกลางคืน ตกใจหวาดหวั่นอยู่ถึง ๓ หน

จบ วรรคที่ ๑

Page 388

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุวีรสูตร ๒. สุสิมสูตร

๓. ธชัคคสูตร ๔. เวปจิตติสูตร

๕. สุภาสิตชยสูตร ๖. กุลาวกสูตร

๗. นทุพภิยสูตร ๘. เวโรจนอสุรินทสูตร

๙. อารัญญกายตนอิสิสูตร ๑๐. สมุททกสูตร

Page 389

๒. ทุติยวรรค

๑. ปฐมเทวสูตร

ว่าด้วยวัตตบท ๗ ประการ

{๙๐๕} [๒๕๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครราชคฤห์ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว {๙๐๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพเมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์อยู่ในปางก่อน ได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการ อย่างบริบูรณ์ จึงเข้าถึงความเป็นท้าวสักกะ วัตตบท ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

๑. เราพึงเลี้ยงดูมารดาบิดาจนตลอดชีวิต

๒. เราพึงประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูลจนตลอดชีวิต

๓. เราพึงพูดแต่คำอ่อนหวานจนตลอดชีวิต

๔. เราไม่พึงพูดคำส่อเสียดจนตลอดชีวิต

๕. เราพึงมีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะ อันเสียสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทานอยู่ครองเรือนจนตลอดชีวิต

๖. เราพึงพูดแต่คำสัตย์จนตลอดชีวิต

๗. เราไม่พึงโกรธจนตลอดชีวิต แม้ถ้าความโกรธเกิดขึ้นแก่เรา เราก็จะกำจัดมันเสียโดยพลันทีเดียว