พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุนีสังยุต
๗. อุปจาลาสูตร
เล่ม ๑๕Text layerBuddha’s wordsItems ๕๔๑–๕๔๔ (Royal Thai)7/10 in ภิกขุนีสังยุต4 editions
Part of this passage is filled from Mahachula edition 1 because Mahachula edition 2 in the e-tipitaka data lacks it (p. 225).
๗. อุปจาลาสุตฺต
๗. อุปจาลาสูตร
ว่าด้วยอุปจาลาภิกษุณี
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ภิกขุนีสังยุต อุปจาลาสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 25 · Chaloem Phrakiat Volume 15)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 15, pp. 159–160 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 15, pp. 224–225
สาวตฺถินิทานํ. อถ โข อุปจาลา ภิกฺขุนี ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ฯเปฯ อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ นิสีทิ. อถ โข มาโร ปาปิมา ฯเปฯ อุปจาลํ ภิกฺขุนึ เอตทโวจ “กถนฺนุ (๑) ตฺวํ ภิกฺขุนิ อุปฺปชฺชิตุกามา”ติ. น ขฺวาหํ อาวุโส กตฺถจิ อุปฺปชฺชิตุกามาติ ตาวตึสา จ ยามา จ ตุสิตา จาปิ เทวตา
นิมฺมานรติโน เทวา เย เทวา วสวตฺติโน
ตตฺถ จิตฺตํ ปณิเธหิ รติ (๒) ปจฺจนุโภสฺสสีติ.
ตาวตึสา จ ยามา จ ตุสิตา จาปิ เทวตา
นิมฺมานรติโน เทวา เย เทวา วสวตฺติโน
กามพนฺธนพทฺธา เต เอนฺติ มารวสํ ปุน.
สพฺโพว อาทิตฺโต (๓) โลโก สพฺโพ โลโก ปธูปิโต
สพฺโพ ปชฺชลิโต (๔) โลโก สพฺโพ โลโก ปกมฺปิโต.
อกมฺปิตํ อจลิตํ (๕) อปุถุชฺชนเสวิตํ
อคติ ยตฺถ มารสฺส ตตฺถ เม นิรโต มโนติ.
อถ โข มาโร ปาปิมา “ชานาติ มํ อุปจาลา ภิกฺขุนี”ติ ทุกฺขี ทุมฺมโน ตตฺเถวนฺตรธายีติ.
- 1ฉ.ม. กตฺถ นุ
- 2ฉ.ม.อิ. รตึ
- 3ฉ.ม. สพฺโพ อาทีปิโต, อิ. อาทิปิโต
- 4ฉ. ปชฺชาลิโต
- 5ฉ.ม. อปชฺชลิตํ
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
ครั้นเวลาเช้า อุปจาลาภิกษุณีครองอันตรวาสก ฯลฯ จึงนั่งพักกลางวันที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่งลำดับนั้น มารผู้มีบาป ฯลฯ ได้ถามอุปจาลาภิกษุณีดังนี้ว่า “ภิกษุณี ทำไมท่านจึงอยากจะเกิด”อุปจาลาภิกษุณีตอบว่า “ท่านผู้มีอายุ เราไม่อยากเกิดในที่ไหน ๆ”
มารผู้มีบาป กล่าวด้วยคาถาว่า
ท่านจงตั้งจิตไว้ในพวกเทพชั้นดาวดึงส์
ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี
และชั้นปรนิมมิตวสวัตดีเถิด
ท่านจักได้เสวยความยินดี
อุปจาลาภิกษุณี กล่าวด้วยคาถาว่า
พวกเทพชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา
ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี และชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
ยังผูกพันด้วยเครื่องผูกคือกาม
จำต้องกลับมาสู่อำนาจมารอีก
โลกทั้งหมดเร่าร้อน โลกทั้งหมดคุกรุ่น
โลกทั้งหมดลุกโพลง โลกทั้งหมดสั่นสะเทือน
ใจของเรายินดีแน่วแน่ในนิพพาน ซึ่งไม่สั่นสะเทือน
ไม่หวั่นไหว ที่ปุถุชนเสพไม่ได้ มิใช่คติของมาร
ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “อุปจาลาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัว ไป ณ ที่นั้นเอง
อุปจาลาสูตรที่ ๗ จบ
End of ๗. อุปจาลาสูตร