arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ภิกขุนีสังยุต

๓. โคตมีสูตร

เล่ม ๑๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๕๒๘–๕๓๐ (Royal Thai)3/10 in ภิกขุนีสังยุต4 editions

Part of this passage is filled from Mahachula edition 1 because Mahachula edition 2 in the e-tipitaka data lacks it (p. 219).

๓. กิสาโคตมีสุตฺต

๓. กีสาโคตมีสูตร

ว่าด้วยกีสาโคตมีภิกษุณี

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ภิกขุนีสังยุต โคตมีสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 25 · Chaloem Phrakiat Volume 15)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 15, pp. 156–157 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 15, pp. 219–220

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สาวตฺถินิทานํ. อถ โข กิสาโคตมี ภิกฺขุนี ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตา เยน อนฺธวนํ, เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ทิวาวิหาราย อนฺธวนํ อชฺโฌคาเหตฺวา อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ทิวาวิหารํ นิสีทิ. อถ โข มาโร ปาปิมา กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม เยน กิสาโคตมี ภิกฺขุนี เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา กิสาโคตมึ ภิกฺขุนึ คาถาย อชฺฌภาสิ

“กึ นุ ตฺวํ มตปุตฺตาว (๑) เอกมาสิ รุทมฺมุขี

วนมชฺฌคตา เอกา ปุริสํ นุ คเวสสี”ติ.

อถ โข กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ “โก นุ โข อยํ, มนุสฺโส วา อมนุสฺโส วา คาถํ ภาสตี”ติ. อถ โข กิสาโคตมิยา ภิกฺขุนิยา เอตทโหสิ “มาโร โข อยํ ปาปิมา มม ภยํ ฉมฺภิตตฺตํ โลมหํสํ อุปฺปาเทตุกาโม สมาธิมฺหา จาเวตุกาโม คาถํ ภาสตี”ติ.

อถ โข กิสาโคตมี ภิกฺขุนี มาโร อยํ ปาปิมา อิติ วิทิตฺวา มารํ ปาปิมนฺตํ คาถาหิ ปจฺจภาสิ

“อจฺจนฺตํ มตปุตฺตามฺหิ ปุริสา เอตทนฺติกา

น โสจามิ น โรทามิ น ตํ ภายามิ อาวุโส.

สพฺพตฺถ วิหตา นนฺทิ ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต

เชตฺวาน มจฺจุโน (๒) เสนํ วิหรามิ อนาสวา”ติ.

อถ โข มาโร ปาปิมา “ชานาติ มํ กิสาโคตมี ภิกฺขุนี”ติ ทุกฺขี ทุมฺมโน ตตฺเถวนฺตรธายีติ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ก. หตปุตฺตาว
  2. 2สี. เชตฺวา นมุจฺจิโน
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ครั้นเวลาเช้า กีสาโคตมีภิกษุณีครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เข้าไป บิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี กลับจากบิณฑบาต ภายหลังจากฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว เข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักกลางวัน ถึงป่าอันธวันแล้วจึงนั่งพักกลางวันที่โคนต้นไม้ แห่งหนึ่งลำดับนั้น มารผู้มีบาปประสงค์จะให้กีสาโคตมีภิกษุณีเกิดความกลัว ความ หวาดสะดุ้ง ความขนพองสยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงเข้าไป หากีสาโคตมีภิกษุณีถึงที่นั่งพักแล้ว ได้กล่าวกับกีสาโคตมีภิกษุณีด้วยคาถาว่าบุตรท่านตายแล้ว มาอยู่กลางป่าคนเดียว

เหมือนคนที่ร้องไห้อยู่โดดเดี่ยว

กำลังแสวงหาบุรุษหรืออย่างไร

ลำดับนั้น กีสาโคตมีภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้ว่า “นี่ใครหนอมากล่าวคาถา จะเป็นมนุษย์หรืออมนุษย์กันแน่” ทันใดนั้น กีสาโคตมีภิกษุณีได้มีความคิดดังนี้อีกว่า “นี่คือมารผู้มีบาป ประสงค์จะให้เราเกิดความกลัว ความหวาดสะดุ้ง ความขนพอง สยองเกล้า และประสงค์จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงกล่าวคาถา”ครั้งนั้นแล กีสาโคตมีภิกษุณีทราบว่า “นี่คือมารผู้มีบาป” จึงได้กล่าวกับมาร ผู้มีบาปด้วยคาถาว่า

บุตรเราตายมานานแล้ว

บุรุษทั้งหลายก็มีความตายนี้เป็นที่สุดเหมือนกัน

เราไม่เศร้าโศก ไม่ร้องไห้ ไม่กลัวความตายนั้นหรอก

ท่านผู้มีอายุ เรากำจัดความเพลิดเพลินในสิ่งทั้งปวง

ทำลายความมืด ชนะกองทัพมัจจุแล้ว อยู่อย่างไม่มีอาสวะ

ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “กีสาโคตมีภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัว ไป ณ ที่นั้นเอง

กีสาโคตมีสูตรที่ ๓ จบ