พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · อาทิตตวรรค
๓. อันนสูตร
เล่ม ๑๕Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๙–๑๔๐ (Royal Thai)3/10 in อาทิตตวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต อาทิตตวรรค อันนสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 24 · Chaloem Phrakiat Volume 15)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 15, pp. 56–57
ควรใช้สอยโภคสมบัติและให้ทานเถิด เมื่อได้ให้ทานและ ใช้สอยตามควรแล้ว ก็จะไม่ถูกติเตียน เข้าถึงสถานที่ อันเป็นแดนสวรรค์
๒. กินททสูตร
ว่าด้วยเทวดาทูลถามปัญหาเกี่ยวกับการให้
{๑๓๗} [๔๒] เทวดาทูลถามว่า
บุคคลให้อะไรชื่อว่าให้กำลัง ให้อะไรชื่อว่าให้วรรณะ ให้อะไรชื่อว่าให้ความสุข ให้อะไรชื่อว่าให้จักษุ และใครเล่าชื่อว่าให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ข้าพระองค์ขอทูลถามพระองค์ ขอพระองค์ได้โปรดตรัสบอกแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด{๑๓๘} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
ผู้ให้อาหารชื่อว่าให้กำลัง ผู้ให้ผ้าชื่อว่าให้วรรณะ ผู้ให้ยานพาหนะชื่อว่าให้ความสุข ผู้ให้ประทีปโคมไฟชื่อว่าให้จักษุผู้ที่ให้ที่พักพาอาศัยชื่อว่าให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ส่วนผู้ที่พรํ่าสอนธรรมชื่อว่าให้สิ่งที่เป็นอมตะ
๓. อันนสูตร
ว่าด้วยอานิสงส์แห่งการให้อาหาร
{๑๓๙} [๔๓] เทวดากราบทูลว่า
เทวดาและมนุษย์ทั้งสองฝ่ายต่างก็พอใจอาหารด้วยกันทั้งนั้น ส่วนผู้ที่ไม่พอใจอาหารชื่อว่ายักษ์โดยแท้
{๑๔๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
คนเหล่าใดมีใจผ่องใสให้อาหารนั้นด้วยศรัทธา อาหารนั้นเองย่อมติดตามเขาไปทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
เพราะฉะนั้น บุคคลพึงกำจัดความตระหนี่ ครอบสนิมในใจคือความตระหนี่เสีย ให้ทานไว้เถิด เพราะบุญทั้งหลายย่อมเป็นที่พึ่งของเหล่าสัตว์ในโลกหน้า
๔. เอกมูลสูตร
ว่าด้วยปริศนาธรรม
{๑๔๑} [๔๔] เทวดากราบทูลว่า
บาดาลมีรากอันเดียว มีความหมุนวน ๒ มีมลทิน ๓ มีเครื่องลาด ๕ เป็นทะเล หมุนไปได้ ๑๒ ด้าน ฤๅษีข้ามพ้นได้แล้ว
- ๑-๑บาดาล ในที่นี้หมายถึงตัณหา (ความทะยานอยาก) มีรากอันเดียว หมายถึงมีอวิชชาเป็นราก มีความหมุนวน ๒ หมายถึงหมุนวนด้วยมิจฉาทิฏฐิ ๒ คือ สัสสตทิฏฐิ (เห็นว่าอัตตาและโลกเที่ยง) และอุจเฉททิฏฐิ (เห็นว่าอัตตาและโลกขาดสูญ) มีมลทิน ๓ หมายถึงมีกิเลสตัวการสำคัญ ๓ คือ ราคะ โทสะ และโมหะ มีเครื่องลาด ๕ หมายถึงมีเครื่องรองรับคือกามคุณ ๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะอันน่าปรารถนา เป็นทะเล หมายถึงพร่องอยู่เป็นนิจ ให้เต็มได้ยาก หมุนไปได้ ๑๒ ด้าน หมายถึงสามารถหมุนไปได้ในอายตนะทั้งภายใน (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) และภายนอก (รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์) ครบทั้ง ๑๒ (สํ.ส.อ. ๘๒)
- ๒ฤๅษี (อิสิ) ผู้ใฝ่อยู่ในคุณความดี ในที่บางแห่งหมายถึงพระพุทธเจ้า เช่นคำว่า ผู้เป็นพระอริยฤๅษีพระองค์ที่๗ {ม.ม. (แปล) ๑๓/๗๖/๘๖} หมายถึงเมื่อนับจากพระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นมา พระโคตมสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราเป็นพระองค์ที่ ๗ (ม.ม.อ. ๗๓, สํ.ส.อ. ๒๖๔) ในที่บางแห่งหมายถึงพระปัจเจกพุทธเจ้า เช่น ใน อิสิคิลิสูตร {ม.อุ. (แปล) ๑๔/๑๓๓-๑๓๕/๑๙๐-๑๙๓} ในที่บางแห่งหมายถึงหมู่ภิกษุ เช่นในคำว่า อิสิสงฺฆนิเสวิตํ ที่หมู่ฤๅษีคือภิกษุสงฆ์อยู่อาศัยกัน (ข้อ ๔๘ แห่งเชตวนสูตร อาทิตตวรรค ของเล่มนี้) ในที่นี้หมายถึงฤๅษีผู้เป็นพระอรหันตขีณาสพ
End of ๓. อันนสูตร