พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนสังยุต จตุปัณณาสก์ · นันทิขยวรรค
๙. มหาโกฏฐิกสูตร ที่ ๓
เล่ม ๑๘Text layerBuddha’s wordsItems ๒๕๓ (Royal Thai)9/12 in นันทิขยวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุต จตุปัณณาสก์ นันทิขยวรรค มหาโกฏฐิกสูตร ที่ ๓ (Royal Thai Volume 18 · Mahachula Volume 18 · Mahamakut Volume 28 · Chaloem Phrakiat Volume 18)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 18, pp. 193–194
ข้าพระองค์โดยย่อ พอที่ข้าพระองค์ฟังแล้วพึงปลีกตัวออกจากหมู่อยู่ตามลำพังเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพานด้วยเถิด”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนโกฏฐิกะ สิ่งใดแลเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้น ดูก่อนโกฎฐิกะ ก็อะไรเล่าเป็นทุกข์ จักษุแลเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในจักษุนั้น รูปเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในรูปนั้นจักขุวิญญาณเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในจักขุวิญญาณนั้น จักขุสัมผัสเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในจักขุสัมผัสนั้น แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยนั้นดูก่อนโกฏฐิกะ โสตะเป็นทุกข์ ... ฆานะเป็นทุกข์ ... ชิวหาเป็นทุกข์
... กายเป็นทุกข์ ... มโนเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในมโนนั้น ธรรมารมณ์เป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในธรรมารมณ์นั้น มโนวิญญาณเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในมโนวิญญาณนั้น มโนสัมผัสเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในมโนสัมผัสนั้น แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยนั้น ดูก่อนโกฏฐิกะ สิ่งใดเป็นทุกข์ เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้น”
๙. โกฏฐิกอนัตตสูตร
ว่าด้วยการละความพอใจในสิ่งที่เป็นอนัตตา
{๒๕๓} [๑๖๔] ครั้งนั้นแล ท่านพระมหาโกฏฐิกะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... ครั้นแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส ขอพระองค์โปรดทรงแสดงธรรมแก่
ข้าพระองค์โดยย่อ พอที่ข้าพระองค์ฟังแล้วพึงปลีกตัวออกจากหมู่อยู่ตามลำพังเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพานด้วยเถิด”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนโกฏฐิกะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้น ดูก่อนโกฎฐิกะ ก็อะไรเล่าเป็นอนัตตา จักษุแลเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในจักษุนั้น รูปเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในรูปนั้น จักขุวิญญาณเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในจักขุวิญญาณนั้นจักขุสัมผัสเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในจักขุสัมผัสนั้น แม้สุขเวทนาทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยนั้นดูก่อนโกฏฐิกะ โสตะเป็นอนัตตา ... ฆานะเป็นอนัตตา ... ชิวหาเป็นอนัตตา
... กายเป็นอนัตตา ... มโนเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในมโนนั้น ธรรมารมณ์เป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในธรรมารมณ์นั้น มโนวิญญาณเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในมโนวิญญาณนั้น มโนสัมผัสเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในมโนสัมผัสนั้น แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็เป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยนั้น ดูก่อนโกฏฐิกะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้น”
๑๐. มิจฉาทิฏฐิปหานสูตร
ว่าด้วยการละมิจฉาทิฎฐิ
{๒๕๔} [๑๖๕] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ... ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร จึงจะละมิจฉาทิฏฐิได้”
End of ๙. มหาโกฏฐิกสูตร ที่ ๓