arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อสังขตสังยุตต์ · วรรคที่ ๑

๒. สมถวิปัสนาสูตร

เล่ม ๑๘

Text layerBuddha’s wordsItems ๖๗๕ (Royal Thai)2/11 in วรรคที่ ๑4 editions

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค อสังขตสังยุตต์ วรรคที่ ๑ สมถวิปัสนาสูตร (Royal Thai Volume 18 · Mahachula Volume 18 · Mahamakut Volume 29 · Chaloem Phrakiat Volume 18)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 18, pp. 466–466

Page 466

๒. สมถวิปัสสนาสูตร

{๖๗๕} [๓๖๗] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอสังขตะและทางที่จะให้ถึงอสังขตะแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อสังขตะเป็นไฉน คือ ความสิ้นราคะความสิ้นโทสะ ความสิ้นโมหะ นี้เรียกว่าอสังขตะ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสมถะและวิปิสสนา นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”

๓. สวิตักกสวิจารสูตร

{๖๗๖} [๓๖๘] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสมาธิที่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร สมาธิที่ไม่มีวิตก มีแต่วิจาร สมาธิที่ไม่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”

๔. สุญญตสมาธิสูตร

{๖๗๗} [๓๖๙] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสุญญตสมาธิ อนิมิตตสมาธิ อัปปณิหิตสมาธิ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สมาธิที่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร ได้แก่ สมาธิระดับปฐมฌาน สมาธิที่ไม่มีวิตก มีแต่วิจาร ได้แก่ สมาธิระดับทุติยฌาน ตามหลักการจัดฌาน ๕ หมวด (ปัญจกนัย) สมาธิที่ไม่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร ได้แก่สมาธิที่เหลือ หรือสมาธิระดับตติยฌานเป็นต้นไป (ที.ปา.อ. ๑๙๙)
  2. ๒สุญญตสมาธิ สมาธิอันพิจารณาเห็นความว่างจากกิเลสมีราคะเป็นต้นเป็นอารมณ์ ได้แก่ สมาธิในวิปัสสนาที่ให้ถึงความหลุดพ้นด้วยกำหนดอนัตตลักษณะ อนิมิตตสมาธิ สมาธิอันพิจารณาเห็นธรรมไม่มีนิมิตเพราะไม่มีกิเลสเหตุก่อนิมิตเป็นอารมณ์ ได้แก่ สมาธิในวิปัสสนาอันให้ถึงความหลุดพ้นด้วยกำหนดอนิจจลักษณะ อัปปณิหิตสมาธิ สมาธิอันพิจารณาเห็นธรรมไม่มีความตั้งปรารถนาเพราะปราศจากกิเลสเหตุให้ปรารถนามีราคะเป็นต้นเป็นอารมณ์ ได้แก่ สมาธิในวิปัสสนาอันให้ถึงความหลุดพ้นด้วยกำหนดทุกขลักษณะ (นัย วิ.อ. ๑/๕๓๕. ที.ปา.อ. ๑๙๙)