พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อสังขตสังยุตต์ · วรรคที่ ๑
๔. สุญญตสูตร
เล่ม ๑๘Text layerBuddha’s wordsItems ๖๗๗ (Royal Thai)4/11 in วรรคที่ ๑4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค อสังขตสังยุตต์ วรรคที่ ๑ สุญญตสูตร (Royal Thai Volume 18 · Mahachula Volume 18 · Mahamakut Volume 29 · Chaloem Phrakiat Volume 18)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 18, pp. 466–467
๒. สมถวิปัสสนาสูตร
{๖๗๕} [๓๖๗] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอสังขตะและทางที่จะให้ถึงอสังขตะแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อสังขตะเป็นไฉน คือ ความสิ้นราคะความสิ้นโทสะ ความสิ้นโมหะ นี้เรียกว่าอสังขตะ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสมถะและวิปิสสนา นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”
๓. สวิตักกสวิจารสูตร
{๖๗๖} [๓๖๘] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสมาธิที่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร สมาธิที่ไม่มีวิตก มีแต่วิจาร สมาธิที่ไม่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”
๔. สุญญตสมาธิสูตร
{๖๗๗} [๓๖๙] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสุญญตสมาธิ อนิมิตตสมาธิ อัปปณิหิตสมาธิ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”
- ๑สมาธิที่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร ได้แก่ สมาธิระดับปฐมฌาน สมาธิที่ไม่มีวิตก มีแต่วิจาร ได้แก่ สมาธิระดับทุติยฌาน ตามหลักการจัดฌาน ๕ หมวด (ปัญจกนัย) สมาธิที่ไม่มีทั้งวิตกทั้งวิจาร ได้แก่สมาธิที่เหลือ หรือสมาธิระดับตติยฌานเป็นต้นไป (ที.ปา.อ. ๑๙๙)
- ๒สุญญตสมาธิ สมาธิอันพิจารณาเห็นความว่างจากกิเลสมีราคะเป็นต้นเป็นอารมณ์ ได้แก่ สมาธิในวิปัสสนาที่ให้ถึงความหลุดพ้นด้วยกำหนดอนัตตลักษณะ อนิมิตตสมาธิ สมาธิอันพิจารณาเห็นธรรมไม่มีนิมิตเพราะไม่มีกิเลสเหตุก่อนิมิตเป็นอารมณ์ ได้แก่ สมาธิในวิปัสสนาอันให้ถึงความหลุดพ้นด้วยกำหนดอนิจจลักษณะ อัปปณิหิตสมาธิ สมาธิอันพิจารณาเห็นธรรมไม่มีความตั้งปรารถนาเพราะปราศจากกิเลสเหตุให้ปรารถนามีราคะเป็นต้นเป็นอารมณ์ ได้แก่ สมาธิในวิปัสสนาอันให้ถึงความหลุดพ้นด้วยกำหนดทุกขลักษณะ (นัย วิ.อ. ๑/๕๓๕. ที.ปา.อ. ๑๙๙)
๕. สติปัฏฐานสูตร
{๖๗๘} [๓๗๐] “...ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือ สติปัฏฐาน ๔ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”
๖. สัมมัปปธานสูตร
{๖๗๙} [๓๗๑] “.. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือสัมมัปปธาน ๔ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”
๗. อิทธิปาทสูตร
{๖๘๐} [๓๗๒] “...ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือ อิทธิบาท ๔ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ...”
๘. อินทริยสูตร
{๖๘๑} [๓๗๓] “...ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือ อินทรีย์ ๕ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ ..."
๙. พลสูตร
{๖๘๒} [๓๗๔] “... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทางที่จะให้ถึงอสังขตะเป็นไฉน คือ พละ ๕ นี้เรียกว่าทางที่จะให้ถึงอสังขตะ...
- ๑สติปัฏฐาน ๔ พึงดูความพิสดารในมหาสติปัฏฐานสูตร ที.ม. (แปล) ๑๐/๓๗๒-๔๐๕/๓๔๑-๓๗๒, ม.มู.(แปล) ๑๒/๑๐๕-๑๓๘/๑๑๕-๑๔๔)
End of ๔. สุญญตสูตร