พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนสังยุต ปัณณาสก์ที่ ๑ · อนิจจวรรค
๓. อัชฌัตติกอนัตตสูตร
เล่ม ๑๘Text layerBuddha’s wordsItems ๓ (Royal Thai)3/10 in อนิจจวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุต ปัณณาสก์ที่ ๑ อนิจจวรรค อัชฌัตติกอนัตตสูตร (Royal Thai Volume 18 · Mahachula Volume 18 · Mahamakut Volume 28 · Chaloem Phrakiat Volume 18)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 18, pp. 5–5
๓. อัชฌัตตานัตตสูตร
ว่าด้วยความเป็นอนัตตาแห่งอายตนะภายใน
{๓} [๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุเป็นอนัตตา สิ่งใดเป็นอนัตตา สิ่งนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ โสตะเป็นอนัตตา... ฆานะเป็นอนัตตา... ชิวหาเป็นอนัตตา... กายเป็นอนัตตา... มโนเป็นอนัตตา สิ่งใดเป็นอนัตตา สิ่งนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ...
๔. พาหิรานิจจสูตร
ว่าด้วยความเป็นอนิจจังแห่งอายตนะภายนอก
{๔} [๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นของไม่เที่ยง สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็นอนัตตา สิ่งใดเป็นอนัตตา สิ่งนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ เสียง... กลิ่น... รส... โผฏฐัพพะ... ธรรมารมณ์ เป็นของไม่เที่ยง สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็นอนัตตา สิ่งใดเป็นอนัตตา สิ่งนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญา อันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่ อัตตาของเรา’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในรูป ... รู้ชัดว่า ... มิได้มีอีก’ ดังนี้”
- ๑โผฏฐัพพะ หมายถึงสิ่งใดๆ ที่กระทบถูกต้องกายแล้วเกิดการรับรู้ได้ เช่น เย็น ร้อน อ่อน แข็ง เป็นต้น หรือเรียกสามัญว่า สัมผัสทางกาย (นัย วิ.อ. ๑/๕๐๑) ธรรมารมณ์ อารมณ์ทางใจ สิ่งที่ใจนึกคิด ได้แก่ ธรรมารมณ์ที่เป็นไปในภูมิ ๓ (นัย ม.อุ.อ. ๑๗๘, สํ.สฬา.อ. ๒)
End of ๓. อัชฌัตติกอนัตตสูตร