พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปฐมปัณณาสก์ · อุรุเวลวรรค
สันตุฏฐิสูตร
เล่ม ๒๑Text layerBuddha’s wordsItems ๒๗ (Royal Thai)7/10 in อุรุเวลวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อุรุเวลวรรค สันตุฏฐิสูตร (Royal Thai Volume 21 · Mahachula Volume 21 · Mahamakut Volume 35 · Chaloem Phrakiat Volume 21)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 21, pp. 46–47
ส่วนภิกษุเหล่าใดไม่โกหก ไม่ประจบประแจง เป็น
ธีรชน ไม่กระด้าง มีจิตมั่นคงดีแล้ว ภิกษุเหล่านั้นแล
ย่อมงอกงามในธรรมอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว
๗. สันตุฏฐิสูตร
ว่าด้วยสันโดษด้วยปัจจัย ๔ อย่าง
{๒๗} [๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้จัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย และหาโทษมิได้ ปัจจัย ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ประเภทเครื่องนุ่งห่ม ผ้าบังสุกุลจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหา
ได้ง่าย และไม่มีโทษ
(๒) ประเภทอาหาร อาหารบิณฑบาตจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้
ง่าย และไม่มีโทษ
(๓) ประเภทที่อยู่อาศัย โคนไม้จัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย
และไม่มีโทษ
(๔) ประเภทยารักษาโรค มูตรเน่าจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหาได้ง่าย
และไม่มีโทษ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้แลจัดว่าเป็นของเล็กน้อย ทั้งหา
ได้ง่าย และไม่มีโทษ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การที่ภิกษุเป็นผู้สันโดษด้วยปัจจัย
ที่ทั้งเล็กน้อยและหาได้ง่ายนี้ เรากล่าวว่าเป็นองค์ประกอบแห่งความเป็น
สมณะอย่างหนึ่งของเธอ”
ภิกษุผู้สันโดษด้วยปัจจัยอันไม่มีโทษ ทั้งเล็กน้อย และ
หาได้ง่าย ย่อมไม่มีความคับใจ เพราะปรารภเสนาสนะ
จีวร ปานะ และโภชนะ ไม่กระทบกระเทือนทุกทิศ
และธรรมทั้งหลายอันเหมาะสมแก่สมณธรรมที่พระ
ตถาคตตรัสไว้ดีแล้ว อันภิกษุผู้ไม่ประมาท มีความ
สันโดษยึดได้มั่นคงแล้ว
๘. อริยวังสสูตร
ว่าด้วยอริยวงศ์ ๔ ประการ
{๒๘} [๒๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยวงศ์ ๔ ประการนี้รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงศ์แห่งพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลยอันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย วิญญูชนทั้งสมณะและพราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว อริยวงศ์ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเป็นผู้สันโดษด้วยจีวรตาม
มีตามได้ มีปกติกล่าวสรรเสริญคุณแห่งสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้ ไม่ถึงการแสวงหาที่ไม่เหมาะไม่ควรเพราะจีวรเป็นเหตุ เมื่อไม่ได้จีวร ก็ไม่ตกใจครั้นได้แล้วก็ไม่เกี่ยวเกาะ ไม่หมกมุ่น ไม่ยึดติด มีปกติเห็นโทษ รู้ประโยชน์ใช้สอยอยู่ กับทั้งไม่ยกตน ไม่ข่มผู้อื่นด้วยความสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้นั้น ก็ภิกษุใดเป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้าน มีสัมปชัญญะ มีสติมั่น ในสันโดษด้วยจีวรตามมีตามได้นั้น ภิกษุนี้แลเรียกว่าผู้ตั้งอยู่ในอริยวงศ์อันเป็นของเก่ารู้กันว่าเป็นเลิศ
- ๑อริยวงศ์ หมายถึงวงศ์คือแบบแผนประเพณีสืบปฏิบัติของเหล่าท่านพระอริยะคือพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระสาวกของพระพุทธเจ้า จัดเป็นวงศ์ที่เลิศที่สุดในบรรดาวงศ์ทั้ง ๘ คือ (๑) ขัตติยวงศ์ วงศ์กษัตริย์ (๒) พราหมณวงศ์ วงศ์พราหมณ์ (๓) เวสสวงศ์ วงศ์วรรณะแพศย์(๔) สุททวงศ์ วงศ์วรรณะศูทร (๔) สมณวงศ์ วงศ์พวกสมณะ (๖) กุลวงศ์ วงศ์ตระกูล (๗) ราชวงศ์ วงศ์สืบราชสมบัติ (๘) อริยวงศ์ วงศ์เหล่าท่านพระอริยะ (ที.ปา.อ. ๒๐๔. องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๑๑)
End of สันตุฏฐิสูตร