arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต · วรรคที่ไม่สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์

พระสูตรที่ไม่รวมเข้าในวรรค

เล่ม ๒๒

Text layerBuddha’s wordsItems ๓๘๘–๔๐๑ (Royal Thai)11/11 in วรรคที่ไม่สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์4 editions

---------------

๑๒. สามญฺญวคฺค

๑. กายานุปสฺสีสุตฺต

๑๒. สามัญญวรรค

หมวดว่าด้วยธรรมทั่วไป

๑. กายานุปัสสีสูตร

๑. กายานุปัสสีสูตร

ว่าด้วยผู้ควรเจริญกายานุปัสสนา

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต วรรคที่ไม่สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์ พระสูตรที่ไม่รวมเข้าในวรรค (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 22, pp. 426–429 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 22, pp. 638–644

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ กาเย กายานุปสฺสี วิหริตุํ. กตเม ฉ? กมฺมารามตํ ภสฺสารามตํ นิทฺทารามตํ สงฺคณิการามตํ อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตํ โภชเน อมตฺตญฺญุตํ. อิเม โข ภิกฺขเว ฉ ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ กาเย กายานุปสฺสี วิหริตุํ.

ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ กาเย กายานุปสฺสี วิหริตุํ. กตเม ฉ? กมฺมารามตํ ภสฺสารามตํ นิทฺทารามตํ สงฺคณิการามตํ อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตํ โภชเน อมตฺตญฺญุตํ. อิเม โข ภิกฺขเว ฉ ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ กาเย กายานุปสฺสี วิหริตุนฺติ. ปฐมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการ ไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ความเป็นผู้ชอบการงาน

๒. ความเป็นผู้ชอบการพูดคุย

๓. ความเป็นผู้ชอบการนอนหลับ

๔. ความเป็นผู้ชอบการคลุกคลีด้วยหมู่

๕. ความเป็นผู้ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย

๖. ความเป็นผู้ไม่รู้จักประมาณในการบริโภค

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการนี้แลไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณาเห็นกาย ในกายอยู่ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการได้แล้ว จึงอาจพิจารณาเห็นกายใน กายอยู่ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ความเป็นผู้ชอบการงาน

๒. ความเป็นผู้ชอบการพูดคุย

๓. ความเป็นผู้ชอบการนอนหลับ

๔. ความเป็นชอบการคลุกคลีด้วยหมู่

๕. ความเป็นผู้ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย

๖. ความเป็นผู้ไม่รู้จักประมาณในการบริโภค

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการนี้แลได้แล้ว จึงอาจพิจารณาเห็นกาย ในกายอยู่

กายานุปัสสีสูตรที่ ๑ จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1การงาน หมายถึงการทำจีวร เย็บปะจีวร ทำถลกบาตร อังสะ ประคตเอว ผ้ากรองน้ำ การทำเชิงบาตร ผ้าเช็ดเท้า ไม้กวาด เป็นต้น (องฺ.ปญฺจก.ฏีกา ๓/๘๙/๔๔)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

๒. ธมฺมานุปสฺสีสุตฺต ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อชฺฌตฺตํ กาเย กายานุปสฺสี วิหริตุํ ฯเปฯ พหิทฺธา กาเย ฯเปฯ อชฺฌตฺตพหิทฺธา กาเย ฯเปฯ

ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหริตุํ ฯเปฯ อชฺฌตฺตํ เวทนาสุ ฯเปฯ พหิทฺธา เวทนาสุ ฯเปฯ อชฺฌตฺตพหิทฺธา เวทนาสุ ฯเปฯ

ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ จิตฺตํ จิตฺตานุปสฺสี วิหริตุํ ฯเปฯ อชฺฌตฺตํ จิตฺเต ฯเปฯ พหิทฺธา จิตฺเต ฯเปฯ อชฺฌตฺตพหิทฺธา จิตฺเต ฯเปฯ

ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริตุํ ฯเปฯ อชฺฌตฺตํ ธมฺเมสุ ฯเปฯ พหิทฺธา ธมฺเมสุ ฯเปฯ อชฺฌตฺตพหิทฺธา ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริตุํ. กตเม ฉ? กมฺมารามตํ ภสฺสารามตํ นิทฺทารามตํ สงฺคณิการามตํ อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตํ โภชเน อมตฺตญฺญุตํ. อิเม โข ภิกฺขเว ฉ ธมฺเม อปฺปหาย อภพฺโพ อชฺฌตฺตพหิทฺธา ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริตุํ.

ฉ ภิกฺขเว ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อชฺฌจฺจพหิมฺธา ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริตุํ. กตเม ฉ? กมฺมารามตํ ฯเปฯ โภชเน อมตฺตญฺญุตํ. อิเม โข ภิกฺขเว ฉ ธมฺเม ปหาย ภพฺโพ อชฺฌตฺตพหิทฺธา ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหริตุนฺติ. ทุติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๒. ธัมมานุปัสสีสูตร

ว่าด้วยผู้ควรเจริญธรรมานุปัสสนา

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณา เห็นกายในกายอันเป็นภายในอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นกายในกายอันเป็นภายนอกอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นกายในกายอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่ ฯลฯ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณาเห็นเวทนา ในเวทนาทั้งหลายอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายอันเป็นภายในอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายอันเป็นภายนอกอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นเวทนา ในเวทนาทั้งหลายอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่ ฯลฯ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณาเห็นจิตใน จิตอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นจิตในจิตอันเป็นภายในอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นจิตในจิตอัน เป็นภายนอกอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นจิตในจิตอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่ ฯลฯ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณาเห็นธรรมใน ธรรมทั้งหลายอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอันเป็นภายในอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอันเป็นภายนอกอยู่ ฯลฯ พิจารณาเห็นธรรมใน ธรรมทั้งหลายอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ความเป็นผู้ชอบการงาน

๒. ความเป็นผู้ชอบการพูดคุย

๓. ความเป็นผู้ชอบการนอนหลับ

๔. ความเป็นผู้ชอบการคลุกคลีด้วยหมู่

๕. ความเป็นผู้ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย

๖. ความเป็นผู้ไม่รู้จักประมาณในการบริโภค

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการนี้แลไม่ได้ ก็ไม่อาจพิจารณาเห็น ธรรมในธรรมทั้งหลายอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการได้แล้ว จึงอาจพิจารณาเห็นธรรมใน ธรรมทั้งหลายอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ความเป็นผู้ชอบการงาน

ฯลฯ

๖. ความเป็นผู้ไม่รู้จักประมาณในการบริโภค

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการนี้แลได้แล้ว จึงอาจพิจารณาเห็น ธรรมในธรรมทั้งหลายอันเป็นทั้งภายในและภายนอกอยู่

ธัมมานุปัสสีสูตรที่ ๒ จบ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

๓. ตปุสฺสสุตฺต ฉหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ตปุสฺโส คหปติ ตถาคเต นิฏฺฐงฺคโต อมตทฺทโส อมตํ สจฺฉิกตฺวา อิริยติ. กตเมหิ ฉหิ? พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน ธมฺเม อเวจฺจปฺปสาเทน สํเฆ อเวจฺจปฺปสาเทน อริเยน สีเลน อริเยน ญาเณน อริยาย วิมุตฺติยา. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ฉหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ตปุสฺโส คหปติ ตถาคเต นิฏฺฐงฺคโต อมตทฺทโส อมตํ สจฺฉิกตฺวา อิริยตีติ. ตติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๓. ตปุสสสูตร

ว่าด้วยตปุสสคหบดี

ภิกษุทั้งหลาย ตปุสสคหบดีประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ เป็นผู้ เชื่อมั่นในตถาคต เห็นอมตธรรม ทำให้แจ้งอมตธรรมอยู่

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพุทธเจ้า

๒. ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในธรรม

๓. ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในสงฆ์

๔. อริยศีล

๕. อริยญาณ

๖. อริยวิมุตติ

ภิกษุทั้งหลาย ตปุสสคหบดีประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล เป็นผู้เชื่อมั่น ในตถาคต เห็นอมตธรรม ทำให้แจ้งอมตธรรมอยู่

ตปุสสสูตรที่ ๓ จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1เป็นผู้เชื่อมั่นในตถาคต หมายถึงมีจิตตั้งมั่นดีหมดความสงสัยในพระคุณของพระพุทธเจ้า (องฺ.ฉกฺก.อ. ๓/๑๑๙-๑๒๑/๑๕๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

๔-๒๓. ภลฺลิกาทิสุตฺต

[๑๒๐-๑๓๙] ฉหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภลฺลิโก คหปติ ฯเปฯ สุทตฺโต คหปติ อนาถปิณฺฑิโก ฯเปฯ จิตฺโต คหปติ มจฺฉิกาสณฺฑิโก ฯเปฯ หตฺถโก อาฬวโก ฯเปฯ มหานาโม สกฺโก ฯเปฯ อุคฺโค คหปติ เวสาลิโก ฯเปฯ อุคฺคโต คหปติ ฯเปฯ สูโร อมฺพฏฺโฐ ฯเปฯ ชีวโก โกมารภจฺโจ ฯเปฯ นกุลปิตา คหปติ ฯเปฯ ตวกณฺณิโก คหปติ ฯเปฯ ปูรโณ คหปติ ฯเปฯ อิสิทตฺโต คหปติ ฯเปฯ สนฺธาโน คหปติ ฯเปฯ วิชโย (๑) คหปติ ฯเปฯ วิชฺชิยมหิโต (๒) คหปติ ฯเปฯ เมณฺฑโก คหปติ ฯเปฯ วาเสฏฺโฐ อุปาสโก ฯเปฯ อริฏฺโฐ อุปาสโก ฯเปฯ สาทตฺโต (๓) อุปาสโก ตถาคเต นิฏฺฐงฺคโต อมตทฺทโส อมตํ สจฺฉิกตฺวา อิริยติ. กตเมหิ ฉหิ? พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน ธมฺเม อเวจฺจปฺปสาเทน สํเฆ อเวจฺจปฺปสาเทน อริเยน สีเลน อริเยน ญาเณน อริยาย วิมุตฺติยา. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ฉหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาทตฺโต (๓) อุปาสโก ตถาคเต นิฏฺฐงฺคโต อมตทฺทโส อมตํ สจฺฉิกตฺวา อิริยตีติ. เตวีสติมํ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ฉ.ม. วิจโย
  2. 2ฉ.ม. วิชยมาหิโก
  3. 3ฉ.ม. สารคฺโค
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๔-๒๓. ภัลลิกาทิสูตร

ว่าด้วยภัลลิกคหบดีเป็นต้น

[๑๒๐-๑๓๙] ภิกษุทั้งหลาย ภัลลิกคหบดี ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ฯลฯ สุทัตตอนาถบิณฑิกคหบดี ฯลฯ จิตตคหบดีชาวเมืองมัจฉิกาสัณฑ์ ฯลฯ หัตถกคหบดีชาวเมืองอาฬวี ฯลฯ เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะ ฯลฯ อุคค คหบดีชาวเมืองเวสาลี ฯลฯ อุคคตคหบดี ฯลฯ สูรอัมพัฏฐคหบดี ฯลฯ หมอชีวก โกมารภัจจ์ ฯลฯ นกุลปิตาคหบดี ฯลฯ ตวกัณณิกคหบดี ฯลฯ ปูรณคหบดี ฯลฯ

อิสิทัตตคหบดี ฯลฯ สันธานคหบดี ฯลฯ วิชัยคหบดี ฯลฯ วัชชิยมหิตคหบดี ฯลฯ เมณฑกคหบดี ฯลฯ วาเสฏฐอุบาสก ฯลฯ อริฏฐอุบาสก ฯลฯ สาทัตตอุบาสก ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ เป็นผู้เชื่อมั่นในตถาคต เห็นอมตธรรม ทำให้แจ้ง อมตธรรมอยู่

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพุทธเจ้า

๒. ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในธรรม

๓. ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในสงฆ์

๔. อริยศีล

๕. อริยญาณ

๖. อริยวิมุตติ

ภิกษุทั้งหลาย สาทัตตอุบาสกประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล เป็นผู้ เชื่อมั่นในตถาคต เห็นอมตธรรม ทำให้แจ้งอมตธรรมอยู่

ภัลลิกาทิสูตรที่ ๔-๒๓ จบ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

๒๔. ราคเปยฺยาล ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม ฉ? ทสฺสนานุตฺตริยํ สวนานุตฺตริยํ ลาภานุตฺตริยํ สิกฺขานุตฺตริยํ ปาริจริยานุตฺตริยํ อนุสฺสตานุตฺตริยํ. ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย อิเม ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพาติ. (๑)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ราคเปยยาล

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเจริญธรรม ๖ ประการ เพื่อรู้ยิ่งราคะ

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ทัสสนานุตตริยะ(การเห็นอันยอดเยี่ยม)

๒. สวนานุตตริยะ(การฟังอันยอดเยี่ยม)

๓. ลาภานุตตริยะ(การได้อันยอดเยี่ยม)

๔. สิกขานุตตริยะ(การศึกษาอันยอดเยี่ยม)

๕. ปาริจริยานุตตริยะ(การบำรุงอันยอดเยี่ยม)

๖. อนุสสตานุตตริยะ(การระลึกอันยอดเยี่ยม)

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเจริญธรรม ๖ ประการนี้แล เพื่อรู้ยิ่งราคะ (๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม ฉ? พุทฺธานุสฺสติ ธมฺมานุสฺสติ สํฆานุสฺสติ สีลานุสฺสติ จาคานุสฺสติ เทวตานุสฺสติ. ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย อิเม ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพาติ. (๒)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเจริญธรรม ๖ ประการ เพื่อรู้ยิ่งราคะ

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. พุทธานุสสติ(การระลึกถึงพระพุทธเจ้า)

๒. ธัมมานุสสติ(การระลึกถึงพระธรรม)

๓. สังฆานุสสติ(การระลึกถึงพระสงฆ์)

๔. สีลานุสสติ(การระลึกถึงศีล)

๕. จาคานุสสติ(การระลึกถึงการบริจาค)

๖. เทวตานุสสติ(การระลึกถึงเทวดา)

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเจริญธรรม ๖ ประการนี้แล เพื่อรู้ยิ่งราคะ (๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม ฉ? อนิจฺจสญฺญา อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา ปหานสญฺญา วิราคสญฺญา นิโรธสญฺญา. ราคสฺส ภิกฺขเว อภิญฺญาย อิเม ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพาติ. (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเจริญธรรม ๖ ประการ เพื่อรู้ยิ่งราคะ

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. อนิจจสัญญา

๒. อนิจเจ ทุกขสัญญา

๓. ทุกเข อนัตตสัญญา

๔. ปหานสัญญา

๕. วิราคสัญญา

๖. นิโรธสัญญา

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเจริญธรรม ๖ ประการนี้แล เพื่อรู้ยิ่งราคะ (๓)

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ดูเชิงอรรถที่ ๑ ฉักกนิบาต ข้อ ๓๕ (วิชชาภาคิยสูตร) หน้า ๔๘๓ ในเล่มนี้
บาลี (มหาจุฬาฯ)

[๑๔๓-๑๖๙] ราคสฺส ภิกฺขเว ปริญฺญาย ฯเปฯ ปริกฺขยาย ฯเปฯ ปหานาย ฯเปฯ ขยาย ฯเปฯ วยาย ฯเปฯ วิราคาย ฯเปฯ นิโรธาย ฯเปฯ จาคาย ฯเปฯ ปฏินิสฺสคฺคาย. อิเม (๑) ฉ ธมฺมา ภาเวตพฺพา ฯเปฯ (๔-๓๐)

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1อิ. ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

[๑๔๓ - ๑๖๙] ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรเจริญธรรม ๖ ประการ เพื่อกำหนด รู้ราคะ

... เพื่อความสิ้นราคะ

... เพื่อละราคะ

... เพื่อความสิ้นไปแห่งราคะ

... เพื่อความเสื่อมไปแห่งราคะ

... เพื่อความคลายไปแห่งราคะ

... เพื่อความดับไปแห่งราคะ

... เพื่อความสละราคะ

... เพื่อความสละคืนราคะ

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลเจริญธรรม ๖ ประการนี้แล เพื่อความสละคืนราคะ (๔-๑๐)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

[๑๗๐-๖๔๙] โทสสฺส ฯเปฯ โมหสฺส ฯเปฯ โกธสฺส ฯเปฯ อุปนาหสฺส ฯเปฯ มกฺขสฺส ฯเปฯ ปฬาสสฺส ฯเปฯ อิสฺสาย ฯเปฯ มจฺฉริยสฺส ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

[๑๗๐ - ๖๔๙] ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรเจริญธรรม ๖ ประการ เพื่อรู้ยิ่ง โทสะ (ความคิดประทุษร้าย)

... เพื่อกำหนดรู้โทสะ

... เพื่อความสิ้นโทสะ

... เพื่อละโทสะ

... เพื่อความสิ้นไปแห่งโทสะ

... เพื่อความเสื่อมไปแห่งโทสะ

... เพื่อความคลายไปแห่งโทสะ

... เพื่อความดับไปแห่งโทสะ

... เพื่อความสละโทสะ

... เพื่อความสละคืนโทสะ ... โมหะ (ความหลง) ... โกธะ(ความโกรธ) ... อุปนาหะ (ความผูกโกรธ) ... มักขะ(ความลบหลู่คุณท่าน) ปฬาสะ(ความตีเสมอ) ... อิสสา(ความริษยา) ... มัจฉริยะ (ความตระหนี่) ... มายา(มารยา) ... สาเถยยะ(ความโอ้อวด )... ถัมภะ(ความหัวดื้อ) ... สารัมภะ (ความแข่งดี) ... มานะ (ความถือตัว) ... อติมานะ(ความดูหมิ่นเขา) ... มทะ(ความมัวเมา) ... ปมาทะ(ความ ประมาท) ...

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรเจริญธรรม ๖ ประการนี้แล เพื่อความสละคืนปมาทะ

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้ ภิกษุเหล่านั้นมีใจยินดีต่างชื่นชมภาษิตของ พระผู้มีพระภาคแล (๔๑-๕๐๑)

ราคเปยยาล จบ

ฉักกนิบาต จบบริบูรณ์

End of พระสูตรที่ไม่รวมเข้าในวรรค