พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · โยธาชีววรรค
ปริสสูตร
เล่ม ๒๐Text layerBuddha’s wordsItems ๕๗๔ (Royal Thai)2/13 in โยธาชีววรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ โยธาชีววรรค ปริสสูตร (Royal Thai Volume 20 · Mahachula Volume 20 · Mahamakut Volume 34 · Chaloem Phrakiat Volume 20)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 20, pp. 431–432
ทั้งที่อยู่ในที่ไกลหรือใกล้ก็ดี ทั้งหมดนั้นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ... ย่อมพิจารณาเห็นสัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ... ย่อมพิจารณาเห็นสังขารเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ... ย่อมพิจารณาเห็นวิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ที่มีภายในหรือภายนอกก็ดี หยาบหรือละเอียดก็ดี เลวหรือประณีตก็ดี ทั้งที่อยู่ในที่ไกลหรือใกล้ก็ดี ทั้งหมดนั้นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’ ดังนี้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ยิงได้ไกลอย่างนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้ยิงได้เร็วอย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้เหตุให้ทุกข์เกิด นี้ความดับทุกข์ นี้ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ยิงได้เร็วอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้ทำลายข้าศึกหมู่ใหญ่ได้อย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมทำลายกองอวิชชาใหญ่ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ทำลายข้าศึกหมู่ใหญ่ได้อย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการนี้แลย่อมเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
๒. ปริสาสูตร
ว่าด้วยบริษัท ๓ ประเภท
{๕๗๔} [๑๐๖๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บริษัทมี ๓ ประเภทนี้ ๓ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ
(๑) บริษัทที่แนะนำได้ยาก (๒) บริษัทที่แนะนำได้ง่าย
(๓) บริษัทที่แนะนำแต่พอประมาณก็รู้ได้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บริษัทมี ๓ ประเภทนี้แล”
๓. มิตตสูตร
ว่าด้วยองค์ ๓ ของมิตรแท้
{๕๗๕} [๑๐๖๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิตรผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ ควรคบหา องค์ ๓ คืออะไรบ้าง คือ
(๑) ให้สิ่งที่ให้ได้ยาก (๒) ช่วยทำสิ่งที่ทำได้ยาก
(๓) ทนสิ่งที่ทนได้ยาก
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิตรผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลควรคบหา”
๔. อุปปาทาสูตร
ว่าด้วยสิ่งที่มีอยู่ตลอด
{๕๗๖} [๑๐๖๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะตถาคตอุบัติขึ้นก็ตาม ไม่อุบัติขึ้นก็ตาม ธาตุนั้น คือ ความตั้งอยู่ตามธรรมดา ความเป็นไปตามธรรมดาว่า ‘สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง’ ก็คงตั้งอยู่อย่างนั้นเอง ตถาคตตรัสรู้บรรลุธาตุนั้น ครั้นแล้วจึงบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้เข้าใจง่ายว่า ‘สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะตถาคตอุบัติขึ้นก็ตาม ไม่อุบัติขึ้นก็ตาม ธาตุนั้น คือ ความตั้งอยู่ตามธรรมดา ความเป็นไปตามธรรมดาว่า ‘สังขาร ทั้งปวงเป็นทุกข์’ ก็คงตั้งอยู่อย่างนั้นเอง ตถาคตตรัสรู้บรรลุธาตุนั้น
End of ปริสสูตร