arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · อุปาลิวรรค

อุปสัมปทาสูตร

เล่ม ๒๔

Text layerBuddha’s wordsItems ๓๓ (Royal Thai)3/8 in อุปาลิวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อุปาลิวรรค อุปสัมปทาสูตร (Royal Thai Volume 24 · Mahachula Volume 24 · Mahamakut Volume 38 · Chaloem Phrakiat Volume 24)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 24, pp. 71–71

Page 71

๔. อุปสัมปทาสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติ ๑๐ ประการของพระอุปัชฌาย์

{๓๓} [๓๔] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรหนอแล จึงควรให้อุปสมบทกุลบุตร”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการแลพึงให้ อุปสมบทกุลบุตร ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมรินัยนี้(๑) เป็นผู้มีศีล คือ สำรวมแล้วในปาติโมกขสังวร ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร มีปกติเห็นภัยในโทษผิดแม้เพียงเล็กน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย(๒) เป็นพหูสูต คือ เป็นผู้ทรงสุตะ สั่งสมสุตะ ธรรมเหล่าใด งามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด กล่าวถึงพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริสุทธิ์บริบูรณ์ครบถ้วน ธรรมทั้งหลายเห็นปานนั้นอันภิกษุนั้นได้สดับมาก ทรงจำไว้ได้ คล่องปาก ขึ้นใจ แทงตลอดด้วยปัญญา(๓) ปาติโมกข์อันภิกษุนั้นจำดีแล้ว จำแนกดีแล้ว กล่าวดีแล้ว โดยพิสดาร วินิจฉัยดีแล้วโดยสูตร โดยอนุพยัญชนะ(๔) เป็นผู้สามารถที่จะอุปัฏฐากเองหรือใช้ให้ผู้อื่นอุปัฏฐากสัทธิ วิหาริก ผู้เป็นไข้

(๕) เป็นผู้สามารถที่จะระงับเองหรือใช้ให้ผู้อื่นระงับความไม่ยินดี ยิ่งของสัทธิวิหาริก

----------------------------------------

(๖) เป็นผู้สามารถที่จะบรรเทาความรำคาญอันเกิดขึ้นแล้วได้โดยธรรม

(๗) เป็นผู้สามารถที่จะเปลื้องความเห็นผิดอันเกิดขึ้นแล้วได้โดยธรรม

(๘) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิศีลได้

(๙) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิจิตได้

(๑๐) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิปัญญาได้

ดูก่อนอุบาลีภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้แลจึงควรให้ อุปสมบทกุลบุตร

๕. นิสสยสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติ ๑๐ ประการของนิสสยาจารย์

{๓๔} [๓๕] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรหนอแล จึงควรให้นิสสัย”

“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการแล จึงควรให้ นิสสัยได้ ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้มีศีล ... สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย

(๒) เป็นพหูสูต ... แทงตลอดด้วยปัญญา

(๓) ปาติโมกข์ อันภิกษุนั้นจำดีแล้ว ... โดยอนุพยัญชนะ

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สัทธิวิหาริก แปลว่า ผู้อยู่ด้วย ผู้อยู่ร่วม หมายถึงภิกษุผู้เป็นศิษย์ของภิกษุผู้เป็นพระอุปัชฌาย์ เป็นคำเรียกเฉพาะภิกษุที่ได้รับอุปสมบทจากพระอุปัชฌาย์รูปใดก็เป็นสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์รูปนั้น และต้องถืออุปัชฌาย์
  2. ------------------------------------
  3. ๑คำว่า ให้นิสสัย เป็นวินัยกรรมที่หมายถึงการที่ภิกษุผู้เป็นอุปัชฌาย์หรืออาจารย์ให้ที่พึ่งอาศัยแก่ กุลบุตรผู้บวชใหม่หรือให้อยู่ในปกครอง {ดูความพิสดารใน วิ.มหา. (แปล) ๔/๗๓/๑๑๕-๑๑๖,๘๒/ ๑๓๘-๑๓๙,๑๐๓-๑๐๔/๑๘๐-๑๘๙}

End of อุปสัมปทาสูตร