พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต · ตติยปัณณาสก์
อาสาวรรค
เล่ม ๒๐Text layerBuddha’s wordsItems ๓๖๓–๓๗๔ (Royal Thai)1/5 in ตติยปัณณาสก์4 editions
๓. ตติยปณฺณาสก
๑. อาสาทุปฺปชหวคฺค
๓. ตติยปัณณาสก์
๑. อาสาทุปปชหวรรค
หมวดว่าด้วยความหวังที่ละได้ยาก
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต ตติยปัณณาสก์ อาสาวรรค (Royal Thai Volume 20 · Mahachula Volume 20 · Mahamakut Volume 33 · Chaloem Phrakiat Volume 20)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 20, pp. 83–84 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 20, pp. 114–116
เทฺวมา ภิกฺขเว อาสา ทุปฺปชหา. กตมา เทฺว ? ลาภาสา จ ชีวิตาสา จ. อิมา โข ภิกฺขเว เทฺว อาสา ทุปฺปชหาติ. (๑)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ความหวัง ๒ อย่างนี้ละ ได้ยากความหวัง ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ
๑. ความหวังในลาภ ๒. ความหวังในชีวิต
ความหวัง ๒ อย่างนี้แล ละได้ยาก (๑)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา ทุลฺลภา โลกสฺมึ. กตเม เทฺว ? โย จ ปุพฺพการี, โย จ กตญฺญูกตเวที. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปุคฺคลา ทุลฺลภา โลกสฺมินฺติ. (๒)
บุคคล ๒ จำพวกนี้หาได้ยากในโลก
บุคคล ๒ จำพวกไหนบ้าง คือ
๑. บุพพการี (ผู้ทำอุปการะก่อน) ๒. กตัญญูกตเวที (ผู้รู้อุปการะที่เขาทำแล้วและตอบแทน)
บุคคล ๒ จำพวกนี้แลหาได้ยากในโลก (๒)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา ทุลฺลภา โลกสฺมึ. กตเม เทฺว ? ติตฺโต จ ตปฺเปตา จ. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปุคฺคลา ทุลฺลภา โลกสฺมินฺติ. (๓)
บุคคล ๒ จำพวกนี้หาได้ยากในโลก
บุคคล ๒ จำพวกไหนบ้าง คือ
๑. คนที่อิ่มเอง ๒. คนที่ให้ผู้อื่นอิ่ม
บุคคล ๒ จำพวกนี้แลหาได้ยากในโลก (๓)
- 1คนที่อิ่มเอง หมายถึงพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระสาวกของพุทธเจ้า และพระขีณาสพ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๑๒๑/๖๕)
- 2คนที่ให้ผู้อื่นอิ่ม หมายถึงพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า (องฺ.ทุก.อ. ๒/๑๒๑/๖๕)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา ทุตฺตปฺปยา. กตเม เทฺว ? โย จ ลทฺธํ ลทฺธํ นิกฺขิปติ, โย จ ลทฺธํ ลทฺธํ วิสฺสชฺเชติ. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปุคฺคลา ทุตฺตปฺปยาติ. (๔)
บุคคล ๒ จำพวกนี้ให้อิ่มได้ยาก
บุคคล ๒ จำพวกไหนบ้าง คือ
๑. คนที่สะสมสิ่งที่ได้มาทุกครั้ง ๒. คนที่สละสิ่งที่ได้มาทุกครั้ง
บุคคล ๒ จำพวกนี้แลให้อิ่มได้ยาก (๔)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปุคฺคลา สุตปฺปยา. กตเม เทฺว ? โย จ ลทฺธํ ลทฺธํ น นิกฺขิปติ, โย จ ลทฺธํ ลทฺธํ น วิสฺสชฺเชติ. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปุคฺคลา สุตปฺปยาติ. (๕)
บุคคล ๒ จำพวกนี้ให้อิ่มได้ง่าย
บุคคล ๒ จำพวกไหนบ้าง คือ
๑. คนที่ไม่สะสมสิ่งที่ได้มาทุกครั้ง ๒. คนที่ไม่สละสิ่งที่ได้มาทุกครั้ง
บุคคล ๒ จำพวกนี้แลให้อิ่มได้ง่าย (๕)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปจฺจยา ราคสฺส อุปฺปาทาย. กตเม เทฺว ? สุภนิมิตฺตญฺจ อโยนิโส จ มนสิกาโร. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปจฺจยา ราคสฺส อุปฺปาทายาติ. (๖)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปจฺจยา โทสสฺส อุปฺปาทาย. กตเม เทฺว ? ปฏิฆนิมิตฺตญฺจ อโยนิโส จ มนสิกาโร. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปจฺจยา โทสสฺส อุปฺปาทายาติ. (๗)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปจฺจยา มิจฺฉาทิฏฺฐิยา อุปฺปาทาย. กตเม เทฺว ? ปรโต จ โฆโส อโยนิโส จ มนสิกาโร. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปจฺจยา มิจฺฉาทิฏฺฐิยา อุปฺปาทายาติ. (๘)
เทฺวเม ภิกฺขเว ปจฺจยา สมฺมาทิฏฺฐิยา อุปฺปาทาย. กตเม เทฺว ? ปรโต จ โฆโส โยนิโส จ มนสิกาโร. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว ปจฺจยา สมฺมาทิฏฺฐิยา อุปฺปาทายาติ. (๙)
เทฺวมา ภิกฺขเว อาปตฺติโย. กตมา เทฺว ? ลหุกา จ อาปตฺติ ครุกา จ อาปตฺติ. อิมา โข ภิกฺขเว เทฺว อาปตฺติโยติ. (๑๐)
เทฺวมา ภิกฺขเว อาปตฺติโย. กตมา เทฺว ? ทุฏฺฐุลฺลา จ อาปตฺติ อทุฏฺฐุลฺลา จ อาปตฺติ. อิมา โข ภิกฺขเว เทฺว อาปตฺติโยติ. (๑๑)
เทฺวมา ภิกฺขเว อาปตฺติโย. กตมา เทฺว ? สาวเสสา จ อาปตฺติ อนวเสสา จ อาปตฺติ. อิมา โข ภิกฺขเว เทฺว อาปตฺติโยติ. (๑๒) อาสาทุปฺปชหวคฺโค ปฐโม.
อาบัติ ๒ อย่างนี้
อาบัติ ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ
๑. อาบัติที่มีส่วนเหลือ ๒. อาบัติที่ไม่มีส่วนเหลือ
ภิกษุทั้งหลาย อาบัติ ๒ อย่างนี้แล (๑๒)
อาสาทุปปชหวรรคที่ ๑ จบ
- 1อาบัติที่มีส่วนเหลือ หมายถึงอาบัติที่เป็นสเตกิจฉา (อาบัติที่ยังพอเยียวยาหรือแก้ไขได้) คือสังฆาทิเสส ถุลลัจจัย ปาจิตตีย์ ปาฏิเทสนียะ ทุกกฏ ทุพภาสิต
- 2อาบัติที่ไม่มีส่วนเหลือ หมายถึงอเตกิจฉา (อาบัติที่เยียวยาไม่ได้หรือแก้ไขไม่ได้) คือปาราชิก
End of อาสาวรรค