พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ · ปัญจาลวรรค
กามเหสสูตร ที่ ๓
เล่ม ๒๓Text layerBuddha’s wordsItems ๒๔๙ (Royal Thai)4/10 in ปัญจาลวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ ปัญจาลวรรค กามเหสสูตร ที่ ๓ (Royal Thai Volume 23 · Mahachula Volume 23 · Mahamakut Volume 37 · Chaloem Phrakiat Volume 23)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 23, pp. 578–579
๔. อุภโตภาควิมุตตสูตร
ว่าด้วยอุภโตภาควิมุต
{๒๔๙} [๔๕] พระอุทายีถามว่า “ดูก่อนอาวุโส พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ‘อุภโตภาควิมุตอุภโตภาควิมุต ’ ดังนี้ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายเพียงเท่าไรหนอแล พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเรียกว่าอุภโตภาควิมุต”
พระอานนท์ตอบว่า “ดูก่อนอาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้สงัดแล้วจากกาม... บรรลุปฐมฌานอยู่ และอายตนะนั้นมีอยู่ด้วยอาการใด ๆ เธอ ได้สัมผัสอายตนะนั้นด้วยกายด้วยอาการนั้น ๆ ทั้งรู้ประจักษ์ด้วยปัญญา ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า อุภโตภาควิมุตอีกข้อหนึ่ง อาวุโส ภิกษุบรรลุทุติยฌานอยู่ ...
อีกข้อหนึ่ง อาวุโส ภิกษุบรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธเพราะล่วงเนวสัญญา นาสัญญายตนะได้โดยประการทั้งปวง อาสวะทั้งหลายของเธอก็สิ้นไปเพราะเห็นด้วยปัญญา และอายตนะนั้นมีอยู่ด้วยอาการใด ๆ เธอก็ได้สัมผัสอายตนะ นั้นด้วยกายด้วยอาการนั้น ๆ ทั้งรู้ประจักษ์ด้วยปัญญา ดูก่อนอาวุโส โดยนิปปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า อุภโตภาควิมุต”
- ๑ปัญญาวิมุต พึงดูความหมายที่เชิงอรรถในข้อ ๑๔ (ปุคคลสูตร อนุสยวรรค สัตตนิบาต) หน้า ๑๗-๑๘ ในเล่มนี้
๕. สันทิฏฐิกธัมมสูตร
ว่าด้วยธรรมที่ผู้บรรลุพึงเห็นเอง
{๒๕๐} [๔๖] พระอุทายีถามว่า “ดูก่อนอาวุโส พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ‘สันทิฏฐิกธรรม สันทิฏฐิกธรรม ’ ดังนี้ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายเพียงเท่าไรหนอแล พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเรียกว่าสันทิฏฐิกธรรม”พระอานนท์ตอบว่า “ดูก่อนอาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้สงัดแล้ว จากกาม ... บรรลุปฐมฌานอยู่ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่าสันทิฏฐิกธรรม ...
อีกข้อหนึ่ง อาวุโส ภิกษุบรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธเพราะล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนะได้โดยประการทั้งปวง และอาสวะทั้งหลายของเธอก็สิ้นไป เพราะเห็นด้วยปัญญา ดูก่อนอาวุโส โดยนิปปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่าสันทิฏฐิกธรรม”
๖. สันทิฏฐิกนิพพานสูตร
ว่าด้วยนิพพานที่ผู้บรรลุพึงเห็นเอง
{๒๕๑} [๔๗] พระอุทายีถามว่า “ดูก่อนอาวุโส พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ‘สันทิฏฐิกนิพพาน สันทิฏฐิกนิพพาน ’ ดังนี้ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายเพียงเท่าไรหนอแล พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเรียกว่าสันทิฏฐิกนิพพาน”
- ๑อุภโตภาควิมุต พึงดูความหมายที่เชิงอรรถในข้อ ๑๔ (ปุคคลสูตร อนุสยวรรค สัตตกนิกบาต) หน้า ๑๗ ในเล่มนี้
End of กามเหสสูตร ที่ ๓