พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · คิลานวรรค
๔. อุปัฏฐากสูตร ที่ ๒
เล่ม ๒๒Text layerBuddha’s wordsItems ๑๒๔ (Royal Thai)4/10 in คิลานวรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ คิลานวรรค อุปัฏฐากสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 22, pp. 206–207
๔. ทุติยอุปัฏฐากสูตร
ว่าด้วยองค์ของผู้ควรและไม่ควรพยาบาลไข้
{๑๒๔} [๑๒๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ไม่ควรเป็นผู้พยาบาลไข้ ธรรม ๕ ประการคือ อะไรบ้าง คือ(๑) ไม่สามารถที่จะจัดยาได้
(๒) ไม่รู้จักของแสลงและไม่แสลง คือ นำของแสลงเข้าไปให้ กันของไม่แสลงออกเสีย
(๓) เห็นแก่อามิสสินจ้าง พยาบาลไข้ ไม่มีจิตเมตตา
(๔) รังเกียจที่จะนำอุจจาระ ปัสสาวะ อาเจียน หรือนํ้าลาย ออกไป
(๕) ไม่สามารถที่จะชี้แจงคนไข้ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาได้ในกาลทุกเมื่อดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แลไม่ควรเป็นผู้พยาบาลไข้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ควร เป็นผู้พยาบาลไข้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) สามารถที่จะจัดยาได้
(๒) รู้จักของแสลงและไม่แสลง คือ ไม่นำของแสลงเข้าไปให้ กันของแสลงออกเสีย
(๓) มีเมตตาจิตพยาบาลไข้ ไม่เห็นแก่อามิสสินจ้าง
(๔) ไม่รังเกียจที่จะนำอุจจาระ ปัสสาวะ อาเจียน หรือ น้ำลายออกไป
- ๑อามิสสินจ้าง ในที่นี้หมายถึงปัจจัย ๔ มีจีวรเป็นต้น (องฺ.ปญฺจก.อ. ๔๙)
(๕) สามารถที่จะชี้แจงคนไข้ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาได้ในกาลทุกเมื่อดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลภิกษุไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ นี้แลควรเป็นผู้พยาบาลไข้”
๕. ปฐมอนายุสสาสูตร
ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุให้อายุสั้นอายุยืน สูตรที่ ๑
{๑๒๕} [๑๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้เป็นเหตุให้อายุสั้น ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ไม่ทำความสบายแก่ตนเอง
(๒) ไม่รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย
(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยยาก
(๔) สัญจรไปในกาลอันไม่ควร
(๕) ไม่ประพฤติเหมือนพรหม
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลเป็นเหตุให้อายุสั้น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้เป็นเหตุให้อายุยืน ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ทำความสบายแก่ตนเอง
(๒) รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย
(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย (๔) สัญจรไปในกาลอันควร
(๕) ประพฤติเหมือนพรหม
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลเป็นเหตุให้อายุยืน”
End of ๔. อุปัฏฐากสูตร ที่ ๒