arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · ราชวรรค

๘. ภัตตาทกสูตร

เล่ม ๒๒

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๘ (Royal Thai)8/10 in ราชวรรค4 editions

๘. ภตฺตาทกสุตฺต

๘. ภัตตาทกสูตร

ว่าด้วยองค์ประกอบของช้างต้นกินจุ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ ราชวรรค ภัตตาทกสูตร (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 22, pp. 146–146 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 22, pp. 223–223

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปญฺจหิ ภิกฺขเว องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ นาโค ภตฺตาทโก จ โหติ โอกาสผรโณ จ ลณฺฑสารโน (๑) จ สลากคฺคาหี จ, รญฺโญ นาโคเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ. กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ ภิกฺขเว รญฺโญ นาโค อกฺขโม โหติ รูปานํ, อกฺขโม สทฺทานํ, อกฺขโม คนฺธานํ, อกฺขโม รสานํ, อกฺขโม โผฏฺฐพฺพานํ. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต รญฺโญ นาโค ภตฺตาทโก จ โหติ โอกาสผรโณ จ ลณฺฑสารโณ จ สลากคฺคาหี จ, รญฺโญ นาโคเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ.

เอวเมว โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ภตฺตาทโก จ โหติ โอกาสผรโณ จ ปีฐมทฺทโน (๒) จ สลากคฺคาหี จ, ภิกฺขุเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ. กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อกฺขโม โหติ รูปานํ, อกฺขโม สทฺทานํ, อกฺขโม คนฺธานํ, อกฺขโม รสานํ, อกฺขโม โผฏฺฐพฺพานํ. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ภตฺตาทโก จ โหติ โอกาสผรโณ จ ปีฐมทฺทโน จ สลากคฺคาหี จ ภิกฺขุเตฺวว สงฺขํ คจฺฉตีติ. อฏฺฐมํ.

Footnotes (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. 1ก. ลณฺฑุสาธโน
  2. 2ฉ.ม. มญฺจปีฐมทฺทโน
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภิกษุทั้งหลาย ช้างของพระราชาประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ เป็นช้างกินจุ ขวางที่ ขี้เรี่ยราด พอถือเป็นเครื่องหมายได้ว่าช้าง นับว่าเป็นช้างต้นองค์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

ช้างของพระราชาในโลกนี้

๑. เป็นสัตว์ไม่อดทนต่อรูป

๒. เป็นสัตว์ไม่อดทนต่อเสียง

๓. เป็นสัตว์ไม่อดทนต่อกลิ่น

๔. เป็นสัตว์ไม่อดทนต่อรส

๕. เป็นสัตว์ไม่อดทนต่อโผฏฐัพพะ

ภิกษุทั้งหลาย ช้างของพระราชาประกอบด้วยองค์ ๕ ประการนี้แล เป็นช้าง กินจุ ขวางที่ ขี้เรี่ยราด พอถือเป็นเครื่องหมายได้ว่าช้าง นับว่าเป็นช้างต้นภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน เป็นผู้ ฉันจุ ขวางที่ ย่ำยีเตียงตั่ง พอถือเป็นเครื่องหมายได้ว่าภิกษุ นับว่าเป็นภิกษุธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

ภิกษุในธรรมวินัยนี้

๑. เป็นผู้ไม่อดทนต่อรูป

๒. เป็นผู้ไม่อดทนต่อเสียง

๓. เป็นผู้ไม่อดทนต่อกลิ่น

๔. เป็นผู้ไม่อดทนต่อรส

๕. เป็นผู้ไม่อดทนต่อโผฏฐัพพะ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล เป็นผู้ฉันจุ ขวางที่ ย่ำยีเตียงตั่ง พอถือเป็นเครื่องหมายได้ว่าภิกษุ นับว่าเป็นภิกษุ

ภัตตาทกสูตรที่ ๘ จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ย่ำยีเตียงตั่ง ในที่นี้หมายถึงนั่งมาก นอนมาก (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๓๘/๕๓)