พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · โยธาชีววรรค
๑๐. อนาคตสูตร ที่ ๔
เล่ม ๒๒Text layerBuddha’s wordsItems ๘๐ (Royal Thai)10/10 in โยธาชีววรรค4 editions
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ โยธาชีววรรค อนาคตสูตร ที่ ๔ (Royal Thai Volume 22 · Mahachula Volume 22 · Mahamakut Volume 36 · Chaloem Phrakiat Volume 22)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 22, pp. 149–151
๑๐. จตุตถอนาคตภยสูตร
ว่าด้วยภัยในอนาคฅ ๕ ประการ สูตรที่ ๔
{๘๐} [๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัยในอนาคต ๕ ประการนี้ยังไม่เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยเหล่านั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะ ครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยเหล่านั้น ภัย ๕ ประการคืออะไรบ้าง
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในอนาคต ภิกษุทั้งหลายจักชอบความสวยงามในจีวร เมื่อชอบความสวยงามในจีวร ก็จักทอดทิ้งความเป็นผู้ถือผ้าบังสุกลเป็น วัตร จักทอดทิ้งเสนาสนะอันสงัดคือป่าและป่าชัฏ จักชุมนุมกันอยู่ที่หมู่บ้าน นิคม และราชธานี และจักถึงการแสวงหาอันไม่สมควรไม่เหมาะสมต่าง ๆ เพราะเหตุแห่งจีวร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้คือภัยในอนาคตประการที่ ๑ ที่ ยังไม่เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยนั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ ไว้เฉพาะ ครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยนั้นอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ในอนาคต ภิกษุทั้งหลายจักชอบความ อร่อยในบิณฑบาต เมื่อชอบความอร่อยในบิณฑบาต ก็จักทอดทิ้งความเป็นผู้
ถือเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร ทอดทิ้งเสนาสนะอันสงัดคือป่าและป่าชัฏ จัก ชุมนุมอันอยู่ที่หมู่บ้าน นิคม และราชธานี แสวงหาบิณฑบาตที่มีรสอันเลิศ ทางปลายลิ้น และจักถึงการแสวงหาอันไม่สมควรไม่เหมาะสมต่าง ๆ เพราะ เหตุแห่งบิณฑบาต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้คือภัยในอนาคตประการที่ ๒ ที่ ยังไม่เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยนั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ ไว้เฉพาะ ครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยนั้นอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ในอนาคต ภิกษุทั้งหลายจักชอบความ สบายในเสนาสนะ เมื่อชอบความสบายในเสนาสนะ ก็จักทอดทิ้งความเป็นผู้ ถือการอยู่ป่าเป็นวัตร ทอดทิ้งเสนาสนะอันสงัดคือป่าและป่าชัฏ จักชุมนุมกัน อยู่ที่หมู่บ้าน นิคม และราชธานี และจักถึงการแสวงหาอันไม่สมควรไม่
เหมาะสมต่าง ๆ เพราะเหตุแห่งเสนาสนะ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้คือภัย ในอนาคตประการที่ ๓ ที่ยังไม่เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยนั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะ ครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยนั้น
อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ในอนาคต ภิกษุทั้งหลายจักอยู่คลุกคลีกับภิกษุณี สิกขมานา และสมณุทเทส เมื่อมีการคลุกคลีกับภิกษุณี สิกขมานา และสมณุทเทส ก็พึงหวังข้อนี้ได้ว่า ‘เธอเหล่านั้นจักเป็นผู้ไม่ยินดีประพฤติ พรหมจรรย์ จักต้องอาบัติเศร้าหมองบางอย่าง หรือจักบอกลาสิกขาสึกออก ไปเป็นคฤหัสถ์’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้คือภัยในอนาคตประการที่ ๔ ที่ยังไม่ เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยนั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะ ครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยนั้นอีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ในอนาคต ภิกษุทั้งหลายจักอยู่คลุกคลี กับคนงานวัดและสมณุทเทส เมื่อมีการคลุกคลีกับคนงานวัดและสมณุทเทส ก็พึงหวังข้อนี้ได้ว่า ‘เธอเหล่านั้นจักเป็นผู้ประกอบการบริโภคของที่สะสมไว้มี การประการต่าง ๆ จักทำนิมิตแม้อย่างหยาบที่แผ่นดินบ้าง ที่ปลายของเขียว บ้าง ’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้คือภัยในอนาคตประการที่ ๕ ที่ยังไม่เกิดขึ้นใน
- ๑สิกขมานา หญิงผู้กำลังศึกษา หมายถึงสามเณรี (คือหญิงที่รับบรรพชาในสำนักภิกษุณีถือสิกขาบท ๑๐ ข้อเหมือนสามเณร) ผู้มีอายุ ๑๘ ปีแล้ว อีก ๒ ปีจะครบบวชเป็นภิกษุณี ภิกษุณีสงฆ์จึงสวดให้สิกขาสมมติ คือ ตกลงให้สมาทานสิกขาบท ๖ ข้อ (ข้อ ๑ ถึงข้อ ๖ แห่งสิกขาบท ๑๐) โดยให้ รักษาอย่างเคร่งครัดไม่ขาดเลยตลอดเวลา ๒ ปี (ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง ต้องสมาทานตั้งต้นใหม่อีก ๒ ปี) เมื่อครบ ๒ ปี ภิกษุณีสงฆ์จึงทำพิธีอุปสมบทให้ ขณะที่สมาทานสิกขาบท ๖ ข้ออย่างเคร่งครัด ตลอดเวลา ๒ ปีนี้เรียกว่า สิกขมานา {เกี่ยวกับสิกขมานา ดูรายละเอียดใน วิ.ภิกขุนี. (แปล) ๓/๔๒๒-๔๓๔/๒๘๑-๒๙๐}
- ๒คำว่า สมณุทเทส มีความหมายเป็นคำใช้แทนคำว่า สามเณร ดังเช่นภิกษุทั้งหลายเรียกท่านพระจุนทะขณะเป็นสามเณรว่า จุนทสมณุทเทส แม้ท่านจะอุปสมบทเป็นภิกษุแล้ว ภิกษุทั้งหลาย ก็ยังเรียกท่านติดปากว่า จุนทสมณุทเทส (นัย ที.ปา.อ. ๙๕, ม.อุ.อ. ๒๓)
- ๓จักทำนิมิตแม้อย่างหยาบที่แผ่นดินบ้าง ที่ปลายของเขียวบ้าง หมายถึงใช้ให้ขุดดินบ้าง ใช้ให้ถางหญ้าบ้าง (องฺ.ปญฺจก.อ. ๔๑)
ปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยนั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะ ครั้น รู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยนั้น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัยในอนาคต ๕ ประการนี้แลยังไม่เกิดขึ้น ในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยเหล่านั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยเหล่านั้น”
จบ โยธาชีววรรคที่ ๓
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ปฐมเจโตวิมุตติสูตร ๒. ทุติยเจโตวิมุตติสูตร
๓. ปฐมธัมมวิหารีสูตร ๔. ทุติยธัมมวิหารีสูตร
๕. ปฐมโยธาชีวสูตร ๖. ทุติยโยธาชีวสูตร
๗. ปฐมอนาคตภยสูตร ๘. ทุติยอนาคตภยสูตร
๙. ตติยอนาคตภยสูตร ๑๐. จตุตถอนาคตภยสูตร
(๙) ๔.เถรวรรค
๑.รชนียสูตร
ว่าด้วยธรรมของพระเถระที่น่าเคารพและไม่น่าเคารพ
{๘๑} [๘๑] “ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
End of ๑๐. อนาคตสูตร ที่ ๔