arnon.onlineSign inAsk AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ · คหปติวรรค

ชีวกสูตร

เล่ม ๒๓

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๖ (Royal Thai)6/10 in คหปติวรรค4 editions

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ คหปติวรรค ชีวกสูตร (Royal Thai Volume 23 · Mahachula Volume 23 · Mahamakut Volume 37 · Chaloem Phrakiat Volume 23)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 23, pp. 278–280

Page 278

(๓) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยจาคะและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยจาคะ

(๔) ตนเองเป็นผู้ต้องการเห็นภิกษุและชักชวนผู้อื่นในการเห็นภิกษุ

(๕) ตนเองเป็นผู้ต้องการฟังสัทธรรมและชักชวนผู้อื่นในการฟังสัทธรรม

(๖) ตนเป็นผู้ทรงจำธรรมที่ตนฟังแล้วได้และชักชวนผู้อื่นเพื่อการทรงจำธรรม

(๗) ตนเองเป็นผู้พิจารณาอรรถแห่งธรรมที่ตนฟังแล้วและชักชวนผู้อื่นในการพิจารณาอรรถแห่งธรรม

(๘) ตนเองรู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมและชักชวนผู้อื่นในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม

ดูก่อนมหานามะ ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น”

๖. ชีวกสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติของอุบาสก

{๑๑๖} [๒๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ สวนมะม่วงของหมอชีวก ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้น หมอชีวกโกมารภัจจ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลชื่อว่าเป็นอุบาสกด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”

Page 279

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนชีวก เมื่อใด บุคคลถึงพระพุทธเจ้า ถึงพระธรรม ถึงพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ด้วยสาเหตุเท่านี้แล บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นอุบาสก”“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้มีศีลด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”

“ดูก่อนชีวก เมื่อใด อุบาสกเว้นขาดจากปาณาติบาต ... เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้มีศีล”“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อุบาสกชื่อว่าปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น ด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”

“ดูก่อนชีวก เมื่อใด อุบาสก

(๑) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา ...

(๘) ตนเองรู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม

ดูก่อนชีวก ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น ด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”

“ดูก่อนชีวก เมื่อใด อุบาสก

(๑) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธาและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา

(๒) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีลและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยศีล

Page 280

(๓) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยจาคะและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยจาคะ

(๔) ตนเองเป็นผู้ต้องการเห็นภิกษุและชักชวนผู้อื่นในการเห็นภิกษุ

(๕) ตนเองเป็นผู้ต้องการฟังสัทธรรมและชักชวนผู้อื่นในการฟังสัทธรรม

(๖) ตนเองเป็นผู้ทรงจำธรรมที่ตนฟังแล้วได้และชักชวนผู้อื่นเพื่อการทรงจำธรรม(๗) ตนเองเป็นผู้พิจารณาอรรถแห่งธรรมที่ตนฟังแล้วและชักชวนผู้อื่นในการพิจารณาอรรถแห่งธรรม(๘) ตนเองรู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมและชักชวนผู้อื่นในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมดูก่อนชีวก ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น”

๗. ปฐมพลสูตร

ว่าด้วยกำลัง ๘ ประการ

{๑๑๗} [๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลังมี ๘ ประการนี้ กำลัง ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เด็ก มีการร้องไห้เป็นกำลัง

(๒) มาตุคาม มีความโกรธเป็นกำลัง

(๓) โจร มีอาวุธเป็นกำลัง

(๔) พระราชา มีอิสริยยศเป็นกำลัง

(๕) คนพาล มีการเพ่งโทษผู้อื่นเป็นกำลัง