arnon.onlineSign inAsk AI

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๗

นวัตตัพพัง พุทธัสส ทินนัง มหัปผลันติกถา

เล่ม ๓๗

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๒๖–๑๗๒๘ (Royal Thai)10/11 in วรรคที่ ๑๗4 editions

_______

๑๗. สตฺตรสมวคฺค

(๑๗๕) ๑๐. นวตฺตพฺพํพุทฺธสฺสทินฺนํมหปฺผลนฺติกถา

๑๐. นวัตตัพพังพุทธัสสทินนังมหัปผลันติกถา (๑๗๕)

ว่าด้วยไม่ควรยอมรับว่าทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๗ นวัตตัพพัง พุทธัสส ทินนัง มหัปผลันติกถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 37, pp. 461–462 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 37, pp. 833–835

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺ”ติ. อามนฺตา. นนุ ภควา ทฺวิปทานํ อคฺโค ทฺวิปทานํ เสฏฺโฐ ทฺวิปทานํ ปโมกฺโข ทฺวิปทานํ อุตฺตโม ทฺวิปทานํ ปวโร อสโม อสมสโม อปฺปฏิสโม อปฺปฏิภาโค อปฺปฏิปุคฺคโลติ. อามนฺตา. หญฺจิ ภควา ทฺวิปทานํ อคฺโค ทฺวิปทานํ เสฏฺโฐ ทฺวิปทานํ ปโมกฺโข ทฺวิปทานํ อุตฺตโม ทฺวิปทานํ ปวโร อสโม อสมสโม อปฺปฏิสโม อปฺปฏิภาโค อปฺปฏิปุคฺคโล เตน วต เร วตฺตพฺเพ “พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺ”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺ”ติ? อามนฺตา. อตฺถิ โกจิ พุทฺเธน สมสโม สีเลน สมาธินา ปญฺญายาติ? นตฺถิ หญฺจิ นตฺถิ โกจิ พุทฺเธน สมสโม สีเลน สมาธินา ปญฺญาย. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺ”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺ”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา:-

นยิมสฺมึ วา โลเก ปรสฺมึ วา ปน

พุทฺเธน เสฏฺโฐ จ สโม จ วิชฺชติ.

ยมาหุเนยฺยานํ อคฺคตํ คโต

ปุญฺญตฺถิกานํ วิปุลผเลสินนฺติ.

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ พุทฺธสฺส ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ. วตฺตพฺพํพุทฺธสฺสทินฺนํมหปฺผลนฺติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระผู้มีพระภาคเป็นผู้เลิศ เป็นผู้ประเสริฐสุด เป็นประธาน เป็นผู้อุดม เป็นผู้ล้ำเลิศกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย หาผู้เสมอมิได้ เสมอกับบุคคลผู้หาผู้ เสมอมิได้ ไม่มีใครเปรียบเทียบ ไม่มีผู้ทำกิจเปรียบเทียบ หาบุคคลเปรียบเทียบ มิได้ ใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากพระผู้มีพระภาคทรงเป็นผู้เลิศ เป็นผู้ประเสริฐสุด เป็นประธาน เป็นผู้อุดม เป็นผู้ล้ำเลิศกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย หาผู้เสมอมิได้ เสมอกับ บุคคลผู้หาผู้เสมอมิได้ ไม่มีใครเปรียบเทียบ ไม่มีผู้ทำกิจเปรียบเทียบ หาบุคคล เปรียบเทียบมิได้ ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามี ผลมาก”สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ใคร ๆ ที่เสมอเหมือนพระพุทธเจ้าโดยศีล สมาธิ ปัญญา มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ไม่มี

สก. หากใคร ๆ ผู้เสมอเหมือนพระพุทธเจ้าโดยศีล สมาธิ ปัญญา ไม่มี ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก”สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้ามีผลมาก” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“ไม่ว่าในโลกนี้หรือในโลกอื่นก็ตาม

ไม่มีผู้ที่จะประเสริฐกว่า

หรือจะทัดเทียมพระพุทธเจ้า

ผู้ถึงความเป็นยอดแห่งอาหุไนยบุคคล

ของเหล่าชนผู้มีความต้องการบุญ ผู้แสวงหาผลไพบูลย์”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น ทานที่ถวายแด่พระพุทธเจ้าจึงมีผลมาก

นวัตตัพพังพุทธัสสทินนังมหัปผลันติกถา จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายเวตุลลกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๙/๒๙๖)
  2. 2เพราะมีความเห็นว่า พระพุทธเจ้าย่อมไม่ทรงฉันอะไร ๆ แต่เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก ย่อมทรงแสดงพระ องค์เหมือนกับว่าทรงฉันอยู่ ดังนั้น การถวายทานแด่พระพุทธเจ้าจึงไม่ควรกล่าวว่ามีผลมาก (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๙/๒๙๖)
  3. 3หาผู้เสมอมิได้ หมายถึงไม่มีสรรพสัตว์เท่าเทียมกับพระองค์ เพราะไม่มีบุคคลจะเปรียบเทียบได้ (องฺ.เอกก.อ. ๑/๑๗๔/๑๐๕)
  4. 4เสมอกับบุคคลผู้หาผู้เสมอมิได้ หมายถึงทรงเป็นผู้เสมอกับสัพพัญญูพุทธเจ้าทั้งหลาย ทั้งในอดีตและ อนาคต ซึ่งหาผู้เสมอมิได้ (องฺ.เอกก.อ. ๑/๑๗๔/๑๐๕)
  5. 5ไม่มีใครเปรียบเทียบ หมายถึงไม่มีใครสามารถเปลี่ยนแปลงธรรมที่พระตถาคตแสดงไว้ได้ เช่น สติปัฏฐาน ๔ ประการ ไม่มีใครสามารถแสดงย่อให้เหลือเป็น ๓ ประการ หรือเพิ่มให้เป็น ๕ ประการได้ (องฺ.เอกก.อ. ๑/๑๗๔/๑๐๕)
  6. 6ไม่มีผู้ทำกิจเปรียบเทียบ หมายถึงไม่มีใครสามารถเปลี่ยนแปลงธรรมที่พระตถาคตแสดงไว้ได้ เช่น สติปัฏฐาน ๔ ประการ ไม่มีใครสามารถแสดงย่อให้เหลือเป็น ๓ ประการ หรือเพิ่มให้เป็น ๕ ประการได้ (องฺ.เอกก.อ. ๑/๑๗๔/๑๐๕)
  7. 7หาบุคคลเปรียบเทียบมิได้ หมายถึงไม่มีใครอื่นที่จะกล้าปฏิญาณว่า เราเป็นพระพุทธเจ้าได้เหมือนพระ ตถาคต (องฺ.เอกก.อ. ๑/๑๗๔/๑๐๕)

End of นวัตตัพพัง พุทธัสส ทินนัง มหัปผลันติกถา