พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร
เล่ม ๔๓Text layerBuddha’s wordsItems ๕๖๑ (Royal Thai)4 editions
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 43 · Mahachula Volume 43 · Mahamakut Volume 89 · Chaloem Phrakiat Volume 43)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 43, pp. 444–445
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลมะ
{๕๕๙} [๙๖] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
(พึงทำแม่บทไปตามลำดับ) ...
ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
จบ กิเลสสังกิลิฏฐทุกะ
๘๑. กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๕๖๐} [๙๗] สภาวธรรมที่เป็นกิเลสและที่สัมปยุตด้วยกิเลสอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นกิเลสและที่สัมปยุตด้วยกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อาศัยโลภะเกิดขึ้น (เหมือนกับกิเลส สังกิลิฏฐทุกะไม่มีข้อแตกต่างกัน พึงทำให้พิสดารทุก ๆ วาร)
จบ กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ
๘๒. กิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
{๕๖๑} [๙๘] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากกิเลสแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากกิเลสแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุต จากกิเลสแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลสเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...
(โลกิยทุกะเป็นฉันใด ทุกะนี้ไม่มีความแตกต่างกันฉันนั้น)
จบ กิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะ
จบ กิเลสโคจฉกะ
๑๓. ปิฏฐิทุกะ
๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๑. ปฎิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๕๖๒} [๑] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรม อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัย ขันธ์ ๑ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมไม่ใช่ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ ทั้งหลายเกิดขึ้น ...
ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... (๑) สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น
End of ปฏิจจวาร