พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน
กุสลัตติกวิปากัตติกนกุสลัตติกนวิปากัตติกะ
เล่ม ๔๕Text layerBuddha’s wordsItems ๗๓๐–๗๔๘ (Royal Thai)2/6 in อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน4 editions
๑. กุสลติกะ ๒. วิปากติกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน กุสลัตติกวิปากัตติกนกุสลัตติกนวิปากัตติกะ (Royal Thai Volume 45 · Mahachula Volume 45 · Mahamakut Volume 91 · Chaloem Phrakiat Volume 45)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 45, pp. 266–268 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 45, pp. 431–436
อพฺยากตํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นวิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
กุสลํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม จ นอกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
อกุสลํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสลํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อกุสลํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม จ นอกุสโล นวิปากธมฺมธมฺโม จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
อพฺยากตํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นเนววิปากนวิปาก-ธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นอกุสโล เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๑. กุสลตฺติก ๓. อุปาทินฺนตฺติก
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและที่ไม่ เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นวิบากและไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบากขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
อพฺยากตํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอุปาทินฺนุปาทา- นิโย จ นอกุสโล นอุปาทินฺนุปาทานิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, สหชาเต ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
๑. กุสลติกะ ๓. อุปาทินนติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ ยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกรรมอัน ประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ และเป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
กุสโล อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม นกุสลสฺส นอนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. กุสโล อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม นอกุสลสฺส นอนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. กุสโล อนุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม นกุสลสฺส นอนุปาทินฺนุ- ปาทานิยสฺส จ นอกุสลสฺส นอนุปาทินฺนุปาทานิยสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ตีณิ.
อกุสเล ตีณิ. อพฺยากตํ อนุปาทินฺนุปาทานิเย ตีณิเยว ฯเปฯ อารมฺมเณ นว, อนนฺตเร เอกาทส ฯเปฯ อุปนิสฺสเย ปณฺณรส, ปุเรชาเต อาเสวเน ตีณิ, กมฺเม ฉ, อาหาเร ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่ เป็นอารมณ์ของอุปาทานเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กรรมอัน ประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานโดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็น อารมณ์ของอุปาทานเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่กรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานโดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่ เป็นอารมณ์ของอุปาทานเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่ง มิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานโดย อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่เป็นอกุศล มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกรรม อันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน มี ๓ วาระ เหมือนกัน ฯลฯ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๕ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๖ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
กุสลํ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
อพฺยากตํ อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนุปาทินฺนอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๑. กุสลตฺติก ๔. สงฺกิลิฏฺฐตฺติก
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือ และไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
อกุสลํ สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ, อธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
(๑) (กุสลํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ.)๑
อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐ- สงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ นอพฺยากโต นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ นอพฺยากโต นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ นอกุสโล นอสงฺ๔กิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ฉ, อารมฺมเณ ฉ ฯเปฯ อาเสวเน ปญฺจ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ, อวิคเต ฉ.
- 1- ๑ ( ) เอตฺถนฺตเร อยํ ปาโฐ ฉ.ม.โปตฺถเก น ทิสฺสติ
๑. กุสลติกะ ๔. สังกิลิฏฐติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ ของกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของ กิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ)สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ ของกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ ของกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศรัาหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง แต่เป็นอารมณ์ของกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง แต่เป็นอารมณ์ของกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลและที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง แต่เป็นอารมณ์ของกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง แต่เป็นอารมณ์ของกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่ เป็นอารมณ์ของกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง แต่เป็นอารมณ์ของกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
กุสลํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
อพฺยากตํ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๑. กุสลตฺติก ๕. วิตกฺกตฺติก
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็น อารมณ์ของกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็น อารมณ์ของกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของ กิเลสอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ ของกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
End of กุสลัตติกวิปากัตติกนกุสลัตติกนวิปากัตติกะ