arnon.onlineSign inAsk AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน สังกิลิฏฐัตติกะ · ปัญหาวาร

ปัจจนียะ

เล่ม ๔๐

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๗๕๑–๑๗๖๕ (Royal Thai)2/4 in ปัญหาวาร4 editions

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน สังกิลิฏฐัตติกะ ปัญหาวาร ปัจจนียะ (Royal Thai Volume 40 · Mahachula Volume 40 · Mahamakut Volume 86 · Chaloem Phrakiat Volume 40)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 86, pp. 323–326

Page 323

ปัจจัย ๘ คือ เหตุ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะ สัมปยุตตะอัตถิ และอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

ปัจจัย ๗ คือ เหตุ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะ วิปปยุตตะ อัตถิอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

ปัจจัย ๘ คือ เหตุ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะ วิปากะวิปปยุตตะ อัตถิ และอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในกุสลติกะให้พิสดารแล้ว อย่างไร พึงให้พิสดารอย่างนั้น.

อนุโลมนัย จบ

ปัจจนียนัย

กรยกปัจจัยในปัจจนียะแห่งปัญหาวาระ

[๑๗๕๑] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐ-สังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

[๑๗๕๒] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐ-สังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย.

[๑๗๕๓] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐ-อสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

Page 324

[๑๗๕๔] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐ-สังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย.

[๑๗๕๕] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐ-สังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของกัมมปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอินทริย-ปัจจัย.

[๑๗๕๖] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐ-สังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ ด้วยเป็นปัจจัยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย.

[๑๗๕๗] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐ-อสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย.

[๑๗๕๘] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสัง-กิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.

Page 325

[๑๗๕๙] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสัง-กิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัยฯลฯ เป็นปัจจัยด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย.

[๑๗๖๐] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสัง-กิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย.

[๑๗๖๑] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐอสัง-กิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม

มี ๓ อย่าง คือ ที่เป็น สหชาตะ, ปัจจาชาตะ รวมกับ อาหาระและรวมกับ อินทริยะ

[๑๗๖๒] อสังกิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐอสัง-กิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม

มีอย่างเดียว คือ ที่เป็น สหชาตะ รวมกับ ปุเรชาตะ[๑๗๖๓] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐสังกิเลสิก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม

มีอย่างเดียว คือ ที่เป็น สหชาตะ รวมกับ ปุเรชาตะ[๑๗๖๔] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐสังกิเลสิก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม

Page 326

มี ๓ อย่าง คือ ที่เป็น สหชาตะ, ปัจฉาชาตะ รวมกับ อาหาระและรวมกับ อินทริยะ.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

สุทธมูลกนัย

[๑๗๖๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑๐ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัยมี ๑๐ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๑๐ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑๒ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนอา-เสวนปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี๑๔ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑๔ วาระในนฌานปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๑๐ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๘ วาระ ในโนอัตถิปัจจัย มี๘ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในโนอวิคตปัจจัย มี ๘ วาระ.

เพราะนเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระ ฯลฯ การนับปัจจยนียะ ในกุสลติกะอย่างไร ในสังกิลิฏฐติกะ ก็พึงนับอย่างนั้น.

ปัจจนียะ จบ

อนุโลมปัจจนียะ

[๑๗๖๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ. . . ในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสมนันตรปัจจัยมี ๗ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย ในนปุเร-