arnon.onlineSign in

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · สังขารยมก

นิทเทสวาร

เล่ม ๓๘

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๐๓๐–๑๐๓๕ (Royal Thai)2/6 in สังขารยมก4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระอภิธรรมปิฎก ยมก สังขารยมก นิทเทสวาร (Royal Thai Volume 38 · Mahachula Volume 38 · Mahamakut Volume 82 · Chaloem Phrakiat Volume 38)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 82, pp. 1070–1079

Page 1070

นิทเทสวาระ

ปทโสธนวาระ อนุโลม

[๑๐๓๐] ธรรมที่ชื่อว่ากาย ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่

ธรรมที่ชื่อว่ากายสังขาร ชื่อว่ากาย ใช่ไหม ?

ไม่ใช่

ธรรมที่ชื่อว่าวจี ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่

ธรรมที่ชื่อว่าวจีสังขาร ชื่อว่าวจี ใช่ไหม ?

ไม่ใช่

ธรรมที่ชื่อว่าจิต ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่

ธรรมที่ชื่อว่าจิตตสังขาร ชื่อว่าจิต ใช่ไหม ?

ไม่ใช่

ปทโสธนวาระ อนุโลม จบ

Page 1071

ปทโสธนวาระ ปัจจนิก

[๑๐๓๑] ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ไม่ชื่อว่ากาย แต่ชื่อว่ากายสังขาร เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร, ไม่ชื่อว่ากาย ใช่ไหม ?

กาย ไม่ชื่อว่ากายสังขาร แต่ชื่อว่ากาย, เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจี, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจี ใช่ไหม ?

วจี ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิต, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าจิต แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิต ใช่ไหม ?

จิต ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร แต่ชื่อว่าจิต, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ปทโสธนวาระ ปัจจนิก จบ

Page 1072

ปทโสธนมูลจักกวาระ อนุโลม

[๑๐๓๒] ธรรมที่ชื่อว่ากาย, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

วจีสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าวจีสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ธรรมที่ชื่อว่ากาย ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตตสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าจิตตสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ชื่อว่าวจี, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่ากายสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ชื่อว่าวจี, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

Page 1073

ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าจิตสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ชื่อว่าจิต, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่ากายสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ชื่อว่าจิต, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

วจีสังขาร ชื่อว่าสังขารด้วย ชื่อว่าวจีสังขารด้วย, สังขารที่เหลือ ชื่อว่าสังขาร แต่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ปทโสธนมูลจักกวาระ อนุโลม จบ

Page 1074

ปทโสธนมูลจักกวาระ ปัจจนิก

[๑๐๓๓] ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ไม่ชื่อว่ากาย แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ใช่.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากาย, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ไม่ชื่อว่ากาย แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นกายและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ใช่.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจี, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี, แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ใช่.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจี, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

Page 1075

วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าวจี แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นวจีและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ใช่.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิต, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าจิต แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ใช่.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิต, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าจิต แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นจิตและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ใช่.

ปทโสธนมูลจักกวาระ ปัจจนิก จบ

Page 1076

สุทธขันธวาระ อนุโลม

[๑๐๓๔] ธรรมที่ชื่อว่ากายสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าวจีสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่ากายสังขาร, ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าวจีสังขาร ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ธรรมที่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

สุทธขัตธวาระ อนุโลม จบ

Page 1077

สุทธขันธวาระ ปัจจนิก

[๑๐๓๕] ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขารใช่ไหม ?

วจีสังขาร ไม่ชื่อว่ากายสังขาร แต่ชื่อว่าวจีสังขาร, เว้นกาย-สังขารและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายสังขารและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นวจีสังขารและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีสังขารและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่ากายสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่ากายสังขาร แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร, เว้นกายสังขารและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่ากายสังขารและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ไม่ชื่อว่ากายสังขาร ใช่ไหม ?

กายสังขาร ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร แต่ชื่อว่ากายสังขาร, เว้นจิตตสังขารและกายสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตตสังขารและไม่ชื่อว่ากายสังขาร.

Page 1078

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร, ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร ใช่ไหม ?

จิตตสังขาร ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร แต่ชื่อว่าจิตตสังขาร เว้นวจีสังขารและจิตตสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าวจีสังขารและไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร.

ธรรมที่ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร, ไม่ชื่อว่าวจีสังขาร ใช่ไหม ?

วจีสังขาร ไม่ชื่อว่าจิตตสังขาร แต่ชื่อว่าวจีสังขาร เว้นจิตตสังขารและวจีสังขารเสียแล้ว ธรรมที่เหลือไม่ชื่อว่าจิตตสังขารและไม่ชื่อว่าวจีสังขาร.

สุทธขันธวาระ ปัจจนิก จบ

นิทเทสวาระ จบ

ปัณณัตติวาระ จบ

Page 1079

ปวัตติวาระ

อุปปาทวาระ

ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

กายสังขารมูล

กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี :-

[๑๐๓๖] กายสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลใด, วจีสังขารก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เว้นวิตกและวิจารเสียแล้ว ในอุปปาทขณะแห่งลมอัสสาสะปัส-สาสะ กายสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่วจีสังขารไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังเข้าปฐมฌานอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะของบุคคลซึ่งเกิดอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี กาย-สังขารกำลังเกิด และวจีสังขารก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า วจีสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลใด, กายสังขารก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เว้นลมอัสสสาสะปัสสาสะเสียแล้ว ในอุปปาทขณะแห่งวิตกและวิจาร วจีสังขารกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กายสังขารไม่ใช่กำลัง