arnon.onlineSign in

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · อินทริยยมก

ปวัตติวาร

เล่ม ๓๙

Text layerBuddha’s wordsItems ๔๘๘–๕๓๓ (Royal Thai)2/22 in อินทริยยมก4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระอภิธรรมปิฎก ยมก อินทริยยมก ปวัตติวาร (Royal Thai Volume 39 · Mahachula Volume 39 · Mahamakut Volume 84 · Chaloem Phrakiat Volume 39)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 84, pp. 196–243

Page 196

ปวัตติวาระ

ปัจจุปันน ปุคคลวาระ อนุโลม

จักขุนทริยมูล

จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี:-

[๔๘๘] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด. โสตินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่โสตะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่๑ จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ และมีโสตะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และโสตินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าโสตินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นใช่ไหม ?

๑. เป็น "อนาทรกิริยาพากยางค์" แปลว่า-เมื่อบุคคลผู้มีจักขุสามารถจะเกิดได้แต่โสตะไม่สามารถจะเกิดได้นั้น กำลังเกิดอยู่. จักขุนทรีย์กำลังเกิด แต่โส-ตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด. คือจักขุเกิด แต่โสตะเกิดอยู่, ทุกข้อพึงทราบโดยอนุวัตรตามนัยนี้แล.

Page 197

บุคคลที่มีโสตะเกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่, โสติน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีโสตะเกิดได้และมีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่, โสติน-ทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

จบ จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี:-

[๔๘๙] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด ฆานินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ และฆานะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิด ก็บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าฆานินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด. จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่ฆานะเกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่

Page 198

ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และมีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ อิตถินทริยมูลี:-

[๔๙๐] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ และมีอิตถีภาวะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอิตถินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่

Page 199

บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และมีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ อิตถินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ อิตถินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-

[๔๙๑] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้และมีปุริสภาวะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ ปุริ-สินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่

Page 200

บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และมีจักขุเกิดได้กำลังเกิดอยู่ปุริสินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๔๙๒] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม?

บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

Page 201

จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๔๙๓] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่เว้นโสตะ กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ มีโสมนัสสะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่จักขุนทรีย์กำลังเกิด โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๔๙๔] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 202

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ มีอุเปกขาเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ จักขุน-ทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด. จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอุเปกขาเกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ อุเปก-ขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอุเปกขาเกิดได้ และมีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๔๙๕] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 203

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกบุคคล กำลังเกิดอยู่ จักขุน-ทรีย์กำลังเกิด แต่สัทธินทรีย์ ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ และเป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

หรือว่า สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่ก็บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่เป็นสเหตุกะ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ สัทธิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่เป็นสเหตุกะ และมีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่สัทธินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๔๙๖] จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่เป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่ จักขุน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่

Page 204

บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้และเป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่จักขุนทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุต ที่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ปัญญินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุต ที่มีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิด ก็บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ มนินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๔๙๗] จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 205

บุคคลที่มีจิต๑เกิดได้ แต่จักขุเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ มนินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ จักขุนทริยมูละ มนินทริยมูลี

จักขุนทริยมูล๒ จบ

๑. จิต-มโน.

๒. จักขุนทริยมูลมี ๑๐ มูลี ตามพระบาลี.

Page 206

ฆานินทริยมูล

ฆานินทริยมูละ อิตถินทริยมูลี:-

[๔๙๘] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีฐานะเกิดได้ แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และอิตถีภาวะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และมีฆานะเกิดได้, อิตถิน-ทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ อิตถินทริยมูลี

Page 207

ฆานินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-

[๔๙๙] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และปุริสภาวะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดก็บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่,ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และมีฆานะเกิดได้,ปุริสินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี

Page 208

ฆานินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๕๐๐] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้ กำกำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ กําลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๐๑] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 209

บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น. บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และมีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีโสมนัสสะ แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ โสมนัส-สินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีโสมนัสสะ และมีฆานะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่โทมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

ฆานินทริยมูล อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๐๒] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 210

บุคคลมีฆานะเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีฆานะเกิดได้ มีอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์กำลังเกิดและอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม.

บุคคลมีอุเปกขา แต่ฆานะเกิดไม่ได้ กำลังเกิดอยู่ อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีอุเปกขา และมีฆานะเกิดได้ กำลังเกิดอยู่ อุเปก-ขินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กําลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๕๐๓] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่, ฆานิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล

Page 211

เหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และเป็นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ฆานินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าสัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

สเหตุกบุคคล แต่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคล และมีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่, สัทธินทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๐๔] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ แต่เป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่ ฆานิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล

Page 212

เหล่านั้น. บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ และเป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่ฆานินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ติเหตุกบุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นติเหตุบุคคลที่มีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิดและฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

ฆานินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๐๕] ฆานินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 213

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่ฆานะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่, มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่, มนินทรีย์กำลังเกิด และฆานิน-ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ฆานินทริยมูละ มนินทริยมูลี

ฆานินทริยมูล จบ

Page 214

อิตถินทริยมูล

อิตถินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-

[๕๐๖] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรือว่าปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

จบ อิตถินทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี

อิตถินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๕๐๗] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด ? อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่ไม่มีอิตถีภาวะกำลังเกิดอยู่. ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มี

Page 215

อิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิด๑อยู่, ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อิตถินทริยมูละ ชีวิตินทรีย์ก็

อิตถินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๐๘] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ อิตถิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และมีโสมนัสสะ กำลังเกิดอยู่อิตถินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลมีโสมนัสสะ แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลมีโสมนัสสะ และมีอิตถีภาวะเกิดได้๑. เมื่อบุคคลที่เป็นหญิง กำลังเกิดอยู่, เพราะกิริยาเป็นอิตถีลิงค์ และสัพพนามในบทหลังก็เป็นอิตถีลิงค์, แต่ที่แปลไว้ก็อนุวัตรตามวาระ คือ ปุคคลวาระเท่านั้น.

Page 216

กำลังเกิดอยู่ โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อิตถินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

อิตถินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๐๙] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ อิตถิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะและมีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ อิตถินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอุเปกขา แต่อิตถีภาวะเกิด ไม่ได้กำลังเกิดอยู่ อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอุเปกขาและมีอิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ อุเปก-ขินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อิตถินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

Page 217

อิตถินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๕๑๐] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และเป็นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ อิตถินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลใด อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

สเหตุกบุคคล อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่, สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคลและมีอิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ สัทธินทรีย์กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อิตถินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

Page 218

อิตถินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๑๑] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ แต่เป็นทวิเหตุกบุคคล๑กำลังเกิดอยู่อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้ และเป็นติเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ อิตถินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ติเหตุกบุคคล แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ติเหตุกบุคคล และมีอิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิด และอินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อิตถินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

๑. บาลีว่า - ฌานวิปฺปยุตฺตานํ - ไม่ประกอบด้วยปัญญา แต่แปลว่า ทวิเหตุกบุคคลเพราะประสงค์จะให้คู่กับ ฌาณสมฺปยุตฺตานํ - ประกอบด้วยปัญญา อันหมายถึงติเหตุกบุคคล.

Page 219

อิตถินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๑๒] อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ มนิน-ทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอิตถินทรีย์เกิดได้กำลังเกิดอยู่ มนินทรีย์กำลังเกิดและอิตถินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อิตถินทริยมูละ มนินทริยมูลี

อิตถินทริยมูล จบ

Page 220

ปุริสินทริยมูล

ปุริสินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-

[๕๑๓] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และปุริสิน-ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

Page 221

ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๑๔] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด. โสมนัสสนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ ปุริสิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และมีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ ปุริสินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

หรือว่าโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีโสมนัสสะ แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีโสมนัสสะ และมีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

Page 222

ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๑๕] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มี่ปุริสภาวะเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ ปุริสิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และมีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ปุริสินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอุเปกขา แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ อุเปกขิน-ทรีย์กำลังเกิดอยู่บุคคล เหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลที่มีอุเปกขาและมีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ อุเปกขิน-ทรีย์กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

Page 223

ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๕๑๖] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และเป็นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ ปุริสินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าสัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

สเหตุกบุคคล แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ สัทธิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. สเหตุกบุคคล และมีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ สัทธิน-ทรีย์ก็กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

Page 224

ปุริสินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๑๗] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ แต่เป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้ และเป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ ปุริสินทรีย์กำลังเกิด ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ติเหตุกบุคคล แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. ติเหตุกบุคคลและมีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปัญญินทรีย์กำลังเกิดและปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

Page 225

ปุริสินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๑๘] ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ มนิน-ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ มนินทรีย์กำลังเกิดและปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปุริสินทริยมูละ มนินทริยมูลี

ปุริสินทริยมูล จบ

Page 226

ชีวิตินทริยมูล

ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-

[๕๑๙] ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเว้นโสมนัสสะเสียแล้ว กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิต ที่เป็นโสมนัสสวิปปยุต ในปวัติกาลก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นบุคคลมีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นโสมนัสส-สัมปยุตก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าโสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

Page 227

ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๒๐] ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเว้นอุเปกขาเสียแล้วกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด แต่อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

หรือว่าอุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

Page 228

ชีวิตินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๕๒๑] ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

อเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธา-วิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี ชีวิติน-ทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าสัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

Page 229

ชีวิตินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๒๒] ชิวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่เป็นญาณวิปปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่เป็นญาณสัม-ปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุตในปวัตติ-กาลก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิด ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

Page 230

ชีวิตินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๒๓] ชีวิตินทรีย์กําลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่, ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีจิตเกิดได้กําลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ชีวิติน-ทรีย์กำลังเกิด และมนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ชีวิตินทริยมูละ มนินทริยมูลี

ชีวิตินทริยมูละ จบ

Page 231

โสมนัสสินทริยมูล

โสมนัสสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-

[๕๒๔] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็กําลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรอว่าอุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

จบ โสมนัสสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

โมนัสสินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๕๒๕] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 232

บุคคลที่มีโสมนัสสะ แต่เป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตและเป็นสัทธาวิปปยุตในปวัต-ติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตและที่เป็นสัทธาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี, โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าสัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

สเหตุกบุคคล เว้นโสมนัสสะเสียแล้วกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาท-ขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุตและที่เป็นโสมนัสสวิปยุตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิต ที่เป็นสัทธาสัมปยุตและโสมนัสสัมปยุตในปวัตติ-กาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ โสมนัสสินทริยมละ สัทธินทริยมูลี

Page 233

โสมนัสสินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๒๖] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีโสมนัสสะ แต่เป็นญาณวิปปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตเป็นโสมนัสสสัมปยุตและที่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญิน-ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่มีโสมนัสสะ และเป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นโสมนัสสสัม-ปยุตและเป็นญาณสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดและปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตตจิต แต่เว้นโสมนัสสะเสียแล้วกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุตแต่โสมนัสสวิปป-ยุตก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่เป็นญาณวิปปยุต และมีโสมนัสสะ

Page 234

กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุตและที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี, ปัญญินทรีย์กำลังเกิดและโสมนัส-สินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ โสมนัสสินทริยมูละ มนินทริยมูลี

โสมนัสสินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๒๗] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่ามนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่พอดี ในอุป-ปาทขณะแห่งจิตที่เป็นโสมนัสสวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปาทขณะแห่งจิตที่เป็น

Page 235

โสมนัสสสัมปยุตในปวัตติกาล มนินทรีย์กำลังเกิดและโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิด แก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ โสมนัสสินทริยมูละ มนินทริยมูลี

โสมนัสสินทริยมูล จบ

Page 236

อุเปกขินทริยมูล

อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-

[๕๒๘] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กําลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีอุเปกขา แต่เป็นอเหตุกบุคคล กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต แต่เป็นสัทธาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอุเปกขาและเป็นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต และที่เป็นสัทธาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

สเหตุกบุคคล แต่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต และที่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี

Page 237

สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคล และมีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุตและอุเปกขาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

อุเปกขินทริยมูละ ปัญญินทริมูลี:-

[๕๒๙] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่อุเปกขา แต่เป็นญาณวิปปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต แต่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติ-กาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีอุเปกขาและเป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุตและญาณ-สัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

Page 238

ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุต แต่เว้นอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุต แต่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติ-กาลก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตและที่เป็นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุตและที่เป็นอุเปกขาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิด แต่อุเปกขิน-ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อุเปกขินทริยมูละ มนินทริยมูลี

อุเปกขินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๓๐] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กําลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

Page 239

ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาท-ขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลที่มีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขา-สัมปยุตก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ อุเปกขินทริยมูละ มนินทริยมูลี

อุเปกขินทริยมูล จบ

Page 240

สัทธินทริยมูล

สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-

[๕๓๑] สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

สเหตุกบุคคล แต่เป็นญาณวิปปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุป-ปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต และที่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคล ที่เป็นญาณสัมปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต และที่เป็นญาณสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

Page 241

สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๓๒] สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กําลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกะ กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุป-ปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี

สัทธินทริยมูล จบ

Page 242

ปัญญินทริยมูล

ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-

[๕๓๓] ปัญญินทรีย์ กำลัง เกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เป็นญาณวิปปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิดแก่ก็บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณในสัมปยุตในปวัตติกาล มนินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี

ปัญญินทริยมูล จบ

ปัจจุปันน ปุคคลวาระ อนุโลม จบ

Page 243

ปัจจุปันน โอกาสวาระ อนุโลม

จักขุนทริยมูล

จักขุนทริยมูละ โสตตินทริยมูลี:-

[๕๓๔] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสตินทรีย์ ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า โสตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี

จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี:-

[๕๓๕] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในรูปาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในกามาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.