พระวินัยปิฎก ปริวาร · ปัญจวรรค
ปัญญัติวรรค ที่ ๔
เล่ม ๘ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๖ ในปัญจวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร ปัญจวรรค ปัญญัติวรรค ที่ ๔ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๗๐๒–๗๐๔
พระตถาคตทรงบัญญัติสิกขาบทแก่สาวก อาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม ๑ เพื่อเอื้อเฟื้อพระวินัย ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติสิกขาบทแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้
จบ อัตถวสวรรคที่ ๒
๓. ปัญญัตตวรรค
หมวดว่าด้วยเหตุผลที่ทรงบัญญัติปาติโมกข์เป็นต้น
{๑๓๖๐} [๔๙๙] พระตถาคตทรงบัญญัติปาติโมกข์แก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ ... ทรงบัญญัติปาติโมกขุทเทส ทรงบัญญัติการงดปาติโมกข์ ทรงบัญญัติปวารณา ทรงบัญญัติการงดปวารณา ทรงบัญญัติตัชชนียกรรม ทรงบัญญัตินิยสกรรม ทรงบัญญัติปัพพาชนียกรรม ทรงบัญญัติปฏิสารณียกรรม ทรงบัญญัติอุกเขปนียกรรม ทรงบัญญัติการให้ปริวาส ทรงบัญญัติการชักเข้าหาอาบัติเดิม ทรงบัญญัติการให้มานัต ทรงบัญญัติอัพภาน ทรงบัญญัติโอสารณียกรรม ทรงบัญญัตินิสสารณียกรรม ทรงบัญญัติการอุปสมบท ทรงบัญญัติอปโลกนกรรม ทรงบัญญัติญัตติกรรม ทรงบัญญัติญัตติทุติยกรรม ทรงบัญญัติญัตติจตุตถกรรม
จบ ปัญญัตตวรรคที่ ๓
๔. อัปปัญณัตเตปัญญัตตวรรค
หมวดว่าด้วยเหตุผลที่ทรงบัญญัติสิกขาบทที่ยังมิได้บัญญัติ
{๑๓๖๑} [๕๐๐] พระตถาคตทรงบัญญัติสิกขาบทที่ยังมิได้บัญญัติ ทรงบัญญัติเพิ่มเติมสิกขาบทที่ทรงบัญญัติไว้แล้ว ทรงบัญญัติสัมมุขาวินัย ทรงบัญญัติสติวินัย ทรงบัญญัติอมูฬหวินัย ทรงบัญญัติปฏิญญาตกรณะ ทรงบัญญัติ
เยภุยยสิกา ทรงบัญญัติตัสสปาปิยสิกา ทรงบัญญัติติณวัตถารกะอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์ ๑ เพื่อความสำราญแห่งสงฆ์ ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อข่มบุคคลผู้เก้อยาก ๑ เพื่อความอยู่สำราญแห่งภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รัก ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันอาสวะัอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดอาสวะอันจักบังเกิดในอนาคต
๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันเวรอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดเวรอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันโทษอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดโทษอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันภัยอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดภัยอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้
พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันอกุศลธรรมอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดอกุศลธรรมอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่ออนุเคราะห์คฤหัสถ์ ๑ เพื่อตัดพรรคพวกของพวกภิกษุผู้มีความอยากอันลามก ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ๑ เพื่อความเลื่อมใสยิ่งขึ้นของปวงชนที่เลื่อมใสแล้ว ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม ๑ เพื่อเอื้อเฟื้อพระวินัย ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้
จบ อัปปัญญัตเตปัญญัตตวรรคที่ ๔
๕. นวสังคหวรรค
หมวดว่าด้วยสังคหะ ๙ อย่าง
{๑๓๖๒} [๕๐๑] สังคหะมี ๙ อย่าง คือ
๑. วัตถุสังคหะ ๒. วิปัตติสังคหะ
๓. อาปัตติสังคหะ ๔. นิทานสังคหะ
๕. ปุคคลสังคหะ ๖. ขันธสังคหะ
จบ ปัญญัติวรรค ที่ ๔