arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร · กตาปัตติวารที่ ๒

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสกัณฑ์

เล่ม ๘

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔๘–๒๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๖ ในกตาปัตติวารที่ ๒มี ๔ ฉบับ

พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กตาปัตติวารที่ ๒ คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสกัณฑ์ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๑๒๔–๑๒๗

หน้า ๑๒๔

ตกแล้วเกิดทุกขเวทนาขึ้น ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) เขาตาย ต้องอาบัติ ปาราชิก ภิกษุจงใจพรากกายมนุษย์จากชีวิตต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้

{๒๔๗} [๑๖๐] ถาม : ภิกษุกล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรมอันไม่มีอยู่ อันไม่เป็นจริง ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุกล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรมอันไม่มีอยู่ อันไม่เป็นจริง ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ภิกษุมีความปรารถนาเลวทราม ถูกความปรารถนาเลวทรามครอบงำแล้ว กล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรมอันไม่มีอยู่ อันไม่เป็นจริง ต้องอาบัติปาราชิก (๒) ภิกษุกล่าวว่า ‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุนั้นเป็นพระอรหันต์’ เมื่อผู้ฟังเข้าใจความต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) เมื่อไม่เข้าใจความต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุกล่าวอวดอุตตริมนุสสธรรมอันไม่มีอยู่ อันไม่เป็นจริง ต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้

จบ ปาราชิก ๔ สิกขาบท

๒. สังฆาทิเสสกัณฑ์

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสกัณฑ์

สังฆาทิเสส ๑๓ สิกขาบท

{๒๔๘} [๑๖๑] ถาม : ภิกษุพยายามปล่อยอสุจิ ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ๑. ภิกษุพยายามปล่อยอสุจิต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) จงใจ พยายาม อสุจิเคลื่อน ต้องอาบัติสังฆาทิเสส (๒) จงใจ พยายาม แต่อสุจิไม่เคลื่อน ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) เป็นทุกกฏในเพราะประโยค

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เป็นทุกกฏในเพราะประโยค หมายถึงต้องอาบัติทุกกฏ<*>เพราะความพยายามเกี่ยวกับความ พยายามปล่อยอสุจิ แล้วต้องอาบัติทุกกฏพึงดูรายล<*>เอียดในวินีตวัตถุ แห่งสุกกวิสัฏฐิสิกขาบท สังฆาทิเสสกัณฑ์ พระบาลีวินัยปิฎก มหาวิภังค์ (ปฐมภาค) (วิ.มหาวิ. (แปล) ๑)
  2. ละ - ผู้รวบรวม
หน้า ๑๒๕

{๒๔๙} ๒. ภิกษุถึงการจับต้องกายกับมาตุคาม ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ถูกต้องด้วยกาย ต้องอาบัติสังฆาทิเสส (๒) เอากายถูกต้องของเนื่องด้วยกาย ต้องอาบัติถุลลัจจัย(๓) เอาของเนื่องด้วยกายถูกต้องของเนื่องด้วยกาย ต้องอาบัติทุกกฏ

{๒๕๐} ๓. ภิกษุพูดเคาะมาตุคามด้วยวาจาชั่วหยาบ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) พูดชมก็ดี พูดติก็ดี พาดพิงวัจจมรรค ปัสสาวมรรค ต้องอาบัติสังฆาทิเสส (๒) พูดชมก็ดี พูดติก็ดี พาดพิงอวัยวะใต้รากขวัญลงมา เหนือหัวเข่าขึ้นไป เว้นวัจจมรรค ปัสสาวมรรค ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) พูดชมก็ดี พูดติก็ดี พาดพิงของเนื่องด้วยกาย ต้องอาบัติทุกกฏ{๒๕๑} ๔. ภิกษุกล่าวคุณแห่งการบำเรอความใคร่ของตน ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) กล่าวคุณแห่งการบำเรอความใคร่ของตนในสำนักมาตุคาม ต้องอาบัติสังฆาทิเสส (๒) กล่าวคุณแห่งการบำเรอความใคร่ของตนในสำนักบัณเฑาะก์ ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) กล่าวคุณแห่งการบำเรอความใคร่ของ ตนในสำนักสัตว์ดิรัจฉาน ต้องอาบัติทุกกฏ{๒๕๒} ๕. ภิกษุถึงการชักสื่อ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) รับคำ นำไปบอก กลับมาบอก ต้องอาบัติสังฆาทิเสส (๒) รับคำ นำไปบอก แต่ไม่กลับมาบอก ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) รับคำ แต่ไม่บอก ไม่กลับมาบอก ต้องอาบัติทุกกฏ

{๒๕๓} ๖. ภิกษุให้สร้างกุฎีด้วยการขอเอาเอง ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ให้สร้าง เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้สร้าง (๒) ยังขาดอิฐอีกก้อนหนึ่งจึงจะเสร็จ ต้องอาบัติถุลลัจจัย(๓) เมื่ออิฐก้อนนั้นเสร็จ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส

{๒๕๔} ๗. ภิกษุให้สร้างวิหารใหญ่ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ให้สร้าง เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ให้สร้าง(๒) ยังขาดอิฐอีกก้อนหนึ่งจึงจะเสร็จ ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) เมื่ออิฐก้อนนั้นเสร็จ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส

หน้า ๑๒๖

{๒๕๕} ๘. ภิกษุใส่ความภิกษุด้วยอาบัติปาราชิกอันไม่มีมูล ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ไม่ให้ทำโอกาส ประสงค์จะให้เคลื่อนจากเพศ โจท ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) กับสังฆาทิเสส (๓) ให้ทำโอกาสประสงค์จะด่า โจท ต้องอาบัติโอมสวาทปาจิตตีย์{๒๕๖} ๙. ภิกษุถือเอาเอกเทศบางส่วนแห่งอธิกรณ์อันเป็นเรื่องอื่นให้เป็นเพียงเลศ ใส่ความภิกษุด้วยอาบัติปาราชิก ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ไม่ให้ทำโอกาส ประสงค์จะให้เคลื่อนจากเพศ โจท ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) กับสังฆาทิเสส (๓) ให้ทำโอกาสประสงค์จะด่า โจท ต้องอาบัติโอมสวาทปาจิตตีย์{๒๕๗} ๑๐. ภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ ถูกสวดสมนุภาสน์จนครบสามจบ ยังไม่ยอมสละการกระทำ ต้องอาบัติ

๓ ตัว คือ (๑) จบญัตติ ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) จบกรรมวาจา ๒ ครั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) จบกรรมวาจาครั้งสุดท้าย ต้องอาบัติสังฆาทิเสส{๒๕๘} ๑๑. พวกภิกษุผู้ประพฤติตามภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ ถูกสวดสมนุภาสน์จนครบสามจบ ยังไม่ยอมสละการกระทำ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) จบญัตติ ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) จบกรรมวาจา ๒ ครั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) จบกรรมวาจาครั้งสุดท้าย ต้องอาบัติสังฆาทิเสส{๒๕๙} ๑๒. ภิกษุผู้ว่ายาก ถูกสวดสมนุภาสน์จนครบสามจบ ยังไม่ยอมสละการกระทำ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) จบญัตติ ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) จบกรรมวาจา ๒ ครั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) จบกรรมวาจาครั้ง สุดท้าย ต้องอาบัติสังฆาทิเสส{๒๖๐} ๑๓. ภิกษุผู้ประทุษร้ายตระกูล ถูกสวดสมนุภาสน์จนครบสามจบ ยังไม่ยอมสละการกระทำ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) จบญัตติ ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) จบกรรมวาจา ๒ ครั้ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) จบกรรมวาจาครั้งสุดท้าย ต้องอาบัติสังฆาทิเสส

จบ สังฆาทิเสส ๑๓ สิกขาบท

หน้า ๑๒๗

๔. นิสสัคคิยกัณฑ์

คำถามและคำตอบในนิสสัคคิยกัณฑ์

๑. จีวรวรรค

{๒๖๑} [๑๖๒] ภิกษุเก็บอติเรกจีวรไว้เกิน ๑๐ วัน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๒} ภิกษุอยู่ปราศจากไตรจีวรสิ้นราตรีหนึ่ง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๓} ภิกษุรับอกาลจีวรแล้วเก็บไว้เกินเดือนหนึ่ง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ นิสสัคคิยปาจิตตีย์

{๒๖๔} ภิกษุใช้ภิกษุณีผู้มิใช่ญาติให้ซักจีวรเก่า ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ให้ซัก เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ใช้ (๒) ให้ซักเสร็จแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๕} ภิกษุรับจีวรจากมือภิกษุณีผู้มิใช่ญาติ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) รับ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่รับ (๒) รับจีวรแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๖} ภิกษุขอจีวรต่อพ่อเจ้าเรือนก็ดี ต่อแม่เจ้าเรือนก็ดี ผู้มิใช่ญาติ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ขอ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ขอ (๒) ขอได้แล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๗} ภิกษุขอจีวรยิ่งกว่านั้นต่อพ่อเจ้าเรือนก็ดี ต่อแม่เจ้าเรือนก็ดีผู้มิใช่ญาติ ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ขอ เป็นทุกกฏในเพราะประโยคที่ขอ (๒) ขอได้แล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์{๒๖๘} ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้ปวารณาไว้ก่อนเข้าไปหาพ่อเจ้าเรือนผู้มิใช่ญาติแล้ว ถึงการกำหนดในจีวร ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) ถึงการกำหนด เป็นทุกกฏ ในเพราะประโยคที่กำหนด (๒) ถึงการกำหนดแล้ว เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์