arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร · กัตถปัญญัติวารที่ ๑

คำถามและคำตอบในปาราชิก ๔ สิกขาบท

เล่ม ๘

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖๙–๔๗๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๓ ในกัตถปัญญัติวารที่ ๑มี ๔ ฉบับ

พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ คำถามและคำตอบในปาราชิก ๔ สิกขาบท (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๑๕๗–๑๖๑

หน้า ๑๕๗

๑. กัตถปัญญัตติวาร ๑. ปาราชิกกัณฑ์

ปัญหากรรม

{๔๖๙} [๑๘๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรมที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร ใครนำมา เป็นต้น

คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๑

ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรม ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภพระสุทินกลันทบุตร

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่พระสุทินกลันทบุตรเสพเมถุนธรรมในอดีตภรรยา

ถาม : ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ หรืออนุปันนบัญญัติไหม

ตอบ : มี ๑ บัญญัติ ๒ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มี ในปาราชิก สิกขาบทที่ ๑ นั้น

ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สาธารณบัญญัติ

หน้า ๑๕๘

ถาม : มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่อุภโตบัญญัติ

ถาม : บรรดาปาติโมกขุทเทส ๕ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้นจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนื่องในอุทเทสไหนตอบ : จัดเข้าในนิทาน นับเนื่องในนิทาน

ถาม : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่เท่าไหร่

ตอบ : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่ ๒

ถาม : บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอะไร

ตอบ : เป็นศีลวิบัติ

ถาม : บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน

ตอบ : เป็นอาบัติกองปาราชิก

ถาม : บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้น เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไหร่ตอบ : เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา

ถาม : ใครนำมา

ตอบ : พระเถระทั้งหลายนำสืบ ๆ กันมา

รายนามพระเถระผู้ทรงพระวินัย

พระเถระเหล่านี้ คือ พระอุบาลี พระทาสกะ พระโสณกะ พระสิคควะ รวมเป็น ๕ ทั้งพระโมคคลีบุตร เป็นชาวศรีชมพูทวีป

หน้า ๑๕๙

ต่อแต่นั้น พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้ คือ พระมหินทะ ๑ พระอิฏฏิยะ ๑ พระอุตติยะ ๑ พระสัมพละ ๑ ...

พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้รู้พระวินัย ฉลาดในมรรคา ได้ประกาศพระวินัยปิฎกไว้ในเกาะตามพปัณณิ

คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๒

{๔๗๐} [๑๘๙] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมา สัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือถือเอาทรัพย์ที่ เจ้าของมิได้ให้ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภพระธนิยกุมภการบุตร

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่พระธนิยกุมภการบุตรถือเอาไม้ของหลวงซึ่งไม่ได้พระราชทาน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี

คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๓

{๔๗๑} [๑๙๐] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้น ทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือจงใจพรากกายมนุษย์จากชีวิตที่ไหน

หน้า ๑๖๐

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุหลายรูป

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุมากรูปด้วยกันปลงชีวิตกันและกัน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี

คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๔

{๔๗๒} [๑๙๑] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคืออวดอุตตริมนุสสธรรม อันไม่มีจริง อันไม่เป็นจริงที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุพวกที่อยู่ริมฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทา

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุพวกที่อยู่ริมฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทาอวดอุตตริ มนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี

จบ ปาราชิก ๔ สิกขาบท

หน้า ๑๖๑

๒. สังฆาทิเสสกัณฑ์ เป็นต้น

ปัญหากรรม

{๔๗๓} [๑๙๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพยายามปล่อยอสุจิที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร เพราะใครนำมา เป็นต้น

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑

ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพยายามปล่อยอสุจิที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระเสยยสกะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระเสยยสกะพยายามปล่อยอสุจิ

ถาม : สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไหม

ตอบ : มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มีในสังฆาทิเสส สิกขาบทที<*> ๑ นั้น

ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่อสาธารณบัญญัติ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ที่ - ผู้รวบรวม