พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร · กัตถปัญญัติวารที่ ๑
คำถามและคำตอบในปาราชิก ๔ สิกขาบท
เล่ม ๘ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖๙–๔๗๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๓ ในกัตถปัญญัติวารที่ ๑มี ๔ ฉบับ
พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ คำถามและคำตอบในปาราชิก ๔ สิกขาบท (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๑๕๗–๑๖๑
๑. กัตถปัญญัตติวาร ๑. ปาราชิกกัณฑ์
ปัญหากรรม
{๔๖๙} [๑๘๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรมที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร ใครนำมา เป็นต้น
คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๑
ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรม ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภพระสุทินกลันทบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่พระสุทินกลันทบุตรเสพเมถุนธรรมในอดีตภรรยา
ถาม : ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ หรืออนุปันนบัญญัติไหม
ตอบ : มี ๑ บัญญัติ ๒ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มี ในปาราชิก สิกขาบทที่ ๑ นั้น
ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม
ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ
ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม
ตอบ : มีแต่สาธารณบัญญัติ
ถาม : มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติไหม
ตอบ : มีแต่อุภโตบัญญัติ
ถาม : บรรดาปาติโมกขุทเทส ๕ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้นจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนื่องในอุทเทสไหนตอบ : จัดเข้าในนิทาน นับเนื่องในนิทาน
ถาม : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่เท่าไหร่
ตอบ : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่ ๒
ถาม : บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอะไร
ตอบ : เป็นศีลวิบัติ
ถาม : บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน
ตอบ : เป็นอาบัติกองปาราชิก
ถาม : บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๑ นั้น เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไหร่ตอบ : เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา
ถาม : ใครนำมา
ตอบ : พระเถระทั้งหลายนำสืบ ๆ กันมา
รายนามพระเถระผู้ทรงพระวินัย
พระเถระเหล่านี้ คือ พระอุบาลี พระทาสกะ พระโสณกะ พระสิคควะ รวมเป็น ๕ ทั้งพระโมคคลีบุตร เป็นชาวศรีชมพูทวีป
ต่อแต่นั้น พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้ คือ พระมหินทะ ๑ พระอิฏฏิยะ ๑ พระอุตติยะ ๑ พระสัมพละ ๑ ...
พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้รู้พระวินัย ฉลาดในมรรคา ได้ประกาศพระวินัยปิฎกไว้ในเกาะตามพปัณณิ
คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๒
{๔๗๐} [๑๘๙] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมา สัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือถือเอาทรัพย์ที่ เจ้าของมิได้ให้ที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภพระธนิยกุมภการบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่พระธนิยกุมภการบุตรถือเอาไม้ของหลวงซึ่งไม่ได้พระราชทาน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี
คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๓
{๔๗๑} [๑๙๐] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้น ทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคือจงใจพรากกายมนุษย์จากชีวิตที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุหลายรูป
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุมากรูปด้วยกันปลงชีวิตกันและกัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี
คำถามและคำตอบในปาราชิกสิกขาบทที่ ๔
{๔๗๒} [๑๙๑] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกเพราะปัจจัยคืออวดอุตตริมนุสสธรรม อันไม่มีจริง อันไม่เป็นจริงที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครเวสาลี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุพวกที่อยู่ริมฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทา
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุพวกที่อยู่ริมฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทาอวดอุตตริ มนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี
จบ ปาราชิก ๔ สิกขาบท
๒. สังฆาทิเสสกัณฑ์ เป็นต้น
ปัญหากรรม
{๔๗๓} [๑๙๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพยายามปล่อยอสุจิที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร เพราะใครนำมา เป็นต้น
คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑
ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพยายามปล่อยอสุจิที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระเสยยสกะ
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระเสยยสกะพยายามปล่อยอสุจิ
ถาม : สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไหม
ตอบ : มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มีในสังฆาทิเสส สิกขาบทที<*> ๑ นั้น
ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม
ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ
ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม
ตอบ : มีแต่อสาธารณบัญญัติ
- ที่ - ผู้รวบรวม
จบ คำถามและคำตอบในปาราชิก ๔ สิกขาบท